Người xưa dặn Tiết Đại Hàn (20/1-3/2) nhớ kiêng kỵ này để tránh Vận Xui và Giữ Lộc, Giữ Sức cuối năm

Tiết Đại Hàn là tiết cuối cùng trong 24 tiết khí của năm, trước khi sang tiết Lập xuân của năm mới. Thông thường tiết Đại Hàn bắt đầu từ ngày 20-21/1. Năm nay Tiết Đại Hàn bắt đầu từ 20/1. Đây là tiết khí không chỉ là dấu mốc lạnh giá của thời tiết, mà còn là “ranh giới” tinh tế giữa năm cũ và năm mới trong quan niệm phương Đông. Người xưa tin rằng những gì diễn ra trong những ngày này có thể ảnh hưởng đến vận khí cả một năm sau. Vì vậy, nhiều điều kiêng kỵ được lưu truyền, vừa mang màu sắc tâm linh, vừa phản ánh kinh nghiệm sống lâu đời.

1. Kiêng xáo trộn nhà cửa lớn trong những ngày Đại Hàn

Theo quan niệm truyền thống, Đại Hàn là thời điểm “khí trời lắng xuống”, âm dương giao thoa mạnh. Việc đập phá, sửa chữa lớn, hay di dời bàn thờ, giường ngủ, bếp núc trong những ngày này được cho là dễ làm xáo trộn dòng khí trong nhà. Người xưa tin rằng dòng khí bị “đứt đoạn” sẽ kéo theo cảm giác bất an, dễ sinh chuyện không như ý trong gia đình.

Ở góc nhìn thực tế, Đại Hàn thường đi kèm thời tiết lạnh sâu, ẩm và gió mạnh. Việc sửa sang nhà cửa lúc này không chỉ bất tiện, mà còn tiềm ẩn rủi ro về sức khỏe và an toàn. Vì vậy, lời khuyên “tránh động thổ, tránh sửa nhà” vừa mang yếu tố tâm linh, vừa phản ánh sự thận trọng trong sinh hoạt mùa đông.

Thay vì thay đổi lớn, người xưa ưu tiên dọn dẹp nhẹ nhàng: quét tước, lau chùi, sắp xếp lại đồ đạc gọn gàng. Hành động này được xem là “thu khí tốt”, chuẩn bị cho giai đoạn chuyển giao sang năm mới một cách êm ái, không gây xáo trộn mạnh.

2. Kiêng tranh cãi, lời nói nặng trong gia đình

Đại Hàn được xem là tiết khí “đóng lại” chu kỳ cũ. Bởi vậy, những cảm xúc tiêu cực, lời qua tiếng lại hay mâu thuẫn trong gia đình bị cho là dễ “lưu lại” sang năm mới, khiến vận khí không trọn vẹn. Người xưa nhắc nhau giữ lời ăn tiếng nói, hạn chế tranh cãi, đặc biệt trong những ngày lạnh sâu khi tâm trạng dễ trở nên căng thẳng.

Quan niệm này gắn liền với ý thức cộng đồng và gia đình trong xã hội truyền thống. Cuối năm là lúc sum họp, nhìn lại chặng đường đã qua. Việc giữ hòa khí không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn giúp các mối quan hệ bền chặt, tạo nền tảng tinh thần tích cực cho năm sau.

Từ góc độ hiện đại, điều này vẫn còn nguyên giá trị. Thời tiết lạnh dễ ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý, khiến con người nhạy cảm hơn. Việc chủ động giữ bình tĩnh, nhường nhịn trong giao tiếp giúp không khí gia đình ấm áp, đúng với tinh thần “lấy hòa làm gốc” mà người xưa truyền dạy.

3. Kiêng để nhà cửa tối tăm, lạnh lẽo

Trong quan niệm dân gian, ánh sáng tượng trưng cho dương khí, cho sự sống và vận may. Đại Hàn là thời điểm âm khí được cho là mạnh, nên nếu nhà cửa u tối, lạnh lẽo, dương khí càng suy yếu. Vì vậy, người xưa thường thắp đèn, nhóm bếp, giữ cho không gian có hơi ấm và ánh sáng vừa phải.

Không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, việc này còn rất thực tế. Ánh sáng và hơi ấm giúp cải thiện tâm trạng, giảm cảm giác uể oải trong những ngày lạnh. Bếp lửa trong nhà xưa không chỉ để nấu ăn, mà còn là trung tâm sinh hoạt, nơi các thành viên quây quần, chia sẻ câu chuyện cuối năm.

Ngày nay, dù điều kiện sống đã thay đổi, quan niệm “giữ nhà ấm, giữ ánh sáng” vẫn được nhiều gia đình duy trì. Một không gian sáng sủa, ấm áp trong tiết Đại Hàn được xem như cách “mời gọi” năng lượng tích cực, tạo cảm giác an yên khi năm cũ dần khép lại.

4. Kiêng vay mượn, nợ nần trong những ngày cuối tiết

Người xưa tin rằng bước vào giai đoạn chuyển giao mà còn vướng nợ nần, vay mượn thì cả năm mới dễ bị “đeo bám” bởi chuyện tiền bạc. Vì vậy, Đại Hàn và những ngày giáp Tết thường được coi là thời điểm nên khép lại các khoản chi tiêu, thanh toán dứt điểm những khoản có thể giải quyết.

Quan niệm này phản ánh tư duy tài chính rất thực tế của xã hội nông nghiệp. Cuối năm là lúc tổng kết, nhìn lại thành quả lao động. Việc “gọn gàng sổ sách” giúp tinh thần nhẹ nhõm, bước sang năm mới với tâm thế chủ động hơn.

Trong bối cảnh hiện đại, điều này vẫn mang tính tham khảo hữu ích. Việc kiểm soát chi tiêu, hạn chế vay mượn vào cuối năm giúp tránh áp lực tài chính sau Tết, khi nhiều khoản chi phát sinh. Tinh thần mà người xưa gửi gắm không chỉ là kiêng kỵ, mà là sự chủ động trong quản lý cuộc sống.

5. Kiêng bỏ bê sức khỏe trong thời điểm lạnh nhất năm

Dân gian cho rằng Đại Hàn là lúc cơ thể dễ suy yếu nhất, nếu không giữ gìn thì bệnh tật có thể “theo” sang cả năm mới. Vì vậy, người xưa nhấn mạnh việc giữ ấm, ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi điều độ và hạn chế làm việc quá sức trong những ngày này.

Nhiều kinh nghiệm truyền miệng như uống nước ấm, ăn các món nóng, tránh gió lạnh ban đêm đều xuất phát từ quan sát thực tế. Thời tiết lạnh sâu làm hệ miễn dịch giảm, cơ thể dễ mắc các bệnh về hô hấp và xương khớp. Những lời dặn dò mang màu sắc kiêng kỵ thực chất là cách bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Ngày nay, khoa học hiện đại đã giải thích rõ hơn những rủi ro của thời tiết lạnh đối với cơ thể. Tuy nhiên, tinh thần “chăm mình trước khi đón năm mới” mà người xưa nhắc nhở vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh nhịp sống nhanh và áp lực công việc cao.

Tiết Đại Hàn trong quan niệm truyền thống không chỉ là câu chuyện của thời tiết, mà là khoảng lặng để con người nhìn lại, thu xếp và chuẩn bị cho chu kỳ mới. Những kiêng kỵ được truyền lại, dù mang màu sắc tâm linh hay kinh nghiệm sống, đều hướng đến một mục tiêu chung: giữ sự ổn định, bình an và tinh thần tích cực khi năm cũ khép lại, năm mới mở ra.

*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm