Mang cơm trưa đến công sở là thói quen phổ biến của dân văn phòng. Chỉ cần chuẩn bị từ tối hôm trước, bữa trưa hôm sau đã sẵn sàng. Tuy nhiên, sự tiện lợi này đi kèm một điều kiện quan trọng: thực phẩm phải được lựa chọn và bảo quản đúng cách. Nếu không, lợi ích tiết kiệm có thể phải trả giá bằng những rủi ro sức khỏe khó lường.
Dưới đây là ba nhóm thực phẩm nên hạn chế để qua đêm rồi mang đi làm, đặc biệt khi phải hâm nóng lại.
Rau lá xanh giàu nitrat
Các loại rau lá như cải xanh, cải bó xôi, cải ngọt, rau muống, bắp cải thường chứa hàm lượng nitrat tự nhiên khá cao. Nitrat không gây hại ngay khi còn tươi, nhưng trong quá trình bảo quản kéo dài, đặc biệt khi rau đã nấu chín và để nguội chậm, vi khuẩn có thể chuyển nitrat thành nitrit.
Khi tiếp tục hâm nóng, nitrit có thể phản ứng với các hợp chất khác trong thực phẩm để tạo thành nitrosamine – nhóm chất được cảnh báo có liên quan đến nguy cơ ung thư nếu tích lũy lâu dài. Ngoài ra, rau lá sau một đêm trong tủ lạnh và thêm một lần quay lò vi sóng thường mất đáng kể vitamin C và vitamin nhóm B, làm giảm mạnh giá trị dinh dưỡng.
Không phải mọi vi khuẩn đều bị ức chế hoàn toàn ở 4 độ C. Nếu rau chín để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu trước khi cất tủ lạnh, nguy cơ nhiễm khuẩn càng cao. Trong trường hợp cần chuẩn bị trước, nên ưu tiên rau củ dạng củ như cà rốt, bí đỏ hoặc nấm, vì cấu trúc ổn định hơn khi hâm lại.
Hải sản giàu đạm
Tôm, cua, cá, sò và các loại hải sản khác chứa nhiều protein và rất dễ bị vi khuẩn phân hủy nếu quy trình bảo quản không nghiêm ngặt. Sau khi nấu chín, nếu để nguội chậm hoặc để ngoài không khí quá lâu, vi khuẩn có thể sinh sôi và tạo độc tố.
Một số độc tố không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại. Bên cạnh đó, protein bị oxy hóa trong quá trình bảo quản lâu ngày có thể tạo ra sản phẩm phụ gây khó tiêu, ảnh hưởng hệ tiêu hóa. Với người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu, nguy cơ biến chứng do nhiễm khuẩn thực phẩm có thể nghiêm trọng hơn.
Nếu muốn mang hải sản đi làm, cần đảm bảo món được làm nguội nhanh, bảo quản kín và hâm nóng đủ nhiệt độ trước khi ăn. Tuy nhiên, tốt nhất nên dùng trong ngày thay vì để qua đêm.
Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
Thực phẩm chiên rán khi được đun ở nhiệt độ cao có thể hình thành các hợp chất như acrylamide – chất được cảnh báo liên quan đến nguy cơ ung thư nếu tích lũy lâu dài. Khi món chiên đã để qua đêm rồi tiếp tục hâm nóng, quá trình oxy hóa chất béo diễn ra mạnh hơn, làm gia tăng các sản phẩm phụ không có lợi cho sức khỏe.
Dầu ăn tái sử dụng nhiều lần càng làm tăng nguy cơ hình thành các chất độc hại. Ngoài ra, đồ chiên để lâu thường biến mùi, thay đổi cấu trúc và trở nên khó tiêu hơn so với lúc mới nấu.
Ngoài ba nhóm trên, cơm nguội cũng cần được bảo quản đúng cách. Gạo sống có thể chứa bào tử vi khuẩn Bacillus cereus. Nếu cơm chín để ở nhiệt độ phòng quá lâu trước khi cho vào tủ lạnh, bào tử có thể phát triển và sinh độc tố. Những độc tố này không dễ bị loại bỏ hoàn toàn chỉ bằng cách hâm nóng lại.
Mang cơm đi làm là lựa chọn thông minh nếu thực hiện đúng nguyên tắc: nấu vừa đủ, làm nguội nhanh, bảo quản kín trong tủ lạnh và hạn chế hâm đi hâm lại nhiều lần. Thay vì tiếc một phần thức ăn đã nấu, việc loại bỏ món có nguy cơ cao đôi khi là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Tác giả: Ngân Giang
-
5 thực phẩm không được hâm nóng bằng lò vi sóng, món thứ 2 gây hại nhưng nhiều người không biết
-
6 thực phẩm không nên hâm nóng, kẻo gây rủi ro cho sức khỏe
-
Quay thức ăn trong lò vi sóng nên đóng hay mở nắp hộp? 99% làm sai mà không biết
-
Lò vi sóng không chỉ để hâm nóng thức ăn, chúng có nhiều công dụng "thần thánh" mà chắc nhiều người chưa biết
-
7 công dụng bất ngờ của lò vi sóng, ai chưa biết tận dụng quá phí