“Ông phải khuyên vợ đi, ăn sáng kiểu này sớm muộn gì cơ thể cũng không chịu nổi!” – bác sĩ nhắc nhở khi tiếp nhận bệnh nhân Lưu (55 tuổi - Trung Quốc) đến khám vì đau dạ dày.
Người đàn ông này mang theo túi bánh bao thịt nóng hổi. Khi được hỏi về thói quen ăn uống, vợ ông nhanh chóng chia sẻ: suốt hơn 30 năm làm việc trong nhà máy, gia đình duy trì bữa sáng đơn giản với bánh bao, quẩy, dưa muối và đậu phụ nhũ.
“Tôi thấy vẫn bình thường, có sao đâu”, người vợ nói.
Tuy nhiên, ông Lưu lại đang đối mặt với hàng loạt triệu chứng bất thường như trào ngược axit, đầy bụng, sụt cân nhanh. Ông lo lắng khi đọc được thông tin trên mạng rằng “ăn sáng không đúng cách dễ gây ung thư”.
Vậy thực hư chuyện “bánh bao gây ung thư” là như thế nào?
Không phải bánh bao, mà là cách ăn mới đáng lo
Theo các chuyên gia, bánh bao không phải là thực phẩm gây ung thư. Nếu ăn với tần suất hợp lý, kết hợp khoa học, món ăn này hoàn toàn không gây hại.
Điều đáng nói nằm ở cách lựa chọn và thói quen ăn uống kéo dài nhiều năm. Những yếu tố dưới đây mới thực sự là nguyên nhân làm tăng nguy cơ bệnh tật:
Nhân bánh chứa nhiều mỡ, thịt béo, ăn kèm thực phẩm muối chua, thịt xông khói
Thường xuyên dùng dưa muối, đậu phụ nhũ, trứng muối trong bữa sáng
Sử dụng thực phẩm để qua đêm, hâm nóng nhiều lần, không đảm bảo độ tươi
Các nghiên cứu cho thấy, lượng muối trung bình người Việt (và nhiều quốc gia châu Á) tiêu thụ thường xuyên vượt mức khuyến nghị. Việc ăn mặn kéo dài có liên quan mật thiết đến nguy cơ ung thư dạ dày, thực quản, đồng thời làm gia tăng bệnh tăng huyết áp.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở một chiếc bánh bao, mà là mô hình bữa sáng nhiều muối, nhiều dầu mỡ và thiếu cân bằng dinh dưỡng.
4 kiểu bữa sáng “tệ nhất” cần hạn chế
Thực tế, có những kiểu ăn sáng phổ biến nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu duy trì lâu dài.
1. Bữa sáng nhiều đồ chiên rán
Quẩy, bánh rán hay các món chiên ngập dầu thường được chế biến ở nhiệt độ cao, thậm chí dùng lại dầu nhiều lần. Điều này có thể sinh ra các chất có hại như chất béo chuyển hóa hay acrylamide.
Việc tiêu thụ thường xuyên nhóm thực phẩm này làm tăng nguy cơ:
Béo phì
Tiểu đường type 2
Bệnh tim mạch
Các nghiên cứu cho thấy, người ăn nhiều đồ chiên có thể tăng 10–25% nguy cơ gặp biến cố tim mạch.
2. Bữa sáng “nhạt mà mặn”: cháo + dưa muối + đậu phụ nhũ
Nhiều người, đặc biệt là người lớn tuổi, cho rằng cháo ăn kèm dưa muối là lựa chọn “nhẹ bụng”. Tuy nhiên, đây lại là tổ hợp có hàm lượng muối rất cao.
Chỉ một miếng đậu phụ nhũ đã chứa lượng muối đáng kể. Khi kết hợp thêm dưa muối, tổng lượng natri có thể vượt xa nhu cầu trong một bữa ăn.
Thói quen này kéo dài có thể:
Làm tổn thương niêm mạc dạ dày
Gây viêm dạ dày mạn tính
Tăng nguy cơ ung thư dạ day
3. Ăn qua loa, thiếu nước và dinh dưỡng
Không ít người vì bận rộn chỉ ăn tạm bánh mì, bánh bao khô rồi đi làm, thậm chí không uống nước.
Hệ quả là:
Thiếu protein và chất xơ
Đường huyết dao động mạnh
Nhanh đói, giảm hiệu suất làm việc
Việc ăn quá khô còn ảnh hưởng đến niêm mạc đường tiêu hóa, đặc biệt bất lợi với người có bệnh dạ dày.
4. Dùng đồ uống ngọt thay bữa sáng
Một bộ phận người trẻ có thói quen dùng trà sữa, nước ngọt hoặc sữa đậu nành có đường thay cho bữa sáng.
Trong khi đó, lượng đường trong một ly trà sữa có thể vượt ngưỡng khuyến nghị hàng ngày của Tổ chức Y tế Thế giới.
Việc tiêu thụ đồ uống nhiều đường thường xuyên có thể dẫn đến:
Béo phì
Gan nhiễm mỡ
Tiểu đường type 2
Tăng nguy cơ một số bệnh ung thư
Ngoài ra, uống đồ ngọt khi đói còn khiến cơ thể nhanh mệt mỏi, giảm khả năng tập trung.
Điều chỉnh bữa sáng: đơn giản nhưng hiệu quả
Để giảm nguy cơ bệnh tật, các chuyên gia khuyến nghị nên bắt đầu từ việc cải thiện bữa sáng hằng ngày:
Giữ món quen nhưng ăn lành mạnh hơn: giảm mỡ, giảm muối, hạn chế thực phẩm muối chua
Bổ sung protein: trứng, sữa không đường, đậu nành, thịt nạc
Tăng rau và trái cây: giúp cung cấp vitamin và chất xơ
Ưu tiên chế biến đơn giản: hấp, luộc thay vì chiên rán
Ăn sáng đúng giờ, đầy đủ: tránh bỏ bữa hoặc ăn qua loa
Tác giả: Minh Khuê