Những kiểu tên có thể bị từ chối khi làm khai sinh
Theo quy định của Bộ luật Dân sự, công dân Việt Nam phải có họ, tên bằng tiếng Việt hoặc tiếng dân tộc khác của Việt Nam và không được xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Từ nguyên tắc này, cha mẹ cần tránh các kiểu đặt tên sau để không gặp vướng mắc khi đăng ký khai sinh:
Đặt tên hoàn toàn bằng tiếng nước ngoài: Trẻ mang quốc tịch Việt Nam phải được khai sinh với họ, tên bằng tiếng Việt hoặc tiếng dân tộc trong nước. Những tên chỉ sử dụng tiếng nước ngoài có thể bị từ chối.
Đặt tên bằng số hoặc ký tự đặc biệt: Tên chứa chữ số (1, 2…) hoặc ký tự như @, #, $, %… không được xem là hợp lệ theo quy định.
Đặt tên xâm phạm quyền, lợi ích của người khác: Những tên gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm hoặc quyền lợi của cá nhân, tổ chức khác đều không phù hợp.
Đặt tên không phù hợp với bản sắc, truyền thống dân tộc: Tùy từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và quyết định.
Đặt tên quá dài: Dù chưa có quy định cứng về số ký tự, cơ quan chức năng khuyến nghị không nên đặt tên quá dài. Thông thường, họ tên nên gói gọn trong 3–4 chữ để thuận tiện cho giấy tờ, giao dịch và sinh hoạt hằng ngày.
Những điều kiêng kỵ khi đặt tên cho con theo quan niệm dân gian
Từ xa xưa, người Việt rất coi trọng việc đặt tên, bởi tin rằng cái tên không chỉ để gọi mà còn gắn với vận mệnh, may mắn và bình an của con trẻ. Dù ngày nay nhiều gia đình tham khảo thêm phong thủy, nhân số học để chọn tên đẹp, cha mẹ vẫn nên lưu ý một số điều kiêng kỵ trong dân gian để tránh những điều không mong muốn:
Tránh tên húy kỵ, tên vua chúa, thần thánh Dân gian cho rằng đặt tên trùng với vua chúa, thần thánh, vĩ nhân hoặc những nhân vật có số phận bi kịch là điều không nên, vì dễ phạm húy hoặc bị xem là “quá tầm” với đứa trẻ. Dù quan niệm hiện đại đã cởi mở hơn, cha mẹ vẫn nên cân nhắc để tránh dị nghị và những phiền toái không đáng có.
Tránh vi phạm luật bằng – trắc Theo âm luật tiếng Việt, một cái tên hài hòa nên có sự kết hợp giữa thanh bằng (không dấu, huyền) và thanh trắc (sắc, hỏi, ngã, nặng). Tên toàn thanh bằng có thể tạo cảm giác đơn điệu, thiếu điểm nhấn; ngược lại, tên toàn thanh trắc dễ gợi sự nặng nề, trúc trắc. Sự cân đối về âm điệu giúp tên gọi mềm mại, dễ nghe và dễ nhớ hơn.
Tránh tên khó phân biệt giới tính Tên không rõ ràng về giới tính có thể gây nhầm lẫn trong giao tiếp, học tập và công việc sau này. Dân gian cũng kiêng việc đặt tên con gái quá nam tính hoặc ngược lại, vì lo ngại ảnh hưởng đến vận khí. Quan trọng hơn, một cái tên phù hợp giới tính sẽ giúp trẻ tự tin và tránh bị trêu chọc.
Tránh tên có nghĩa tiêu cực khi đọc lái hoặc ghép chữ Cha mẹ nên đọc kỹ cả họ và tên, kể cả khi nói nhanh hoặc đọc lái, để bảo đảm không tạo thành nghĩa xấu hoặc gây hiểu lầm. Điều này giúp hạn chế nguy cơ trẻ bị bạn bè trêu ghẹo, ảnh hưởng đến tâm lý.
Tránh tên mang ý nghĩa quá tuyệt đối hoặc cầu lợi Những cái tên thể hiện kỳ vọng quá lớn như “Trạng Nguyên”, “Vô Địch” hay những mỹ từ hoàn hảo như “Diễm Lệ”, “Bạch Tuyết” có thể vô tình tạo áp lực cho trẻ. Dân gian cho rằng tên quá “đầy” dễ sinh phản tác dụng.
Một cái tên đẹp nên mang ý nghĩa tích cực, gợi niềm vui và hy vọng. Quan trọng nhất, cha mẹ đừng gửi gắm những cảm xúc tiêu cực của mình vào tên con, để cái tên thực sự trở thành món quà mở ra một khởi đầu tốt lành cho tương lai của trẻ.
