Người Việt có truyền thống uống nước nhớ nguồn, con cháu luôn hướng về cội nguồn, nhớ về công ơn sinh thành và dạy dỗ của thế hệ đi trước. Vào dịp cuối năm âm lịch, các thành viên gia đình, dù ở xa cũng sẽ cố gắng sắp xếp thời gian, quay về nhà cùng nhau tảo mộ, sửa sang, dọn dẹp phần mộ của ông bà, tổ tiên. Với nhiều gia đình, đây là dịp để giãi bày những chuyện đã xảy ra trong năm với tổ tiên, cũng là để thành tâm mời các cụ chuẩn bị về đón Tết cùng con cháu.
Ý nghĩa của việc tạ mộ cuối năm
Ý nghĩa đầu tiên của việc tạ mộ cuối năm chính là thể hiện sự hiếu thảo, lòng kính trọng đối với đấng sinh thành, với tổ tiên, với người đã khuất, là truyền thống uống nước nhớ nguồn.
Thứ hai, việc tạ mộ cuối năm cũng mang ý nghĩa cảm tạ thần linh nơi đặt mộ phần của tổ tiên, thể hiện sự biết ơn với quan thần linh bản địa, chư vị tôn thần ở khu vực đó trong suốt một năm đã trông coi, chăm sóc và để các vong linh của gia đình có nơi nương tựa.
Thứ ba, sau một năm bận rộn, đi làm ăn xa, đây là dịp các thành viên trong nhà quy tụ, cùng nhau dọn dẹp mộ phần cho sạch sẽ, thoáng đãng.
Thứ tư, nhân dịp tảo mộ cuối năm, con cháu cũng dâng nén hương và một chút lễ vật đơn giản để mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Đây là một nét văn hóa đặc trưng trong văn hóa của người Việt.
Thông thường, trong tháng Chạp, các gia đình có thể thực hiện lễ tạ mộ cuối năm. Khoảng thời gian phổ biến nhất được các gia đình lựa chọn là từ 23 tháng Chạp đến hết ngày 29 âm lịch (với năm thiếu) hoặc 30 âm lịch (với năm đủ).
Trên thực tế, không phải ai cũng nên đi tạ mộ cuối năm.
Người không nên tạ mộ cuối năm
Phụ nữ mang thai
Phụ nữ mang thai là người nhạy cảm, sức khỏe cần được quan tâm nhiều hơn. Trong khi đó, hoạt động tạ mộ thường diễn ra ngoài trời, tại những nơi khá xa so với nơi sinh sống, thậm chí ở các khu vực đường sá gập ghềnh hẻo lánh, tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Ngoài ra, ở một số nơi, cuối năm là thời điểm thời tiết lạnh giá, không thật sự phù hợp để các bà bầu ra ngoài trong thời gian dài.
Không khí trang nghiêm, tĩnh lặng ở nghĩa trang cũng dễ khiến người mẹ xúc động. Cảm xúc bị tác động mạnh cũng không tốt cho sức khỏe của thai nhi.
Vì vậy, để bảo vệ mẹ và bé, giữ sự bình an cho em bé sắp ra đời, phụ nữ mang thai nên ở nhà.
Trẻ dưới 6 tuổi
Trẻ nhỏ có tâm hồn ngây thơ, trong trẻo, không thật sự hiểu được ý nghĩa của việc sinh ly, tử biệt. Khi đến nghĩa trang, vốn là nơi cần sự nghiêm trang, yên tĩnh, chúng có thể cảm thấy hoảng sợ, bất an, khóc lóc và rất khó dỗ. Trong khi đó, một số trẻ có thể quậy phá, làm ảnh hưởng đến mộ phần của các bậc tổ tiên. Hơn nữa, nghĩa trang thường rộng, cuối năm tập trung nhiều người, nguy cơ trẻ đi lạc hoặc gặp các chuyện không may cũng tăng lên. Vì vậy, để bảo vệ trẻ, tốt nhất nên để các bé ở nhà.
Người già yếu
Với người cao tuổi, việc tham gia tạ mộ có thể ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần. Đường đến nghĩa trang khá vất vả, thời tiết thất thường khiến các cụ mệt mỏi. Ngoài ra, đến phần mộ tổ tiên cũng khiến các cụ dễ xúc động, ảnh hưởng đến tâm lý. Vì vậy, con cháu trong nhà có thể thay mặt các cụ thực hiện nghi lễ tạ mộ còn người cao tuổi ở nhà nghỉ ngơi để tránh các tổn hại không đáng có.
Một số lưu ý khi tạ mộ
Nhiều người băn khoăn về việc không biết nên chọn ngày giờ nào để đi tạ mộ. Trên thực tế, việc lựa chọn ngày giờ sẽ tùy vào điều kiện, khi nào sức khỏe cho phép, thời tiết thuận lợi là có thể thực hiện. Tốt nhất nên chọn lúc ấm áp, tạnh ráo.
Không nên chọn thời điểm quá sớm, sương chưa tan hoặc chiều tối, trời về đêm âm khí nặng. Đây là những thời điểm không có lợi cho sức khỏe. Khi thời tiết mua giá, nên hạn chế đi tạ mộ, tảo mộ.
Tùy theo phong tục địa phương, quan niệm của gia đình mà hoạt động tạ mộ có thể diễn ra theo tính chất nhỏ, thực hiện cùng các thành viên trong gia đình hay đi theo dòng họ. Nếu làm theo họ, thường hay chọn ngày chạp họ, các anh em nội tộc cùng nhau gặp mặt tại nhà thờ họ, cùng tạ mộ, làm lễ cúng, dọn dẹp, trang hoàng đón Tết.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
Tác giả: Bích Loan
-
Chọn 1 ngôi nhà bạn muốn ở, tiết lộ số tiền bạn sẽ tích cóp được trong tương lai
-
4 giấc mơ điềm lành đang tới: Bạn sắp có khoản tiền lớn giàu to
-
Nhà trồng 3 loại cây này, gia chủ như “mở cửa đón thần tài”, tài lộc bền lâu, phúc khí đầy nhà
-
5 dấu hiệu của người vận khí tốt sắp Trúng Số giàu to: Đặc biệt dấu hiệu số 1
-
3 loại cây phá phong thủy không nên trồng trong năm Bính Ngọ 2026