Chia lộc đúng cách: Giữ sự trọn vẹn của nghi lễ
Trong đời sống tâm linh của người Việt, lễ cúng không chỉ là hình thức mà là một sự gửi gắm. Khi hương tàn, vàng mã đã hóa, mâm lễ không còn đơn thuần là đồ ăn hay vật phẩm, mà được xem là “lộc” – biểu tượng của sự may mắn, bình an và đủ đầy.
Vì vậy, cách chia lộc sau lễ cần giữ được tinh thần trang trọng và tiết chế. Trước hết, gia chủ nên hạ lễ nhẹ nhàng, tránh vội vã hoặc tùy tiện. Những món như hoa quả, bánh kẹo, xôi chè có thể được chia cho các thành viên trong gia đình cùng thụ hưởng. Đây không chỉ là sự chia phần vật chất mà còn là cách gắn kết các thế hệ trong nhà.
Với lễ mặn, nhiều gia đình giữ lại dùng trong bữa cơm sum họp. Bữa cơm ấy mang ý nghĩa đoàn viên và tiếp nối phúc khí, thay vì coi đó chỉ là tận dụng thức ăn. Điều quan trọng là sự thành tâm và thái độ trân trọng, không nên xem nhẹ vì cho rằng “cúng xong là xong”.
Một điểm đáng lưu ý là không nên vứt bỏ đồ lễ còn sử dụng được. Hành động này dễ tạo cảm giác thiếu tôn trọng đối với nghi thức vừa thực hiện. Nếu đồ lễ nhiều, có thể chia sẻ cho họ hàng, hàng xóm như một cách lan tỏa niềm vui.
Những điều nên tránh để không “hao lộc”
Dù quan niệm mỗi vùng có khác nhau, nhưng có một số điều thường được nhắc đến trong dân gian.
Thứ nhất, không nên tranh giành hoặc chia lộc trong tâm thế hơn thua. “Lộc” vốn mang tính biểu trưng, nếu biến thành sự so đo thì ý nghĩa ban đầu sẽ phai nhạt. Gia chủ nên là người chủ động phân chia để đảm bảo sự hài hòa.
Thứ hai, tránh để đồ lễ hư hỏng quá lâu mới xử lý. Hoa quả chín nhanh, đồ ăn để qua ngày dễ mất vệ sinh. Khi đã không còn đảm bảo chất lượng, nên xử lý gọn gàng, sạch sẽ thay vì cố giữ vì tâm lý sợ “mất lộc”. Giữ lộc không nằm ở việc giữ vật phẩm, mà ở cách giữ nếp sống ngăn nắp và tích cực.
Thứ ba, không nên đem cho một cách qua loa hoặc thiếu thiện ý. Nếu đã chia sẻ lộc cho người khác, hãy trao bằng sự vui vẻ và thiện tâm. Tinh thần của nghi lễ nằm ở sự biết ơn và sẻ chia, chứ không phải ở giá trị lớn hay nhỏ của món đồ.
Ở một số gia đình, tiền lẻ đặt trên mâm cúng được giữ lại trong ví như một biểu tượng may mắn đầu năm. Tuy nhiên, điều này không bắt buộc. Quan trọng nhất vẫn là cách mỗi người gìn giữ sự cẩn trọng trong chi tiêu và ứng xử sau đó.
Giữ lộc bằng nếp sống, không chỉ bằng mâm lễ
Nhiều người tin rằng lộc đến từ nghi lễ, nhưng thực tế, nghi lễ chỉ là điểm khởi đầu cho một chu kỳ mới. Nếu sau lễ cúng, gia đình vẫn duy trì sự hòa thuận, chăm chỉ làm ăn và cư xử tử tế, đó mới là cách giữ lộc bền lâu.
Chia lộc cũng có thể trở thành dịp dạy con trẻ về truyền thống. Khi trẻ được trao một phần bánh, một miếng hoa quả và được giải thích ý nghĩa, các em sẽ hiểu rằng đây không chỉ là món ăn, mà là sự tiếp nối của nếp nhà.
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị lễ vừa đủ ngay từ đầu cũng là cách để tránh lãng phí. Không cần mâm cao cỗ đầy mới thể hiện lòng thành. Sự giản dị, phù hợp điều kiện gia đình sẽ giúp nghi lễ nhẹ nhàng hơn và tránh áp lực phải xử lý quá nhiều đồ sau đó.
Giữ lộc, suy cho cùng, là giữ sự cân bằng. Cân bằng giữa niềm tin và thực tế, giữa truyền thống và đời sống hiện đại. Khi gia đình xem lễ cúng như một dịp nhắc nhở về lòng biết ơn và sự gắn kết, thì lộc không chỉ nằm trên mâm mà còn hiện diện trong cách mỗi người sống hằng ngày.
Kết bài
Sau lễ cúng, cách chia đồ lễ không có một khuôn mẫu cứng nhắc. Điều quan trọng không nằm ở việc giữ lại bao nhiêu, chia cho ai nhiều hơn, mà ở thái độ trân trọng và tinh thần sẻ chia. Khi gia đình biết nâng niu giá trị của nghi lễ và tiếp tục duy trì nếp sống tích cực, đó chính là cách giữ lộc bền vững và ý nghĩa nhất.
*Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm
Tác giả: Ngân Giang
-
Cúng ông Công ông Táo xong phải hạ ngay 3 thứ này kẻo tụ uế khí, mất lộc đầu năm
-
Cúng ông Công ông Táo xong phải hạ gấp thứ này, giữ cố là mất lộc
-
3 ngày Đại Lộc trong tháng Chạp để tỉa chân hương, bao sái bàn thờ Tết Bính Ngọ 2026
-
Bao sái bát hương trước hay sau lễ cúng ông Công ông Táo là tốt nhất?
-
Những ngày đẹp để bao sái bàn thờ năm 2025