Bộ Tam Sên là gì và dùng cúng những dịp nào?

Bộ tam sên gồm những gì? 

Trong phong tục thờ cúng của người Việt, bộ tam sên là lễ vật không thể thiếu trên bàn thờ Thần Tài, Thổ Địa.

Việc hiểu rõ bộ tam sên giúp gia chủ chuẩn bị chu đáo về mặt hình thức và thể hiện lòng thành kính sâu sắc đối với các bậc thần linh, cầu mong sự hanh thông trong công việc và cuộc sống.

Bộ tam sên dùng cúng những dịp nào?

Bộ tam sên được sử dụng rộng rãi trong các dịp như ngày vía Thần Tài, lễ cúng khai trương cửa hàng, cúng động thổ công trình hay lễ nhập trạch về nhà mới.

Ngoài ra, trong các lễ cúng đầy tháng, thôi nôi cho trẻ nhỏ hoặc lễ cúng tạ đất đai cuối năm, bộ tam sên cũng đóng vai trò là lễ vật chủ đạo để cầu xin sự bình an và phù hộ từ các bậc bề trên.

Chi tiết 3 lễ vật trong bộ tam sên chuẩn phong thủy

• Thịt heo (Đại diện yếu tố Thổ)

Thịt heo trong bộ tam sên phải là một miếng thịt ba chỉ được luộc chín vuông vức và tươm tất.

Theo quan niệm dân gian, con heo là loài vật sống trên cạn, đại diện cho hành Thổ và hình thức "Thai sinh" tức là loài sinh ra từ bào thai.

Miếng thịt ba chỉ có đủ lớp da, mỡ và nạc tượng trưng cho sự đầy đủ, vững chãi của đất đai và sự sung túc trong gia đình.

• Tôm hoặc Cua (Đại diện yếu tố Thủy)

Tôm hoặc cua là những loài vật sống dưới nước, đại diện cho hành Thủy và hình thức "Thấp sinh" tức là loài sinh ra ở nơi ẩm thấp.

Thông thường, người ta sử dụng ba con tôm hoặc một con cua lớn để dâng cúng.

Yếu tố Thủy tượng trưng cho dòng chảy của tài lộc, sự sinh sôi và khả năng thích nghi mạnh mẽ của gia chủ trước những biến đổi của thị trường.

• Trứng vịt (Đại diện yếu tố Thiên)

Trứng vịt đại diện cho loài có lông vũ bay trên trời, tượng trưng cho hành Thiên và hình thức "Noãn sinh" tức là loài sinh ra từ trứng.

Một quả trứng tròn trịa, láng mịn không chỉ biểu quyết cho sự sinh sôi nảy nở mà còn mang ý nghĩa về một khởi đầu mới trọn vẹn.

Sự hiện diện của trứng giúp mâm lễ cân bằng đủ các yếu tố của vũ trụ, tạo nên sự hài hòa tuyệt đối.

Cách chế biến và bày trí bộ tam sên đẹp mắt

• Bí quyết luộc thịt và trứng ngon

Để miếng thịt ba chỉ trắng thơm và không bị đen, bạn nên luộc cùng một chút muối và hành tím, khi chín thì vớt ra ngâm ngay vào nước đá lạnh để giữ độ giòn của da.

Đối với trứng vịt, hãy luộc ở lửa vừa để lòng đỏ nằm chính giữa, sau đó bóc vỏ thật khéo léo để bề mặt trứng láng bóng, không bị trầy xước hay lồi lõm, đảm bảo tính thẩm mỹ cho đĩa cúng.

• Cách luộc tôm/cua đỏ au, không tanh

Tôm và cua cần được sơ chế sạch sẽ, đặc biệt là phần chân và càng. Khi luộc, gia chủ nên cho thêm một chút rượu trắng và gừng đập dập để khử sạch mùi tanh tự nhiên.

Lưu ý không luộc quá lâu để tôm giữ được màu đỏ tươi rực rỡ và phần vỏ có độ bóng đẹp, không bị bở hay sạm màu, giúp mâm cúng thêm phần trang trọng.

• Hướng dẫn sắp xếp lên đĩa cúng

Cách bày trí truyền thống là đặt miếng thịt ba chỉ ở vị trí trung tâm của đĩa làm trụ cột.

Ba con tôm được xếp đối xứng hai bên hoặc đặt nằm ngang trên mặt miếng thịt, còn quả trứng vịt đã bóc vỏ sạch sẽ được đặt ở góc phía trên hoặc bên cạnh.

Sự phối hợp giữa sắc trắng của thịt, đỏ của tôm và trắng vàng của trứng tạo nên một bố cục hài hòa, đẹp mắt.

Kinh nghiệm thực tế khi cúng bộ tam sên

• Thời điểm cúng tốt nhất năm 2026

Trong năm 2026, các chuyên gia phong thủy khuyên nên thực hiện nghi lễ cúng Thần Tài vào các khung giờ hoàng đạo buổi sáng từ 7 giờ đến 9 giờ hoặc từ 11 giờ đến 13 giờ.

Đặc biệt vào ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ, việc chuẩn bị bộ tam sên và thắp hương sớm sẽ giúp gia chủ đón nhận được nhiều linh khí và may mắn nhất.

• Những lưu ý đại kỵ cần tránh

Gia chủ cần tuyệt đối tránh dùng các loại thực phẩm đã ôi thiu hoặc tôm cua chết để làm lễ vật vì đây là sự bất kính lớn đối với thần linh.

Khi chuẩn bị tôm, nên giữ nguyên phần râu và đuôi để thể hiện sự vẹn toàn.

Ngoài ra, lưu ý không dùng trứng vịt lộn trong bộ tam sên vì tên gọi "lộn" mang ý nghĩa đảo ngược, không tốt cho việc cầu tài lộc.

Bộ tam sên cúng xong có ăn được không?

Sau khi làm lễ xong và nhang đã tàn, gia chủ hoàn toàn có thể hạ lễ và cùng người thân trong gia đình thưởng thức.

Theo phong tục, việc ăn lộc tam sên sẽ giúp các thành viên nhận được may mắn và sức khỏe từ thần linh.

Tuy nhiên, lưu ý là lộc này chỉ nên dùng trong nhà cho con cháu, không nên đem cho người ngoài để tránh bị phân tán tài lộc.

Có thể thay thế tôm bằng vật khác không?

Tùy theo điều kiện và văn hóa địa phương, nếu không có tôm, gia chủ có thể thay thế bằng một con cua lớn hoặc cá lóc nướng.

Điều quan trọng nhất là lễ vật thay thế phải đại diện được cho yếu tố Thủy và đảm bảo sự tươi ngon.

Dù thay đổi vật phẩm nhưng vẫn phải duy trì đủ 3 thành phần chính để không làm mất đi ý nghĩa gốc của bộ tam sên.

* Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm