Thức uống được giới trẻ mê mẩn lại là “vua phá gan, thận”: Không phải rượu bia mà hại chẳng kém

Khi một ly nước ngọt trở thành gánh nặng cho gan, thận

Trà sữa xuất hiện khắp nơi, từ cổng trường học đến các trung tâm thương mại, từ quán nhỏ vỉa hè đến thương hiệu lớn. Sự phổ biến ấy khiến nhiều người mặc nhiên xem đây là đồ uống “vô hại”, thậm chí dùng thay nước giải khát hằng ngày. Tuy nhiên, phía sau lớp bọt sữa và những viên trân châu dai mềm là một tổ hợp thành phần buộc gan và thận phải làm việc quá tải.

Gan vốn giữ vai trò chuyển hóa và giải độc, còn thận đảm nhiệm lọc máu và đào thải chất cặn. Khi cơ thể liên tục tiếp nhận lượng lớn đường tinh luyện, chất béo xấu và phụ gia tổng hợp, hai cơ quan này phải hoạt động với cường độ cao hơn bình thường. Sự quá tải không biểu hiện ngay bằng đau đớn hay mệt mỏi rõ rệt, mà diễn ra âm thầm, kéo dài, cho đến khi tổn thương đã tích lũy đủ lớn.

Nhiều ly trà sữa trên thị trường hiện nay không được pha từ trà nguyên chất. Thay vào đó là bột tạo mùi, hương liệu tổng hợp giúp tiết kiệm chi phí và giữ hương vị đồng nhất. Những hợp chất này khi đi vào cơ thể cần được gan xử lý và chuyển hóa. Nếu dùng thường xuyên, nguy cơ tích tụ chất độc là điều khó tránh, đặc biệt với người trẻ có thói quen uống trà sữa nhiều lần mỗi tuần.

Béo ngọt dễ uống nhưng lại “rỗng” dinh dưỡng

Thành phần tạo cảm giác béo ngậy cho trà sữa không hẳn đến từ sữa tươi. Ở nhiều quán nhỏ lẻ, kem béo thực vật được dùng thay thế. Đây là sản phẩm từ dầu thực vật hydro hóa, gần như không cung cấp giá trị dinh dưỡng thiết yếu, nhưng lại chứa chất béo trans – loại chất béo bị xem là bất lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.

Khi chất béo trans đi vào cơ thể, gan phải tham gia xử lý lipid dư thừa, trong khi thận chịu áp lực đào thải các sản phẩm chuyển hóa. Về lâu dài, sự tích tụ mỡ trong gan có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ không do rượu, còn rối loạn chuyển hóa làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận.

Trân châu – “linh hồn” của trà sữa – thực chất chủ yếu là tinh bột tinh chế. Chúng gần như không chứa chất xơ hay protein, nhưng lại góp phần làm tăng nhanh tổng năng lượng của đồ uống. Khi kết hợp với lượng đường lớn, cơ thể dễ rơi vào tình trạng dư thừa calo kéo dài. Đường không được sử dụng hết sẽ chuyển hóa thành mỡ, tiếp tục tạo gánh nặng cho gan.

Đáng nói, vị ngọt của trà sữa rất dễ uống, không gây cảm giác gắt hay ngán ngay lập tức. Chính điều này khiến nhiều người nạp lượng đường vượt xa nhu cầu mà không hề hay biết. Việc tiêu thụ đường liên tục trong thời gian dài không chỉ làm rối loạn đường huyết mà còn ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận, đặc biệt ở người có cơ địa nhạy cảm.

Tác động âm thầm lên người trẻ và hệ nội tiết

Học sinh, sinh viên là nhóm tiêu thụ trà sữa nhiều nhất. Đây cũng là giai đoạn cơ thể đang hoàn thiện cả về thể chất lẫn nội tiết. Khi trà sữa được dùng thay cho sữa, trái cây hay các bữa phụ lành mạnh, cơ thể có nguy cơ thiếu hụt canxi, vitamin và khoáng chất cần thiết.

Không chỉ vậy, một số thành phần trong kem béo thực vật còn được cho là có khả năng tác động đến cân bằng hormone nếu sử dụng thường xuyên. Điều này không biểu hiện rõ ràng trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và quá trình phát triển tự nhiên của cơ thể.

Nguy hiểm hơn, người trẻ thường có tâm lý “chưa thấy bệnh là chưa sao”. Gan và thận lại là những cơ quan có khả năng chịu đựng cao, chỉ phát tín hiệu khi tổn thương đã ở mức đáng kể. Khi đó, việc điều chỉnh thói quen ăn uống trở nên khó khăn hơn, còn hậu quả sức khỏe thì không dễ đảo ngược.

Ngon đến mấy cũng không nên biến thành thói quen

Không thể phủ nhận rằng trà sữa hấp dẫn và mang lại cảm giác thư giãn tức thời. Tuy nhiên, ranh giới giữa “thỉnh thoảng thưởng thức” và “thói quen hằng ngày” rất mong manh. Khi một loại đồ uống nhiều đường, nhiều chất béo xấu và phụ gia trở thành lựa chọn thường xuyên, nó không khác gì một dạng “rượu bia mềm” đối với gan và thận.

Việc hạn chế không đồng nghĩa với cấm tuyệt đối, mà là thay đổi cách tiếp cận. Giảm tần suất, chọn nguyên liệu rõ ràng, hạn chế đường và topping chỉ là những giải pháp mang tính giảm nhẹ. Quan trọng hơn cả là nhận thức rằng, vị ngon nhất thời không thể đánh đổi bằng sức khỏe lâu dài.

Kết bài

Trà sữa không gây say như rượu, cũng không tạo cảm giác nguy hiểm tức thì. Chính sự “êm ái” ấy khiến nó trở thành kẻ phá hoại thầm lặng của gan, thận và hệ chuyển hóa. Khi những tổn thương chưa kịp lên tiếng, việc dừng lại sớm vẫn luôn là lựa chọn khôn ngoan nhất. Ngon đến mấy, nếu phải trả giá bằng sức khỏe, thì bỏ sớm vẫn hơn muộn.