Bộ Nội vụ giải thích chi tiết đề xuất điều chỉnh tăng lương hưu: Cách thức và mức áp dụng mới nhất

Hai phương án điều chỉnh lương hưu, trợ cấp năm 2026

Theo dự thảo Nghị định về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng, Bộ Nội vụ đề xuất hai phương án tăng lương hưu, trợ cấp cho năm 2026.

Phương án 1 Từ ngày 1/7/2026, một số đối tượng cụ thể sẽ được điều chỉnh tăng thêm 4,5% cộng thêm 200.000 đồng/tháng trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026. Các đối tượng khác sẽ được tăng 8% trên mức trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026, theo quy định trong dự thảo Nghị định.

Phương án 2 Từ ngày 1/7/2026, tất cả người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng sẽ được điều chỉnh tăng 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.

Lý giải cách thức điều chỉnh

Bộ Nội vụ cho biết dự thảo áp dụng cách thức điều chỉnh kết hợp tỉ lệ phần trăm và số tiền tuyệt đối nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các đối tượng và phù hợp khả năng ngân sách nhà nước.

Cụ thể, việc điều chỉnh dựa trên chỉ số giá tiêu dùng, khả năng ngân sách và quỹ BHXH. Ưu tiên điều chỉnh thỏa đáng cho người có lương hưu thấp và những người nghỉ hưu trước năm 1995, nhằm thu hẹp khoảng cách chênh lệch lương hưu giữa các thời kỳ.

Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan để báo cáo Chính phủ xem xét, trình cấp có thẩm quyền quyết định mức điều chỉnh trong năm 2026. Mức tăng 8% đã được phê duyệt, nhưng cơ quan soạn thảo nhận định việc áp dụng 8% đồng loạt không khắc phục được hạn chế hiện tại trong điều chỉnh lương hưu và chưa thể hiện đầy đủ quan điểm chia sẻ theo Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Hạn chế và thực trạng

Phương án điều chỉnh hiện tại chưa giảm bớt chênh lệch lương hưu giữa người hưởng thấp và cao. Chưa đáp ứng đầy đủ mong mỏi của đa số người đang hưởng lương hưu.

Theo số liệu BHXH, hơn 2,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng có mức hưởng từ 3 triệu đến dưới 10 triệu đồng/tháng, chiếm gần 80%.

Nguồn ngân sách nhà nước đảm bảo:

• Lương hưu bình quân 5,7 triệu đồng/người/tháng

• Trợ cấp BHXH 3,3 triệu đồng/người/tháng

• Trợ cấp hằng tháng 2,2 – 2,5 triệu đồng/người/tháng

Nguồn quỹ BHXH đảm bảo:

• Lương hưu bình quân 6,7 triệu đồng/người/tháng

• Cán bộ xã, phường 2,7 triệu đồng/người/tháng

Tính chia sẻ trong phương án điều chỉnh

Việc kết hợp điều chỉnh theo số tuyệt đối và tỉ lệ phần trăm giúp người có lương hưu thấp nhận mức tăng tương đối cao hơn, đồng thời bảo toàn giá trị lương hưu trước yếu tố lạm phát.

Phương án này thể hiện tinh thần chia sẻ hơn so với chỉ điều chỉnh theo tỉ lệ phần trăm, giúp cân bằng giữa các nhóm hưởng lương hưu, trợ cấp.