2 khung giờ vàng uống cà phê giúp duy trì năng lượng suốt ngày dài, tránh mệt mỏi và mất ngủ

Cà phê từ lâu đã trở thành thói quen khó thiếu trong nhịp sống hiện đại. Một tách nhỏ có thể kéo tinh thần ra khỏi cơn ngái ngủ, giúp đầu óc sắc bén hơn khi xử lý công việc. Thế nhưng, không phải lúc nào caffeine cũng mang lại lợi ích như mong đợi. Uống sai thời điểm, bạn có thể thấy tim đập nhanh, bồn chồn hoặc tối đến trằn trọc mãi không ngủ được.

Điều quan trọng không chỉ nằm ở lượng cà phê tiêu thụ, mà còn ở việc hiểu cơ thể mình vận hành ra sao trong từng khung giờ.

Giữa buổi sáng: Thời điểm cơ thể bắt đầu “chùng xuống”

Nhiều người có thói quen uống cà phê ngay khi vừa thức dậy. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, cơ thể đang trong giai đoạn tự nhiên tỉnh táo nhất. Hormone cortisol – yếu tố giúp bạn tỉnh và tập trung – thường tăng cao vào buổi sáng sớm rồi giảm dần khi thời gian trôi qua.

Khoảng từ 9 giờ 30 đến 11 giờ 30 là lúc mức năng lượng bắt đầu hạ xuống nhẹ. Bạn có thể cảm thấy sự tập trung không còn sắc nét như đầu ngày, nhất là khi đã xử lý một loạt email hoặc họp hành liên tục. Đây chính là lúc một tách cà phê phát huy tác dụng rõ rệt hơn cả.

Việc chờ khoảng 60–90 phút sau khi thức dậy rồi mới uống cà phê giúp cơ thể tận dụng được đà tỉnh táo tự nhiên trước đó. Khi caffeine được bổ sung đúng lúc năng lượng đi xuống, hiệu quả thường bền hơn và ít gây cảm giác “lên nhanh – tụt nhanh”.

Ngoài ra, uống cà phê sau bữa sáng thay vì khi bụng còn rỗng có thể giảm cảm giác cồn cào hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Với những người dễ nhạy cảm, thay đổi nhỏ này tạo khác biệt đáng kể trong trải nghiệm cả ngày.

Tất nhiên, phản ứng với caffeine ở mỗi người không giống nhau. Có người uống sớm vẫn thấy ổn, nhưng phần lớn sẽ nhận thấy hiệu quả ổn định hơn nếu đợi đến giữa buổi sáng.

Đầu giờ chiều: Cứu cánh cho cơn buồn ngủ sau bữa trưa

Khoảng từ 12 giờ đến 3 giờ chiều, nhiều người rơi vào trạng thái uể oải. Sau bữa trưa, lưu lượng máu tập trung nhiều cho tiêu hóa, cộng thêm nhịp sinh học tự nhiên khiến cơ thể chậm lại. Cảm giác buồn ngủ, thiếu động lực xuất hiện dù bạn đã ngủ đủ giấc.

Một tách cà phê nhỏ trong giai đoạn này có thể giúp kéo mức tỉnh táo trở lại, đặc biệt nếu bạn còn nhiều việc cần hoàn thành vào cuối ngày. Caffeine hoạt động bằng cách ngăn chặn adenosine – chất tích tụ trong não và khiến bạn cảm thấy buồn ngủ. Khi adenosine bị “khóa lại”, não bộ trở nên tỉnh táo hơn.

Tuy nhiên, đây cũng là ranh giới mong manh. Nếu uống quá muộn, caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ liền. Với người nhạy cảm, chỉ một ly cà phê sau 3 giờ chiều cũng đủ làm giấc ngủ bị xáo trộn.

Vì vậy, nếu cần bổ sung năng lượng đầu giờ chiều, nên chọn lượng vừa phải và tránh dùng sau 14–15 giờ. Một tách nhỏ, hoặc cà phê có hàm lượng caffeine thấp, thường là lựa chọn an toàn hơn so với ly cỡ lớn.

Khi nào nên tránh xa cà phê?

Chiều muộn và buổi tối là khoảng thời gian nên hạn chế tối đa caffeine. Cơ thể cần giảm dần kích thích để chuẩn bị cho giấc ngủ. Nếu vẫn duy trì mức tỉnh táo cưỡng ép, bạn có thể khó vào giấc hoặc ngủ không sâu. Hệ quả là sáng hôm sau mệt mỏi hơn, rồi lại cần thêm cà phê để bù đắp – một vòng lặp dễ kéo dài.

Cà phê cũng không phải lựa chọn phù hợp khi cơ thể đang căng thẳng quá mức. Trong trạng thái lo âu, hệ thần kinh đã hoạt động mạnh. Thêm caffeine có thể khiến tim đập nhanh hơn, tay run nhẹ hoặc cảm giác bồn chồn tăng lên.

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là tương tác với thuốc. Caffeine có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của một số loại thuốc điều trị huyết áp, tuyến giáp, thuốc chống trầm cảm hoặc các chất bổ sung như sắt, kẽm, magiê. Nếu đang dùng thuốc hằng ngày, nên tách thời điểm uống cà phê ra xa để tránh làm giảm hấp thu.

Phụ nữ mang thai cũng cần kiểm soát lượng caffeine, giữ ở mức vừa phải thay vì uống theo thói quen như trước đó.

Lắng nghe cơ thể thay vì chạy theo thói quen

Không có một khung giờ cố định đúng cho tất cả mọi người. Nhịp sinh học, độ nhạy với caffeine, cường độ công việc và chất lượng giấc ngủ đêm trước đều ảnh hưởng đến cảm nhận của bạn.

Tuy vậy, nếu phải chọn hai thời điểm tối ưu nhất để tỉnh táo mà không làm xáo trộn giấc ngủ, giữa buổi sáng và đầu giờ chiều vẫn là lựa chọn hợp lý. Uống cà phê đúng lúc giống như đặt thêm một nhịp đẩy vào guồng quay năng lượng vốn có của cơ thể, thay vì ép nó hoạt động trái tự nhiên.

Một tách cà phê có thể là bạn đồng hành của ngày làm việc hiệu quả. Nhưng chỉ khi bạn hiểu rõ thời điểm phù hợp, caffeine mới thực sự trở thành trợ thủ, thay vì nguyên nhân khiến cơ thể rối loạn nhịp sinh hoạt.