Loại cá rẻ tiền nhưng giàu omega-3, cực hợp ăn mùa xuân: 2 món giúp kiện tỳ, tốt cho dạ dày

Mâm cơm ngày Tết hay những bữa ăn đầu năm thường không thể thiếu món cá. Trong số nhiều lựa chọn, cá chép được xem là loại cá theo mùa của tiết xuân. Thịt cá chắc, vị ngọt, ít mỡ, dễ chế biến thành nhiều món phù hợp với khẩu vị gia đình Việt.

Về mặt dinh dưỡng, cá chép cung cấp lượng protein dồi dào nhưng hàm lượng chất béo tương đối thấp. Ngoài ra, cá còn chứa các axit béo không bão hòa như omega-3, cùng nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy, những người duy trì thói quen ăn cá đều đặn có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn so với nhóm ít hoặc không ăn cá. Điều này được lý giải một phần nhờ sự hiện diện của EPA và DHA – hai axit béo quan trọng đối với tim mạch, thần kinh và thị lực.

Khuyến nghị dinh dưỡng hiện nay thường gợi ý người trưởng thành nên ăn cá khoảng 2 lần mỗi tuần, với tổng lượng dao động 300–500 gram. Việc bổ sung cá trong khẩu phần, nếu kết hợp cùng rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt, có thể góp phần cân bằng chế độ ăn.

Vì sao cá chép hợp ăn vào mùa xuân?

Theo quan niệm Đông y, mùa xuân có đặc trưng ẩm, dễ khiến cơ thể nặng nề, chán ăn, tỳ vị suy yếu. Cá chép có vị ngọt, tính bình, được cho là có tác dụng kiện tỳ, lợi thủy, hỗ trợ đào thải thấp ẩm. Dù cách nhìn này mang tính truyền thống, nhiều người vẫn lựa chọn cá chép như một món ăn “dễ chịu” cho dạ dày trong những ngày giao mùa.

Ở góc độ hiện đại, thịt cá mềm, dễ tiêu hơn so với một số loại thịt đỏ. Khi chế biến thanh đạm như nấu canh hoặc hấp, cá chép phù hợp với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Thời tiết ẩm lạnh đầu năm cũng khiến cơ thể có xu hướng tích nước, dễ phù nhẹ; những món canh từ cá, kết hợp với nguyên liệu lợi tiểu tự nhiên như đậu đỏ, có thể giúp bữa ăn nhẹ nhàng hơn.

Quan trọng hơn, cá chép là thực phẩm phổ biến, giá thành không cao, dễ tìm ở chợ truyền thống lẫn siêu thị. Điều này giúp nhiều gia đình có thể duy trì thói quen ăn cá thường xuyên mà không gây áp lực chi tiêu.

Hai món cá chép nên thử trong tiết xuân

Canh cá chép đậu đỏ: thanh nhẹ, dễ tiêu

Sự kết hợp giữa cá chép và đậu đỏ tạo nên món canh có vị ngọt tự nhiên, phù hợp cho bữa cơm gia đình. Đậu đỏ vốn giàu chất xơ và khoáng chất, khi nấu cùng cá giúp nước dùng đậm vị mà không cần nhiều gia vị.

Để thực hiện, đậu đỏ nên được ngâm nước ấm khoảng 2 giờ trước khi nấu để mềm và rút ngắn thời gian chế biến. Cá chép làm sạch, có thể rút gân ở đuôi và mang để giảm mùi tanh. Phần đầu và xương cá chiên sơ rồi ninh với gừng giúp nước dùng trong và thơm hơn. Sau khi lọc bỏ xương, cho đậu đỏ vào nấu đến khi mềm, nêm nếm vừa ăn rồi thả phần thịt cá thái lát cùng rau cải non vào đun chín.

Món canh này có vị thanh, không nhiều dầu mỡ, thích hợp dùng trong những ngày cơ thể cảm thấy nặng nề, chán ăn.

Cá chép nướng trần bì và kỷ tử: kích thích vị giác

Nếu muốn đổi vị, cá chép nướng kết hợp trần bì và kỷ tử là lựa chọn đáng thử. Trần bì – vỏ quýt phơi khô – thường được dùng trong ẩm thực truyền thống để tạo mùi thơm và hỗ trợ tiêu hóa. Kỷ tử mang vị ngọt nhẹ, giúp món ăn thêm màu sắc.

Cá sau khi làm sạch được ướp với nước tương, chút dầu hào, tiêu và rượu nấu ăn khoảng 30 phút. Trần bì thái sợi mỏng, kỷ tử rửa sạch. Cá có thể áp chảo hoặc nướng đến khi chín vàng. Phần sốt gồm cà chua xào cùng trần bì, kỷ tử và một ít rau củ như cần tây, cà rốt, sau đó rưới lên mình cá.

Thành phẩm có mùi thơm dịu, vị đậm đà nhưng không quá béo, phù hợp cho bữa cơm gia đình những ngày đầu năm khi khẩu vị cần sự tươi mới.

Những lưu ý khi ăn cá chép

Dù giàu dinh dưỡng, cá chép không phù hợp với tất cả mọi người. Người dị ứng với protein từ cá nên tránh sử dụng. Những người có tình trạng tăng axit uric máu hoặc bệnh gout cần kiểm soát khẩu phần và tham khảo ý kiến nhân viên y tế nếu muốn bổ sung thường xuyên. Ngoài ra, dù là thực phẩm lành tính, việc ăn quá nhiều trong thời gian ngắn cũng không được khuyến khích.

Cách chế biến cũng đóng vai trò quan trọng. Các món chiên ngập dầu hoặc nêm nếm quá mặn có thể làm giảm lợi ích dinh dưỡng ban đầu. Ưu tiên phương pháp nấu canh, hấp, nướng nhẹ sẽ giúp giữ được vị ngọt tự nhiên và hạn chế chất béo không cần thiết.

Kết bài

Cá chép không phải thực phẩm đắt tiền hay hiếm gặp, nhưng giá trị dinh dưỡng của nó lại đáng để cân nhắc trong thực đơn mùa xuân. Khi được chế biến hợp lý và sử dụng điều độ, cá chép có thể trở thành món ăn vừa kinh tế vừa hỗ trợ hệ tiêu hóa trong giai đoạn giao mùa ẩm ướt. Trong mâm cơm đầu năm, một bát canh cá nóng hổi hay đĩa cá nướng thơm nhẹ không chỉ làm phong phú khẩu vị mà còn góp phần tạo nên bữa ăn cân bằng, hài hòa cho cả gia đình.