Bộ Nội vụ đề xuất tăng lương hưu 8%, bỏ phương án 4,5% gây chú ý

Bộ Nội vụ hiện đang trình Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ dự thảo nghị định về việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026.

Đáng chú ý, so với dự thảo lấy ý kiến vào tháng 3 trước đó, phương án điều chỉnh đã có sự thay đổi. Ban đầu, Bộ Nội vụ đưa ra hai lựa chọn gồm: tăng 4,5% kèm theo mức cộng thêm 200.000 đồng/tháng trên mức hưởng của tháng 6/2026, hoặc phương án tăng đồng loạt 8% đối với lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng. Tuy nhiên, sau khi rà soát và nhằm khắc phục những hạn chế trong cách tính trước đây, cơ quan soạn thảo đã điều chỉnh lại phương án.

Theo đó, Bộ Nội vụ thống nhất rút gọn còn một phương án duy nhất là tăng 8% trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của người đang hưởng tại thời điểm tháng 6/2026. Việc áp dụng một phương án chung được kỳ vọng sẽ đảm bảo tính đơn giản, minh bạch và đồng đều hơn trong quá trình thực hiện chính sách.

Bên cạnh mức điều chỉnh chung, dự thảo cũng đưa ra chính sách hỗ trợ thêm đối với nhóm người nghỉ hưu trước năm 1995 – nhóm có mức hưởng còn thấp. Cụ thể, sau khi thực hiện tăng 8%, những người đang nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng dưới 3,8 triệu đồng sẽ tiếp tục được điều chỉnh bổ sung.

Trong đó, người có mức hưởng dưới 3,5 triệu đồng/tháng sẽ được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng. Đối với người đang nhận từ 3,5 triệu đồng đến dưới 3,8 triệu đồng/tháng, mức hưởng sẽ được điều chỉnh lên bằng 3,8 triệu đồng/người/tháng.

Chính sách này được đánh giá là nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm người hưởng lương hưu, đồng thời cải thiện đời sống cho những đối tượng đã nghỉ hưu từ lâu, có mức thu nhập thấp trong hệ thống an sinh xã hội hiện nay.

Theo cơ quan soạn thảo, nội dung đề xuất lần này phù hợp với chủ trương tại Nghị quyết 28 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội, cũng như các quy định của Luật BHXH, trong đó nhấn mạnh việc ưu tiên điều chỉnh đối với nhóm người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp.

Việc xác định mức điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được xây dựng dựa trên biến động của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong các năm 2025 và 2026. Cụ thể, CPI năm 2025 tăng 3,31%, trong khi dự kiến năm 2026 tăng khoảng 4–4,5%. Đồng thời, phương án này cũng được cân đối trong khả năng chi trả của ngân sách nhà nước và quỹ BHXH.

Theo đánh giá, phương án tăng 8% giúp điều chỉnh hợp lý hơn đối với nhóm có mức lương hưu thấp, đặc biệt là người nghỉ hưu trước năm 1995, qua đó góp phần thu hẹp chênh lệch giữa các thời kỳ nghỉ hưu. Cách tiếp cận này cũng đảm bảo tính kế thừa so với các lần điều chỉnh trước, đồng thời thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện.

Song song với việc điều chỉnh lương hưu, Bộ Nội vụ cũng đề xuất tăng thêm 8% đối với trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026. Đối tượng áp dụng gồm người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng; người hưởng trợ cấp tuất hằng tháng trước ngày 1/1/1995; và người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 Luật BHXH 2024.

Về nguồn kinh phí thực hiện, tổng mức tăng thêm so với năm 2025 ước khoảng 10.773 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước đảm bảo khoảng 2.013 tỷ đồng, còn quỹ BHXH chi trả khoảng 8.760 tỷ đồng.

Một số chuyên gia đánh giá phương án tăng đồng đều 8% có ưu điểm là đảm bảo nguyên tắc đóng – hưởng, đồng thời hạn chế sự chênh lệch tâm lý giữa các nhóm người thụ hưởng.

Trước đó, lần gần nhất Chính phủ thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng là từ ngày 1/7/2024, với mức tăng 15%. Việc điều chỉnh này đã góp phần cải thiện đáng kể thu nhập, ổn định đời sống cho người đang hưởng lương hưu và trợ cấp.

Theo cơ quan BHXH, hiện có hơn 3,12 triệu người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng thuộc diện được điều chỉnh theo phương án mới. Việc nâng mức hưởng được kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện an sinh xã hội và giảm khoảng cách thu nhập giữa các nhóm nghỉ hưu qua các thời kỳ.