Từ tháng 7/2023, nhiều chính sách mới về lao động chính thức có hiệu lực, trong đó nổi bật là việc tăng mức lương cơ sở lên 1,8 triệu đồng/tháng, kéo theo nhiều thay đổi quan trọng về các khoản trợ cấp và chế độ phụ cấp khác.
Theo Nghị định 24/2023 của Chính phủ, mức lương cơ sở mới này sẽ áp dụng từ ngày 1/7 cho 9 nhóm người lao động, bao gồm:
- Cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp huyện.
- Cán bộ, công chức cấp xã.
- Viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
- Người làm việc theo hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập, thuộc diện được áp dụng hoặc theo thỏa thuận trong hợp đồng.
- Người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách Nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động.
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, công nhân, viên chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam.
- Sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân.
- Người làm việc trong tổ chức cơ yếu.
- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
Việc tăng lương cơ sở này đánh dấu lần đầu điều chỉnh sau hơn hai năm bị trì hoãn do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Từ ngày 1/7/2019 đến nay, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang vẫn áp dụng mức lương cơ sở cũ là 1,49 triệu đồng/tháng.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, ông Hoàng Thanh Tùng, lý giải rằng việc chọn thời điểm 1/7 thay vì đầu năm 2023 là để tránh tác động tiêu cực lên thị trường và đời sống người dân, bởi đầu năm trùng với dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán, nhu cầu mua sắm tăng cao, dễ gây áp lực về giá cả nếu đồng thời tăng lương.
Thay đổi các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội
Việc tăng lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng/tháng lên 1,8 triệu đồng/tháng sẽ kéo theo sự điều chỉnh nhiều khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội.
- Trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau: Theo khoản 3 Điều 29 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe được tính bằng 30% lương cơ sở. Khi lương cơ sở tăng lên 1,8 triệu đồng/tháng, mức trợ cấp này sẽ tăng từ 447.000 đồng/ngày lên 540.000 đồng/ngày.
- Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nuôi con nuôi: Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội quy định: lao động nữ sinh con được hưởng trợ cấp một lần bằng 2 lần lương cơ sở tại tháng sinh. Từ 1/7, với lương cơ sở 1,8 triệu đồng, mức trợ cấp sẽ là 3,6 triệu đồng/mỗi con.
- Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản: Khoản 3 Điều 41 Luật BHXH nêu mức hưởng bằng 30% lương cơ sở. Do đó, từ 1/7, mức hưởng sẽ là 540.000 đồng/ngày.
- Trợ cấp một lần khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Điều 48 Luật An toàn, vệ sinh lao động quy định, người lao động bị tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp dẫn tới suy giảm khả năng lao động 5–30% được hưởng trợ cấp một lần. Với lương cơ sở 1,8 triệu đồng, mức trợ cấp tăng từ 7,45 triệu đồng lên 9 triệu đồng cho 5% suy giảm, và thêm 900.000 đồng cho mỗi 1% suy giảm tiếp theo.
- Trợ cấp hàng tháng khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Theo Điều 49, nếu suy giảm ≥31%, người lao động nhận trợ cấp hàng tháng. Với lương cơ sở mới, mức trợ cấp tăng từ 447.000 đồng/tháng lên 540.000 đồng/tháng cho 31% suy giảm, cộng thêm 36.000 đồng/tháng cho mỗi 1% suy giảm tiếp.
- Trợ cấp phục vụ người lao động nặng: Điều 52 quy định đối với người suy giảm ≥81% khả năng lao động kèm liệt, mù hai mắt, cụt hoặc bệnh tâm thần sẽ được trợ cấp bằng lương cơ sở, từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng/tháng.
- Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau điều trị thương tật, bệnh tật: Điều 54 nêu, người lao động sau điều trị tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp được nghỉ dưỡng sức 5–10 ngày, mức hưởng 30% lương cơ sở, từ 447.000 đồng/ngày lên 540.000 đồng/ngày.
- Trợ cấp một lần khi chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Theo Điều 53, thân nhân người lao động sẽ nhận trợ cấp một lần, tăng từ 53,64 triệu đồng lên 64,8 triệu đồng.
Chính sách tinh giản biên chế
Có hiệu lực từ 20/7/2023, Nghị định 29/2023 về tinh giản biên chế áp dụng đến 31/12/2030, thay thế các nghị định cũ (108/2014, 113/2018, 143/2020).
- Nghỉ hưu trước tuổi: Tuổi hưởng nghỉ hưu được xác định theo thực tế để phù hợp với Kết luận 08-KL/TW của Bộ Chính trị về bổ nhiệm và giới thiệu cán bộ.
- Điều chỉnh nữ cán bộ, công chức cấp xã: Đủ 15–20 năm đóng BHXH, theo Điều 219 Bộ luật Lao động 2019.
- Chính sách khuyến khích: Cán bộ, công chức cấp huyện, xã và người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã, thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính có thể nghỉ việc ngay theo Nghị quyết 595/NQ-UBTVQH15.
Tác giả: Bảo Ninh
-
Từ 2026, TP Hà Nội hỗ trợ 1.625.000 đồng/tháng cho đối tượng thụ hưởng
-
Đề xuất tăng lương cơ sở 2026 lên 2,53 triệu đồng/tháng: Cán bộ, công chức mong sớm áp dụng
-
Đề xuất tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng: Khi nào áp dụng?
-
Theo Nghị định 152: Điều kiện nhận 11,38 triệu tiền thưởng khi tăng lương cơ sở
-
Giá vàng hôm nay 1/4/2026: SJC giảm 800 nghìn/lượng sau đợt tăng sốc