Vị vua nổi tiếng có tới 142 người con: Lăng mộ phải huy động hơn vạn nhân công

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, nhắc đến những vị vua vừa nổi bật về tài trị quốc vừa để lại dấu ấn sâu đậm về đời sống cá nhân, không thể không kể tới vua Minh Mạng – hoàng đế thứ hai của triều Nguyễn. Ông được ghi nhận là vị vua có nhiều con nhất trong sử Việt, với tổng cộng 142 người con, đồng thời cũng là người để lại một trong những quần thể lăng tẩm đồ sộ và giàu giá trị bậc nhất cố đô Huế.

Minh Mạng – vị vua nổi tiếng thông tuệ và cứng rắn

Vua Minh Mạng sinh năm 1791, tên húy là Nguyễn Phúc Đảm, con trai thứ tư của vua Gia Long. Ông lên ngôi năm 1820, khi mới 29 tuổi, và trị vì trong suốt 21 năm cho đến khi băng hà năm 1841. Sau khi qua đời, ông được truy tôn miếu hiệu là Nguyễn Thánh Tổ.

Ngay từ nhỏ, Minh Mạng đã nổi tiếng thông minh, ham học và có ý chí mạnh mẽ. Ông giỏi văn chương, am hiểu kinh sử, đồng thời tinh thông cưỡi ngựa, bắn cung và binh pháp. Những phẩm chất này sớm bộc lộ tư chất của một vị quân vương quyết đoán, nghiêm minh và không khoan nhượng với sai phạm.

Trong thời gian trị vì, vua Minh Mạng đặc biệt chú trọng việc chấn chỉnh bộ máy triều đình, siết chặt kỷ cương phép nước và kiên quyết trừng trị tham nhũng. Pháp luật dưới triều ông được thi hành nghiêm khắc, không phân biệt địa vị, góp phần củng cố nền hành chính trung ương tập quyền vững chắc.

Vị vua có nhiều con nhất sử Việt

Không chỉ được biết đến là một vị vua giỏi trị quốc, Minh Mạng còn khiến hậu thế chú ý bởi đời sống hoàng gia đông đúc hiếm thấy. Theo các sử liệu, trong suốt cuộc đời, ông có khoảng 43 phi tần và sinh được 142 người con, gồm 78 hoàng tử và 64 công chúa – con số cao nhất trong lịch sử các triều đại Việt Nam.

Dân gian lưu truyền rằng, khi mới lên ngôi, nhà vua từng gặp vấn đề về sức khỏe. Từ đó, các ngự y trong triều đã nghiên cứu và bào chế nhiều bài thuốc bổ nhằm tăng cường thể lực và tinh thần cho hoàng đế. Một số phương thuốc ngâm rượu với nhiều vị dược liệu quý về sau được gọi chung là Minh Mạng thang, gắn liền với những câu chuyện dân gian về sức khỏe và sinh lực của nhà vua.

Trong việc đặt tên cho các con, vua Minh Mạng cũng để lại dấu ấn riêng. Nếu như trước đây, công chúa thường mang chữ “Ngọc” trong tên gọi, thì từ những công chúa sau, ông chủ trương sử dụng các chữ thể hiện phẩm hạnh như Trinh, Đoan, Thục, Hiền…, vừa trang nhã vừa mang ý nghĩa giáo dục đạo đức theo tư tưởng Nho giáo.

Dấu ấn cải cách giáo dục và khoa cử

Minh Mạng là vị vua đặc biệt coi trọng giáo dục và nhân tài. Ông không chỉ sáng tác nhiều thơ văn mà còn chỉ đạo biên soạn các sách sử, điển lễ quan trọng của triều Nguyễn.

Năm 1821, nhà vua cho xây dựng Quốc Tử Giám tại Huế, trở thành trung tâm đào tạo nhân tài cao nhất của triều đình. Hệ thống khoa cử cũng được cải tổ toàn diện: chu kỳ thi được rút ngắn, quy trình tổ chức thi cử chặt chẽ hơn, danh xưng học vị được điều chỉnh cho phù hợp.

Trong thời gian trị vì, vua Minh Mạng đã tổ chức 6 khoa thi Tiến sĩ, tuyển chọn được 56 Tiến sĩ và 20 Phó bảng, góp phần xây dựng đội ngũ trí thức phục vụ triều đình và đất nước.

Lăng Minh Mạng – kiệt tác kiến trúc huy động hơn 10.000 người

Sau khi vua Minh Mạng băng hà, triều đình khởi dựng Hiếu Lăng, thường gọi là Lăng Minh Mạng, tại núi Cẩm Kê (nay thuộc TP. Huế). Công trình được xây dựng từ năm 1841 và hoàn thành năm 1843 dưới thời vua Thiệu Trị, với sự tham gia của hơn 10.000 binh lính và thợ thủ công.

Quần thể lăng có diện tích hơn 18ha, gồm gần 40 công trình lớn nhỏ, bố trí đăng đối trên trục Thần đạo dài hơn 700m. Toàn bộ kiến trúc tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc phong thủy “tiền thủy hậu sơn”, hài hòa giữa núi rừng, sông hồ và công trình nhân tạo.

Một điểm độc đáo của Lăng Minh Mạng là hệ thống gần 600 ô chữ chạm khắc thơ văn, biến nơi đây thành một “bảo tàng thi ca” đặc sắc của thế kỷ XIX. Năm 1993, Lăng Minh Mạng được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới, thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế.

Với tài năng trị quốc, tư tưởng cải cách sâu rộng và dấu ấn đậm nét trong văn hóa – kiến trúc, vua Minh Mạng không chỉ là vị vua nhiều con nhất sử Việt, mà còn là một trong những nhân vật quan trọng bậc nhất của lịch sử triều Nguyễn và lịch sử dân tộc.