Loại quả “tốt nhất thế giới” trồng ở Đồng Tháp: Một lần xuống giống, nhiều năm thu hoạch, giá tới 250.000 đồng/kg

Loại quả có nguồn gốc sa mạc, nổi tiếng nhờ vị ngọt đặc trưng

Chà là vốn được biết đến là loại cây gắn liền với các vùng sa mạc khô nóng ở Trung Đông. Trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt, cây vẫn sinh trưởng ổn định nhờ khả năng chịu hạn tốt và bộ rễ khỏe. Chính đặc điểm này khiến chà là từ lâu đã được xem là một trong những cây trồng quan trọng tại nhiều quốc gia có khí hậu khô hạn.

Cây chà là thuộc họ cau, thân thẳng và cao, phần tán lá xòe rộng ở phía trên. Khi trưởng thành, cây có thể đạt chiều cao khá lớn, tạo nên những hàng cây nổi bật với hình dáng đặc trưng. Từ thân cây mọc ra các buồng quả lớn ở gần ngọn, mỗi buồng có thể mang hàng chục đến hàng trăm quả nhỏ.

Quả chà là có hình thuôn dài, kích thước nhỏ, thường mọc thành chùm. Khi còn non, quả có màu xanh, sau đó chuyển sang vàng, đỏ hoặc nâu khi chín tùy theo giống. Lúc đạt độ chín hoàn toàn, phần thịt quả mềm dần và vị ngọt trở nên rõ rệt hơn. Hương vị của chà là được nhiều người nhận xét có nét giống mật ong hoặc caramel tự nhiên.

Chính nhờ vị ngọt đặc trưng cùng giá trị dinh dưỡng cao, chà là được xem là một trong những loại trái cây đáng chú ý trong thực đơn hằng ngày ở nhiều quốc gia. Loại quả này thường được ăn trực tiếp, sấy khô làm món ăn vặt, hoặc sử dụng trong các món bánh, mứt và nước sốt.

Trồng một lần, nhiều năm thu hoạch

So với nhiều loại cây ăn trái khác, chà là có tốc độ phát triển khá chậm. Sau khi trồng, cây thường cần vài năm để ổn định sinh trưởng trước khi bắt đầu ra quả. Trong điều kiện chăm sóc phù hợp tại Việt Nam, cây có thể cho trái từ khoảng năm thứ 5 đến năm thứ 7.

Mùa chín của chà là thường rơi vào khoảng cuối mùa hè đến đầu mùa thu. Thời điểm phổ biến là từ tháng 8 đến tháng 11, khi các buồng quả chuyển dần sang màu nâu đỏ và đạt độ ngọt cao nhất. Trước đó, quả bắt đầu hình thành từ khoảng tháng 4–5 và lớn dần theo thời gian.

Điểm đặc biệt của chà là nằm ở tuổi thọ và khả năng khai thác lâu dài. Khi cây đã trưởng thành và ổn định, mỗi năm có thể cho thu hoạch đều đặn trong nhiều năm liền. Nhờ vậy, nhiều người xem đây là loại cây trồng có tiềm năng kinh tế bền vững.

Ngoài việc thu quả tươi, chà là còn có thể được chế biến thành dạng khô để bảo quản lâu hơn. Trên thị trường hiện nay, chà là tươi có giá khoảng 80.000 đồng/kg, trong khi chà là khô có thể đạt mức 250.000–350.000 đồng/kg tùy chất lượng và nguồn gốc.

Đồng Tháp xuất hiện những vườn chà là sai trĩu quả

Những năm gần đây, chà là bắt đầu xuất hiện tại một số địa phương ở Việt Nam, trong đó có Đồng Tháp. Một số nhà vườn tại đây đã thử nghiệm trồng loại cây này và bước đầu ghi nhận kết quả khả quan.

Tại nhiều khu vườn, cây chà là phát triển khá tốt, cho tán lá đẹp và buồng quả lớn khi vào mùa thu hoạch. Những buồng chà là vàng hoặc nâu treo lủng lẳng trên cao tạo nên khung cảnh bắt mắt, thu hút sự tò mò của du khách khi ghé thăm.

Không chỉ bán trái, nhiều nhà vườn còn tận dụng cây chà là để phát triển thêm các nguồn thu khác. Khi cây mẹ trưởng thành, các chồi con mọc từ gốc có thể được tách ra để nhân giống. Cây giống sau đó được bán cho người có nhu cầu trồng làm cảnh hoặc mở rộng diện tích canh tác.

Ngoài ra, nhờ dáng cây thẳng và tán lá rộng, chà là còn được trồng làm cây cảnh trong sân vườn, quán cà phê hoặc khu nghỉ dưỡng. Một số nơi còn tạo hình cây theo phong cách bonsai hoặc cây kiểng để tăng giá trị thẩm mỹ.

Nhờ những cách khai thác đa dạng, giá trị kinh tế của cây chà là không chỉ đến từ sản lượng trái mà còn từ thị trường cây giống và cây cảnh.

Kết bài

Sự xuất hiện của chà là tại Đồng Tháp cho thấy khả năng thích nghi của loại cây vốn có nguồn gốc sa mạc khi được đưa vào môi trường mới. Với đặc điểm trồng một lần có thể khai thác nhiều năm, cùng giá trị kinh tế khá cao, chà là đang dần trở thành lựa chọn đáng chú ý đối với một số nhà vườn muốn đa dạng hóa cây trồng.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ trái cây đặc sản ngày càng tăng, những mô hình trồng chà là quy mô nhỏ tại địa phương không chỉ góp phần tạo thêm sản phẩm mới cho thị trường mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp khác biệt, kết hợp giữa sản xuất, cảnh quan và du lịch trải nghiệm.