Theo các chuyên gia tài chính và quy định pháp luật hiện hành, cơ quan thuế xác định nghĩa vụ nộp thuế dựa trên bản chất của dòng tiền, tức là nguồn gốc phát sinh khoản thu nhập, chứ không căn cứ đơn thuần vào số dư tài khoản hay tần suất giao dịch.
Để hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm quyền lợi cá nhân, người dân cần phân biệt rõ những khoản thu nhập phải nộp thuế và các khoản được miễn trừ theo quy định.
5 khoản tiền chuyển vào tài khoản phải nộp thuế
Không phải mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản ngân hàng đều bị tính thuế. Tuy nhiên, nếu dòng tiền thuộc các nhóm dưới đây, chủ tài khoản có trách nhiệm kê khai và nộp thuế Thu nhập cá nhân (TNCN):
Tiền lương, tiền công: Bao gồm lương, thưởng, phụ cấp do doanh nghiệp hoặc tổ chức chi trả. Trường hợp có thu nhập từ hai nơi trở lên, cá nhân bắt buộc phải tự quyết toán thuế vào cuối năm.
Doanh thu từ kinh doanh online, làm việc tự do: Các khoản tiền thu được từ bán hàng trực tuyến, hoạt động freelance như thiết kế, viết lách, tư vấn… nếu tổng doanh thu vượt 100 triệu đồng/năm sẽ thuộc diện chịu thuế.
Phí dịch vụ, hoa hồng: Tiền môi giới, hoa hồng hoặc khoản phí dịch vụ phát sinh trong các giao dịch nhận – chuyển tiền hộ đều được xem là thu nhập chịu thuế.
Tiền lãi cho vay đối với tổ chức: Khoản lãi cá nhân nhận được khi cho doanh nghiệp hoặc tổ chức vay vốn sẽ chịu thuế suất 5%. Riêng lãi cho vay giữa cá nhân với cá nhân hiện chưa thuộc diện chịu thuế.
Chênh lệch giá chuyển nhượng bất động sản: Trường hợp cơ quan thuế phát hiện số tiền chuyển qua ngân hàng cao hơn giá ghi trên hợp đồng công chứng, phần chênh lệch sẽ bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định.
Những thay đổi đáng chú ý về thuế từ năm 2026
Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, dự kiến có hiệu lực từ năm 2026, sẽ mang đến nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến hạn mức và đối tượng chịu thuế.
Đối với hoạt động cho thuê tài sản như nhà trọ, nhà xưởng, mặt bằng, doanh thu dự kiến chỉ phải nộp thuế khi đạt mức từ 500 triệu đồng/năm trở lên, thay vì 100 triệu đồng/năm như hiện nay. Tuy vậy, cá nhân vẫn phải thực hiện nghĩa vụ kê khai định kỳ hai lần mỗi năm.
Từ ngày 1/7/2026, hoạt động chuyển nhượng tài sản số, bao gồm tiền điện tử, sẽ chính thức chịu thuế suất 0,1% trên giá trị chuyển nhượng.
Những khoản tiền nhận qua tài khoản được miễn thuế
Người dân có thể yên tâm khi tài khoản ngân hàng nhận các khoản tiền dưới đây, bởi những dòng tiền này không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế Thu nhập cá nhân:
Lãi tiền gửi tiết kiệm: Phần lãi phát sinh từ tiền gửi tại ngân hàng được xếp vào thu nhập từ vốn và hiện được miễn thuế.
Kiều hối: Các khoản tiền do người thân ở nước ngoài chuyển về Việt Nam được hưởng chính sách miễn thuế nhằm khuyến khích dòng vốn từ bên ngoài.
Giao dịch giữa người thân, gia đình: Bao gồm tiền vợ chồng chuyển cho nhau để chi tiêu, tiền vay mượn hoặc hoàn trả nợ giữa bạn bè, người thân, cũng như các khoản hoàn tiền thu hộ, chi hộ.
Tiền bán nông sản tự sản xuất: Thu nhập từ việc bán các sản phẩm do cá nhân trực tiếp nuôi trồng, chăn nuôi, đánh bắt chưa qua chế biến công nghiệp được miễn thuế, với điều kiện người bán có quyền sử dụng đất và cư trú tại địa phương.
Việc nắm rõ đâu là khoản thu nhập chịu thuế và đâu là khoản được miễn trừ sẽ giúp người dân chủ động hơn trong kê khai, tránh những rủi ro pháp lý và nguy cơ bị truy thu thuế ngoài ý muốn.
Khuyến nghị từ chuyên gia để hạn chế rắc rối về thuế
Theo các chuyên gia, rủi ro lớn nhất hiện nay thường phát sinh từ giao dịch bất động sản. Trường hợp cơ quan thuế phát hiện số tiền chuyển qua ngân hàng cao hơn giá trị ghi trên hợp đồng công chứng, người chuyển nhượng có thể bị truy thu thuế và xử phạt do hành vi kê khai không trung thực.
Để phòng ngừa rủi ro, người dân nên tách bạch rõ ràng giữa tài khoản phục vụ chi tiêu cá nhân và tài khoản dùng cho hoạt động kinh doanh. Với các hộ kinh doanh gia đình, cần sử dụng đúng tài khoản đứng tên chủ hộ để nhận tiền, tránh tình trạng giấy phép một người đứng tên nhưng dòng tiền lại đi qua tài khoản người khác, gây khó khăn khi giải trình. Bên cạnh đó, việc lưu giữ đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ liên quan và kê khai trung thực được xem là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất khi cơ quan thuế tiến hành rà soát.
Tác giả: Bảo Ninh
-
Giá vàng hôm nay 23/1/2026: Vàng SJC tăng sốc 4 triệu đồng/lượng, lập đỉnh mới
-
Tết Nguyên đán 2026: Ai được nhận tiền mặt từ 500.000 đến 2,5 triệu đồng? Hàng triệu người hưởng lợi
-
Bảng giá vàng 9999 24K 18K SJC DOJI PNJ hôm nay 23/1/2026
-
Đủ tuổi nghỉ nhưng đóng Bảo hiểm xã hội mới 10 năm, có được nhận lương hưu?
-
Cách tính lương hưu theo thời điểm tham gia BHXH mới nhất 2026