Trong một khu phố đông đúc, bà Vương – 46 tuổi – vẫn giữ thói quen ăn đồ ngọt mỗi ngày. Với bà, mứt, bánh kem hay bánh để lâu chỉ đơn giản là “món vui miệng”, giúp tinh thần thoải mái hơn sau những giờ làm việc và chăm sóc gia đình. Ngay cả khi kết quả khám sức khỏe cho thấy đường huyết có xu hướng tăng, bà vẫn tin rằng “ăn chút ngọt ngào cho đời đỡ nhạt”.
Tuy nhiên, điều mà nhiều người như bà Vương chưa để ý là tuyến tụy – cơ quan chịu trách nhiệm tiết insulin và điều hòa đường huyết – không phải lúc nào cũng “chịu đựng” được những đợt nạp đường liên tục. Khi phải làm việc quá tải trong thời gian dài, tuyến tụy dần suy yếu, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và các bệnh mạn tính liên quan đến đường huyết.
Mứt ngọt – áp lực đường kéo dài lên tuyến tụy
Mứt là món quen thuộc trong các dịp lễ, Tết hoặc những buổi trà chiều. Để giữ được lâu và có vị ngọt đậm, mứt thường được sên với lượng đường rất lớn. Khi ăn vào, đường nhanh chóng đi vào máu, buộc tuyến tụy phải tiết insulin liên tục để kiểm soát nồng độ glucose.
Điều đáng lo là lượng đường trong mứt thường cao hơn nhiều so với trái cây tươi, trong khi lại thiếu chất xơ để làm chậm quá trình hấp thu. Nếu việc ăn mứt diễn ra thường xuyên, dù mỗi lần không nhiều, tuyến tụy vẫn phải “làm việc quá giờ” trong thời gian dài. Sự quá tải này khiến khả năng điều hòa đường huyết giảm dần, nhưng người ăn khó nhận ra vì không có biểu hiện rõ rệt ngay từ đầu.
Bánh kem – sự kết hợp khiến tuyến tụy thêm căng thẳng
Bánh kem hấp dẫn nhờ lớp kem béo ngậy và cốt bánh mềm ngọt. Tuy nhiên, đây lại là sự kết hợp không thân thiện với tuyến tụy. Đường tinh luyện làm tăng nhu cầu tiết insulin, trong khi chất béo bão hòa từ kem sữa có thể làm giảm hiệu quả hoạt động của insulin trong cơ thể.
Khi insulin hoạt động kém hiệu quả, tuyến tụy phải tiết ra nhiều hơn để bù đắp. Vòng luẩn quẩn này kéo dài sẽ khiến chức năng tuyến tụy suy giảm theo thời gian. Ngoài ra, bánh kem thường nghèo chất xơ và vi chất, khiến đường huyết tăng nhanh rồi hạ đột ngột, tạo thêm gánh nặng cho hệ thống điều hòa đường máu.
Bánh để lâu – nguy cơ từ biến đổi khó nhận biết
Không ít gia đình có thói quen trữ bánh ngọt, miễn là chưa quá hạn sử dụng thì vẫn tiếp tục ăn. Tuy nhiên, bánh để lâu có thể đã trải qua quá trình oxy hóa chất béo và biến đổi cấu trúc đường, khiến cơ thể khó chuyển hóa hơn so với bánh tươi mới.
Một số loại bánh còn chứa phụ gia và chất bảo quản để kéo dài thời gian sử dụng. Những thành phần này, khi tích lũy lâu dài, có thể gây rối loạn chuyển hóa, làm tăng gánh nặng cho tuyến tụy. Điều đáng nói là các biến đổi này không phải lúc nào cũng thể hiện rõ qua mùi hay vị, nên người tiêu dùng dễ chủ quan.
Ăn bánh ngọt thế nào để giảm hại tuyến tụy?
Việc bảo vệ tuyến tụy không đồng nghĩa với việc phải “cai tuyệt đối” đồ ngọt. Điều quan trọng là kiểm soát tần suất và lựa chọn thông minh. Bánh làm từ bột nguyên cám, giảm lượng đường, bổ sung hạt và chất xơ sẽ ít gây biến động đường huyết hơn. Với mứt, nên ưu tiên loại ít đường hoặc dùng chất tạo ngọt tự nhiên ở mức vừa phải.
Sau khi ăn bánh ngọt, kết hợp thêm rau xanh, yến mạch hoặc đồ uống không đường có thể giúp làm chậm quá trình tăng đường huyết. Quan trọng hơn, hãy coi bánh ngọt là niềm vui thỉnh thoảng, thay vì thói quen hằng ngày, để tuyến tụy có thời gian “nghỉ ngơi” và phục hồi.
Kết bài
Những chiếc bánh ngọt quen thuộc có thể mang lại cảm giác dễ chịu trong khoảnh khắc, nhưng nếu lạm dụng, chúng âm thầm tạo áp lực lớn lên tuyến tụy – cơ quan then chốt của sức khỏe chuyển hóa. Kiểm soát khẩu phần, chọn lựa kỹ và lắng nghe những thay đổi của cơ thể chính là cách thiết thực để bảo vệ tuyến tụy, giảm nguy cơ rối loạn đường huyết và duy trì sức khỏe bền vững theo thời gian.
Tác giả: Ngân Giang
-
3 dấu hiệu của cơn đau cảnh báo bạn đang có khối u ở tuyến tụy
-
6 món đồ tưởng vô hại trong phòng ngủ nhưng có thể âm thầm tổn hại tuyến tụy
-
Cả nhà 3 người dính K: Vợ bật khóc khi biết nguyên nhân
-
Cách đơn giản nhất để giảm mỡ nội tạng ngay tại nhà, ai cũng làm được
-
Cảnh báo: Thứ còn 'đáng sợ' hơn muối, nhiều người ăn hằng ngày, khiến tuổi thọ bị rút ngắn