Không chỉ ăn nhạt, nghiên cứu phát hiện một thói quen giúp hỗ trợ ổn định huyết áp

Huyết áp cao: Vì sao chánh niệm ngày càng được quan tâm?

Tăng huyết áp là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến hiện nay, liên quan mật thiết đến nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều biến chứng khác. Ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định, duy trì cân nặng hợp lý và ăn uống khoa học, các chuyên gia hiện cũng quan tâm nhiều hơn đến vai trò của sức khỏe tinh thần trong việc hỗ trợ ổn định huyết áp.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa Cardiology Clinics đã phân tích 18 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng nhằm đánh giá tác động của các chương trình tâm lý tích cực và chánh niệm đối với sức khỏe tim mạch.

Nghiên cứu do tiến sĩ Rosalba Hernandez, giáo sư tại Đại học Illinois Urbana-Champaign (Mỹ), dẫn đầu. Các chương trình được thực hiện trong khoảng từ 6–12 tuần, kết hợp giữa hướng dẫn định kỳ và thực hành tại nhà.

Đối tượng tham gia chủ yếu là người trưởng thành từ 50–60 tuổi có nguy cơ tim mạch cao, trong đó có nhiều trường hợp tăng huyết áp chưa được kiểm soát tốt.

Kết quả cho thấy những người duy trì thực hành chánh niệm, lòng biết ơn hoặc các bài tập tinh thần tích cực có sự cải thiện nhất định về huyết áp và các dấu hiệu viêm liên quan đến tim mạch.

Chánh niệm và lòng biết ơn có tác dụng gì với cơ thể?

Chánh niệm là trạng thái tập trung vào hiện tại, quan sát cảm xúc và suy nghĩ mà không phản ứng quá mức. Trong khi đó, thực hành lòng biết ơn thường liên quan đến việc ghi nhận những điều tích cực trong cuộc sống mỗi ngày.

Theo các nhà nghiên cứu, những hoạt động này có thể giúp giảm căng thẳng tâm lý - yếu tố thường khiến huyết áp tăng cao hơn. Khi tinh thần ổn định, cơ thể cũng có xu hướng thư giãn hơn, nhịp tim và huyết áp được hỗ trợ duy trì ở mức cân bằng.

Một số chương trình chánh niệm kéo dài khoảng 8 tuần ghi nhận mức giảm huyết áp tâm thu cùng sự cải thiện ở các dấu hiệu viêm. Đáng chú ý, một chương trình kéo dài 12 tuần cho thấy huyết áp tâm thu giảm rõ rệt hơn so với giai đoạn ban đầu.

Ngoài yếu tố tinh thần, người tham gia nghiên cứu cũng có xu hướng duy trì lối sống lành mạnh hơn khi thực hành chánh niệm thường xuyên. Họ vận động đều hơn, chú ý chế độ ăn và tuân thủ việc dùng thuốc tốt hơn.

Các chuyên gia cho rằng đây là lý do khiến phương pháp này được xem như một phần hỗ trợ trong chăm sóc sức khỏe tim mạch, thay vì chỉ tập trung vào thuốc hoặc dinh dưỡng đơn lẻ.

Cách thực hành chánh niệm đơn giản mỗi ngày

Nhiều người nghĩ chánh niệm là điều phức tạp, nhưng thực tế có thể bắt đầu từ những thói quen rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày.

Một số cách đơn giản gồm:

• Dành 5–10 phút mỗi sáng để hít thở sâu và tập trung vào hơi thở
• Hạn chế sử dụng điện thoại trong lúc ăn uống
• Đi bộ chậm, chú ý nhịp bước chân và cảm nhận cơ thể
• Viết ra 3 điều khiến bản thân biết ơn mỗi ngày
• Nghe nhạc nhẹ hoặc thiền thư giãn trước khi ngủ

Bên cạnh đó, người có huyết áp cao vẫn nên duy trì các nguyên tắc quan trọng như:

• Ăn giảm muối
• Tăng rau xanh và thực phẩm giàu kali
• Hạn chế rượu bia, thuốc lá
• Ngủ đủ giấc
• Tập thể dục đều đặn
• Theo dõi huyết áp định kỳ và dùng thuốc theo hướng dẫn bác sĩ

Các chuyên gia lưu ý rằng chánh niệm hay lòng biết ơn không thay thế điều trị y khoa. Tuy nhiên, đây có thể là một thói quen tích cực giúp hỗ trợ sức khỏe tinh thần và tim mạch nếu được duy trì đều đặn.