Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 có gì thay đổi? 5 điểm mới thí sinh cần biết

Điều chỉnh công tác thanh tra, kiểm tra kỳ thi

Kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn được xem là một trong những kỳ thi quan trọng nhất của hệ thống giáo dục phổ thông. Vì vậy, công tác thanh tra, kiểm tra trong quá trình tổ chức thi tiếp tục được rà soát và điều chỉnh để phù hợp với cơ cấu quản lý mới.

Theo quy định sửa đổi, các nội dung liên quan đến thanh tra được điều chỉnh sau khi bộ phận thanh tra giáo dục tại các cấp được chuyển về hệ thống thanh tra của Chính phủ và thanh tra cấp tỉnh. Sự thay đổi này đòi hỏi quy chế thi phải cập nhật để bảo đảm thống nhất trong việc giám sát và kiểm tra các khâu tổ chức.

Dù có sự thay đổi về cơ cấu quản lý, việc kiểm tra trong kỳ thi vẫn được triển khai theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong những trường hợp cần thiết, cơ quan thanh tra cấp trung ương có thể tiến hành thanh tra trực tiếp các khâu của kỳ thi theo quy định của pháp luật.

Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm hoạt động giám sát kỳ thi được thực hiện chặt chẽ hơn, đồng thời phù hợp với cách thức vận hành của bộ máy quản lý nhà nước hiện nay.

Tích hợp giấy tờ và đơn giản hóa hồ sơ dự thi

Một điểm thay đổi đáng chú ý trong quy chế mới là việc tích hợp một số loại giấy tờ liên quan đến kỳ thi nhằm giảm bớt thủ tục hành chính cho thí sinh và các đơn vị tổ chức.

Trước đây, thí sinh thường nhận nhiều loại giấy tờ như giấy báo dự thi và thẻ dự thi. Theo quy định mới, hai loại giấy này được gộp lại thành một loại duy nhất là giấy báo dự thi, giúp đơn giản hóa quy trình và tránh nhầm lẫn khi sử dụng.

Bên cạnh đó, hồ sơ đăng ký dự thi của thí sinh sẽ được lưu trữ tại trường phổ thông nơi nộp hồ sơ, thay vì phân tán ở nhiều cấp quản lý. Cách làm này giúp việc tra cứu, đối chiếu thông tin thuận tiện hơn trong quá trình tổ chức thi.

Một thay đổi khác liên quan đến giấy tờ sau kỳ thi. Trước đây, thí sinh nhận giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi riêng biệt. Quy chế mới tích hợp hai loại giấy này thành giấy chứng nhận kết quả thi, do trường phổ thông nơi thí sinh đăng ký dự thi cấp. Việc gộp giấy tờ được kỳ vọng giúp giảm bớt thủ tục và tiết kiệm thời gian cho cả thí sinh lẫn nhà trường.

Rút ngắn thời gian phúc khảo bài thi

Phúc khảo là quyền của thí sinh khi có nhu cầu kiểm tra lại kết quả bài thi. Quy chế mới điều chỉnh thời gian thực hiện quy trình này nhằm đẩy nhanh tiến độ công bố kết quả cuối cùng.

Theo quy định mới, nơi thí sinh đăng ký dự thi sẽ tiếp nhận đơn phúc khảo trong vòng 5 ngày kể từ khi công bố điểm thi. Sau khi kết thúc thời hạn nhận đơn, hội đồng thi phải hoàn tất việc chấm phúc khảo và công bố kết quả trong 15 ngày.

Việc rút ngắn thời gian phúc khảo giúp thí sinh sớm có kết quả chính thức để tham gia các đợt xét tuyển đại học và giáo dục nghề nghiệp. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhiều cơ sở đào tạo đang đẩy nhanh lịch tuyển sinh.

Quy trình chấm phúc khảo cũng được điều chỉnh nhằm tăng tính minh bạch. Khi bài thi có sự thay đổi từ 0,25 điểm trở lên so với kết quả ban đầu, các giám khảo liên quan phải tiến hành đối thoại để rà soát lại việc chấm điểm. Cơ chế này nhằm hạn chế sai sót và bảo đảm sự công bằng cho thí sinh.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong tổ chức kỳ thi

Cùng với các thay đổi về quy trình và thủ tục, quy chế thi năm 2026 tiếp tục nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tổ chức kỳ thi.

Dữ liệu thi giữa các hội đồng thi và cơ quan quản lý sẽ được truyền qua hệ thống quản lý thi điện tử. Việc này giúp giảm bớt các khâu xử lý thủ công trước đây, chẳng hạn như lưu trữ dữ liệu trên đĩa hoặc gửi qua đường bưu điện.

Hệ thống dữ liệu điện tử giúp quá trình tổng hợp, kiểm tra và xử lý thông tin diễn ra nhanh hơn, đồng thời tăng mức độ an toàn trong việc lưu trữ dữ liệu thi. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình số hóa công tác quản lý giáo dục.

Bên cạnh đó, quy chế mới cũng điều chỉnh một số quy định về diện ưu tiên để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các đối tượng ưu tiên được rà soát lại nhằm bảo đảm thống nhất với quy định trong tuyển sinh.

Làm rõ trách nhiệm của địa phương trong tổ chức kỳ thi

Quy chế sửa đổi cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm chỉ đạo toàn diện quá trình tổ chức kỳ thi tại địa phương.

Các nhiệm vụ bao gồm chuẩn bị cơ sở vật chất, tổ chức coi thi, chấm thi, phúc khảo và xét công nhận tốt nghiệp. Việc xác định rõ trách nhiệm của địa phương giúp tăng tính chủ động trong công tác tổ chức, đồng thời bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn và đúng quy định.

Quy chế mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 24/4/2026. Sau khi thông tư được ban hành, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục ban hành các hướng dẫn chi tiết về tổ chức kỳ thi và triển khai tập huấn quy chế cho các sở giáo dục và đào tạo trên toàn quốc.

Kết bài

Nhìn chung, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không thay đổi lớn về cấu trúc đề thi hay cách thức tổ chức so với năm trước. Những điều chỉnh lần này chủ yếu tập trung vào hoàn thiện quy trình quản lý, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường ứng dụng công nghệ. Các thay đổi này được kỳ vọng giúp kỳ thi diễn ra thuận lợi hơn, đồng thời tạo điều kiện để thí sinh sớm tiếp cận kết quả phục vụ cho các bước tiếp theo trong hành trình học tập.