Diện hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH tiếp tục được mở rộng

Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, hiện cả nước có khoảng 3,5 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng. So với năm 2018, số người thụ hưởng tăng thêm gần 410.000 người, tương đương mức tăng 13,23%, phản ánh xu hướng mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội trong thời gian qua.

Trong 10 năm gần đây, lương hưu đã được điều chỉnh tăng 7 lần, với tốc độ tăng cao gấp khoảng 2 lần so với chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2024, lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng 15% – mức tăng thuộc nhóm cao trong giai đoạn 2016–2025. Thời điểm này, có hơn 3,12 triệu người được hưởng lợi từ chính sách điều chỉnh, góp phần cải thiện thu nhập và ổn định đời sống người nghỉ hưu.

BHXH Việt Nam cũng cho biết, sau hơn 7 năm triển khai Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH, hệ thống BHXH tự nguyện đã có sự phát triển rõ rệt. Số người tham gia tăng nhanh qua từng năm, cho thấy chính sách ngày càng đi vào thực tiễn và mở rộng độ bao phủ an sinh.

Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 2,6 triệu người tham gia BHXH tự nguyện, tăng mạnh so với khoảng 277.000 người vào năm 2018. Riêng giai đoạn 2020–2025, số người tham gia tiếp tục tăng đều qua từng năm, đạt hơn 2,619 triệu người vào cuối năm 2025, tương đương tăng 13,83% so với năm 2024 và chiếm khoảng 5,49% lực lượng lao động trong độ tuổi.

Cùng với việc mở rộng đối tượng tham gia, chính sách BHXH tự nguyện cũng liên tục được điều chỉnh theo hướng linh hoạt và thiết thực hơn, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và thúc đẩy mục tiêu bao phủ an sinh xã hội toàn dân.

Điểm đáng chú ý trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là việc giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để đủ điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Quy định mới này giúp nhiều người lao động có thêm cơ hội nhận lương hưu hằng tháng, thay vì phải rút BHXH một lần hoặc không đủ điều kiện hưởng chế độ dài hạn.

Luật BHXH 2024 cũng bổ sung chế độ trợ cấp thai sản vào chính sách BHXH tự nguyện, qua đó mở rộng quyền lợi cho người tham gia, thay vì chỉ tập trung vào hai chế độ hưu trí và tử tuất như trước đây.

Theo quy định, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, đều có thể tham gia BHXH tự nguyện và được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng, tính trên chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.

Cụ thể, mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước được chia theo từng nhóm: hỗ trợ 50% cho người thuộc hộ nghèo hoặc cư trú tại xã đảo, đặc khu; 40% cho hộ cận nghèo; 30% cho người dân tộc thiểu số và 20% đối với các đối tượng còn lại.

Song song với chính sách trung ương, nhiều địa phương cũng mở rộng hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện. Tính đến tháng 3/2026, có 28/34 tỉnh, thành phố đã ban hành nghị quyết hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương, trong đó có Hà Nội, TP.HCM, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An, Ninh Bình…

Ngoài ra, Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung có hiệu lực từ ngày 10/5/2026, được xem là bước phát triển mới, tạo thêm kênh tích lũy dài hạn, giúp người lao động chủ động hơn trong việc chuẩn bị tài chính khi về già.