Gà cúng giao thừa nên quay ra hay quay vào?

Khoảnh khắc giao thừa là lúc nhiều gia đình chăm chút từng chi tiết trên mâm cúng, từ nén hương đến con gà luộc. Nhưng có một câu hỏi năm nào cũng được nhắc lại: gà nên quay ra hay quay vào mới đúng? Câu trả lời không chỉ nằm ở thói quen, mà còn gắn với quan niệm tâm linh và cách hiểu về phong thủy đầu năm.

1. Quan niệm dân gian: Gà quay ra để “chào” trời đất

Trong cách bày mâm cúng truyền thống, nhiều gia đình chọn đặt đầu gà hướng ra ngoài, tức quay mặt về phía cửa chính hoặc bàn thờ thiên. Dân gian tin rằng giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, khi các vị thần linh, tổ tiên “giáng” về chứng giám lòng thành của gia chủ.

Việc để gà quay ra được hiểu như một cử chỉ chào đón, thể hiện sự kính cẩn và sẵn sàng nghênh tiếp phúc khí. Con gà với dáng đứng vươn cao, mào đỏ, cổ ngẩng được xem là hình ảnh của sự tỉnh thức, báo hiệu khởi đầu mới hanh thông.

Ở nhiều vùng, đặc biệt là miền Bắc, cách bày này đã trở thành thói quen lâu đời. Mâm cúng ngoài trời đêm giao thừa thường đặt gà hướng ra không gian rộng, với ý nghĩa “mở cửa đón lộc”, mong cho năm mới thuận lợi, làm ăn suôn sẻ và gia đạo yên ấm.

2. Góc nhìn phong thủy: Quay vào để giữ tài, tụ khí

Một số thầy phong thủy lại đưa ra cách nhìn khác. Theo quan điểm này, bàn thờ là nơi hội tụ linh khí của gia đình, vì vậy lễ vật nên “hướng về” trung tâm, tức đầu gà quay vào phía trong bàn thờ, như một sự dâng hiến trọn vẹn.

Họ lý giải rằng quay gà vào giúp “tụ khí”, giữ năng lượng tốt ở lại trong không gian thờ cúng, tượng trưng cho việc giữ tài lộc và may mắn không bị “chảy” ra ngoài. Cách bày này thường được áp dụng với mâm cúng trong nhà, nơi gia chủ mong cầu sự bình an, đủ đầy cho các thành viên.

Ngoài ra, yếu tố thẩm mỹ cũng được nhắc đến. Khi gà quay vào, hình dáng con gà hướng về bát hương, tạo cảm giác cân đối và trang nghiêm, giúp tổng thể bàn thờ gọn gàng, hài hòa hơn.

3. Cách chọn hướng phù hợp cho từng không gian

Thực tế, không có một quy chuẩn bắt buộc áp dụng cho mọi gia đình. Điều quan trọng là phân biệt rõ mâm cúng ngoài trời và mâm cúng trong nhà để chọn hướng bày phù hợp với mục đích của từng nghi lễ.

Với mâm cúng ngoài trời, nhiều gia đình vẫn ưu tiên đặt gà quay ra phía đường hoặc cửa chính. Đây được xem là cách “mở” không gian, thể hiện sự nghênh đón các vị thần cai quản năm mới, đồng thời gửi gắm mong ước về một năm rộng đường tài lộc.

Còn với mâm cúng trong nhà, đặc biệt là trên bàn thờ tổ tiên, việc quay gà vào phía bát hương lại được nhiều người lựa chọn. Cách này nhấn mạnh ý nghĩa dâng lễ và giữ phúc khí trong gia đình, phù hợp với không gian thờ cúng trang nghiêm, ấm cúng.

4. Những lưu ý nhỏ để mâm gà trọn vẹn ý nghĩa

Dù chọn quay ra hay quay vào, hình thức con gà vẫn là yếu tố được coi trọng. Gà cúng nên là gà trống, mào đỏ tươi, dáng đứng thẳng, hai cánh ép sát thân và chân chắp gọn, tạo hình như đang chầu. Hình dáng này tượng trưng cho sự mạnh mẽ, dương khí và khởi đầu tốt đẹp.

Khi luộc gà, gia chủ thường chú ý để da không rách, màu vàng tự nhiên, tránh nứt vỡ vì theo quan niệm, mâm lễ tròn đầy thì năm mới cũng trọn vẹn. Một bông hoa hồng đỏ hoặc lá chanh cài nhẹ trên miệng gà không chỉ tăng tính thẩm mỹ mà còn mang ý nghĩa cát tường.

Cuối cùng, vị trí đặt gà trên mâm cũng nên cân đối với các lễ vật khác như bánh chưng, mâm ngũ quả, rượu, hương. Sự hài hòa tổng thể được xem là biểu hiện của lòng thành, yếu tố quan trọng nhất trong mọi nghi lễ đầu năm.

Tóm lại, gà cúng giao thừa quay ra hay quay vào không phải là đúng hay sai tuyệt đối, mà phụ thuộc vào không gian cúng và quan niệm của mỗi gia đình. Điều cốt lõi vẫn là sự thành tâm và mong ước một năm mới bình an, đủ đầy. Khi mâm lễ được chuẩn bị chu đáo, dù gà hướng về đâu, ý nghĩa sum vầy và khởi đầu tốt đẹp vẫn luôn hiện diện.

*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí