Từ nay, người dân đáp ứng điều kiện này sẽ được cấp sổ đỏ và miễn tiền sử dụng đất

Theo quy định của Luật Đất đai 2024, yếu tố then chốt khi xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu không còn nằm ở việc người dân đã sử dụng đất bao lâu, mà quan trọng là có giấy tờ hợp lệ chứng minh nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất theo Điều 137 của luật. Đây được xem là thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận, nhằm đảm bảo việc cấp sổ đỏ dựa trên căn cứ pháp lý rõ ràng thay vì chỉ dựa vào yếu tố thời gian.

Cụ thể, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nếu có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận. Những giấy tờ này có thể bao gồm: văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp qua các thời kỳ; giấy tờ về chuyển nhượng, mua bán, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; hoặc các tài liệu hợp pháp khác thể hiện quá trình sử dụng đất ổn định, lâu dài.

Khi thẩm định hồ sơ, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào loại giấy tờ, thời điểm xác lập, tình trạng sử dụng thực tế cũng như việc có hay không tranh chấp để quyết định. Trình tự, thủ tục thực hiện được hướng dẫn tại Nghị định 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực đất đai. Đáng chú ý, luật không bắt buộc người dân phải có “sổ đỏ cũ” mới được cấp Giấy chứng nhận, mà cho phép xem xét dựa trên hồ sơ lịch sử và thực tế sử dụng đất nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Về nghĩa vụ tài chính, việc được miễn tiền sử dụng đất không tự động đi kèm với việc được cấp sổ đỏ, mà phải căn cứ theo Điều 9 Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Theo đó, nếu hộ gia đình, cá nhân thuộc trường hợp được cấp Giấy chứng nhận mà không phải nộp tiền sử dụng đất theo các khoản 1, 2 và 3 Điều 137 Luật Đất đai, thì khi được cấp sổ chỉ cần thực hiện nghĩa vụ về thuế, phí, lệ phí (nếu có).

Ngược lại, nếu thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 hoặc khoản 5 Điều 137 và trước đó người chuyển nhượng chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, thì người đề nghị cấp sổ đỏ vẫn phải nộp tiền sử dụng đất theo nguyên tắc được nêu tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP. Đặc biệt, với những giấy tờ về quyền sử dụng đất được xác lập trước ngày 1/1/2005, việc tính tiền sử dụng đất sẽ căn cứ theo bảng giá đất năm 2005, trừ khi số tiền phải nộp theo chính sách hiện hành tại thời điểm nộp hồ sơ thấp hơn.

Như vậy, để được miễn tiền sử dụng đất, người dân cần xác định rõ nguồn gốc thửa đất thuộc diện không phải nộp tiền theo chính sách từng thời kỳ, đồng thời đảm bảo không còn tồn đọng nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện. Việc nắm rõ các quy định mới sẽ giúp người dân chủ động hơn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.