5 khoản tiền sẽ tăng đáng kể khi lương cơ sở tăng từ 1/7

Lương cơ sở là căn cứ tính nhiều chế độ chính sách

Hiện nay, mức lương cơ sở được sử dụng làm căn cứ để tính toán nhiều chế độ, chính sách quan trọng như tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức; lương hưu; mức đóng và hưởng Bảo hiểm xã hội Việt Nam; trợ cấp hằng tháng và nhiều khoản hỗ trợ khác. Vì vậy, khi lương cơ sở tăng, không chỉ tiền lương của người làm việc trong khu vực công được điều chỉnh mà nhiều chế độ an sinh xã hội cũng tăng theo.

Mới đây, tại hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI tại Lào Cai, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết mức lương cơ sở có thể được điều chỉnh tăng khoảng 8% từ ngày 1/7. Nếu phương án này được thông qua, thu nhập của hàng triệu người lao động trong khu vực công sẽ tăng lên, đồng thời nhiều khoản chi trả liên quan cũng được điều chỉnh.

Tăng lương cơ sở làm tăng các loại phụ cấp

Nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công hiện được tính theo hệ số gắn với mức lương cơ sở. Vì vậy, khi lương cơ sở tăng, các khoản phụ cấp này cũng sẽ được điều chỉnh tương ứng.

Các loại phụ cấp có thể tăng gồm phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên, phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp khu vực, phụ cấp độc hại – nguy hiểm, cùng với phụ cấp công vụ hoặc phụ cấp ưu đãi nghề đối với một số lĩnh vực đặc thù như giáo dục và y tế. Một số phụ cấp chức vụ được tính theo tỷ lệ khoảng 1% đến 1,5% so với mức lương cơ sở.

Đối với một số ngành nghề đặc thù như y tế, phụ cấp ưu đãi nghề có thể đạt tối đa 100% mức lương theo chức danh nghề nghiệp. Do đó, khi lương cơ sở tăng, tiền lương thực nhận của người lao động trong các lĩnh vực này cũng sẽ tăng đáng kể.

Tăng lương cơ sở làm tăng một số khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội

Trong hệ thống bảo hiểm xã hội, nhiều chế độ trợ cấp được tính dựa trên mức lương cơ sở. Khi mức nền này tăng, các khoản trợ cấp liên quan cũng sẽ tăng theo.

Chẳng hạn, trợ cấp thai sản một lần đối với lao động nữ sinh con hoặc người nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi được tính bằng hai lần lương cơ sở tại thời điểm sinh hoặc nhận con. Nếu lương cơ sở tăng lên khoảng 2,527 triệu đồng/tháng, khoản trợ cấp này sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,054 triệu đồng cho mỗi con.

Tăng lương cơ sở làm tăng trợ cấp đối với người có công

Các chính sách dành cho người có công với cách mạng cũng chịu tác động trực tiếp từ việc điều chỉnh lương cơ sở. Nhiều khoản trợ cấp và phụ cấp dành cho nhóm đối tượng này được xây dựng dựa trên mức lương cơ sở, vì vậy khi mức này tăng, các chế độ hỗ trợ cũng được điều chỉnh tương ứng.

Điều này góp phần cải thiện đời sống và bảo đảm an sinh cho những người đã có đóng góp cho đất nước.

Tăng một số khoản trợ cấp xã hội hằng tháng

Ngoài các chính sách dành cho người có công, nhiều khoản trợ cấp xã hội khác cũng được tính dựa trên mức lương cơ sở. Các chế độ này áp dụng cho nhiều nhóm yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc các đối tượng bảo trợ xã hội.

Chẳng hạn, trợ cấp mai táng được tính bằng 10 lần mức lương cơ sở. Nếu lương cơ sở tăng lên khoảng 2,527 triệu đồng, khoản trợ cấp này sẽ tăng từ 23,4 triệu đồng lên khoảng 25,27 triệu đồng.

Bên cạnh đó, trợ cấp tuất hằng tháng đối với thân nhân người lao động qua đời cũng được tính theo lương cơ sở. Trường hợp thân nhân hưởng 50% lương cơ sở sẽ nhận khoảng hơn 1,26 triệu đồng/tháng; còn trường hợp không có người trực tiếp nuôi dưỡng, được hưởng 70% lương cơ sở, mức trợ cấp có thể lên khoảng 1,77 triệu đồng/tháng.

Tăng lương cơ sở làm thay đổi mức đóng và mức hưởng bảo hiểm

Một số quy định về mức đóng và mức hưởng trong các chế độ bảo hiểm cũng gắn với lương cơ sở. Khi mức lương này thay đổi, các ngưỡng tính toán trong hệ thống bảo hiểm cũng được điều chỉnh tương ứng.

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội thấp nhất bằng mức lương cơ sở và cao nhất bằng 20 lần mức này. Nếu lương cơ sở tăng lên khoảng 2,527 triệu đồng từ ngày 1/7, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất sẽ là 2,527 triệu đồng/tháng và mức cao nhất khoảng 50,54 triệu đồng/tháng.

Theo các chuyên gia, việc điều chỉnh tăng lương cơ sở là giải pháp mang tính nhân văn trong bối cảnh chưa thể triển khai toàn diện cải cách tiền lương. Trong điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều biến động, chính sách này góp phần cải thiện thu nhập, ổn định đời sống và bảo đảm tốt hơn các chính sách an sinh xã hội cho người dân, đặc biệt là nhóm công chức, viên chức có mức thu nhập còn thấp.