Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo: Cách chuẩn bị đủ lễ, dễ làm, giữ trọn nếp xưa

Ý nghĩa mâm cỗ và tinh thần cần giữ khi vào bếp

Theo quan niệm dân gian, ông Công ông Táo là những vị thần gắn bó trực tiếp với bếp núc, nhà cửa và nếp sinh hoạt của mỗi gia đình. Lễ cúng ngày 23 tháng Chạp vì thế không đơn thuần là “làm mâm cơm”, mà là dịp để người trong nhà nhìn lại một năm đã qua, gửi gắm những mong ước giản dị cho năm mới.

Chính vì vậy, khi chuẩn bị mâm cỗ, điều quan trọng không nằm ở số lượng món hay giá trị vật chất, mà ở sự chỉn chu và thái độ trân trọng. Một mâm cỗ gọn gàng, nấu cẩn thận, bày biện sạch sẽ luôn mang ý nghĩa đầy đặn hơn một mâm cỗ nhiều món nhưng làm vội, thiếu sự chăm chút. Giữ được tinh thần đó, người vào bếp sẽ thấy việc nấu nướng nhẹ nhàng hơn, không áp lực, không so sánh.

Chuẩn bị mâm cỗ truyền thống theo cách dễ làm

Với nhiều gia đình, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo thường xoay quanh những món quen thuộc của bữa cơm Việt. Gà luộc là món gần như không thể thiếu, bởi hình thức trang trọng và ý nghĩa sum vầy. Để gà luộc đẹp, nên chọn gà ta vừa tầm, da mỏng, thịt chắc. Khi làm sạch, xát muối và gừng để khử mùi, sau đó cho gà vào nồi nước lạnh, thêm vài lát gừng, hành khô và đun lửa vừa. Cách này giúp gà chín đều từ trong ra ngoài, da không nứt. Khi nước sôi, hạ nhỏ lửa, luộc thêm vừa đủ thời gian rồi tắt bếp, đậy vung om thêm vài phút để thịt mềm mà không khô. Vớt gà ra, để ráo, quét nhẹ lớp mỡ gà hoặc dầu pha gừng giã để da vàng bóng tự nhiên.

Bên cạnh gà luộc, xôi hoặc bánh chưng thường được chọn để tạo cảm giác no đủ. Nếu đồ xôi, nên ngâm nếp từ tối hôm trước, vo sạch, để ráo rồi đồ hai lần hơi để xôi dẻo mà không nát. Khi xôi chín, trộn nhẹ chút mỡ gà hoặc dầu ăn để hạt xôi bóng và không khô mặt. Với bánh chưng, chỉ cần hâm nóng lại trước khi cúng để bánh mềm và thơm.

Mâm cỗ cũng thường có một bát canh thanh nhẹ để cân vị, như canh măng, canh bóng hoặc canh miến. Khi nấu canh cúng, nên nêm nhạt hơn bữa ăn thường ngày, vị trong và nhẹ để tạo cảm giác thanh khiết. Ngoài ra, một đĩa thịt luộc, nem rán hoặc món xào đơn giản từ rau củ theo mùa là đủ để mâm cỗ tròn vị.

Cách sắp xếp và hoàn thiện mâm cỗ gọn gàng, trang trọng

Sau khi nấu xong, việc bày biện cũng cần được chú ý không kém. Mâm cỗ nên được lau dọn sạch sẽ trước khi đặt món. Gà luộc thường đặt ở vị trí trung tâm, xung quanh là xôi hoặc bánh, canh và các món mặn khác. Không nên chồng chéo đĩa bát, mỗi món có không gian riêng để mâm cỗ thoáng và dễ nhìn.

Hoa tươi, đĩa quả, chén nước, chén rượu nếu có nên được đặt ngay ngắn, cân đối với mâm cỗ. Không cần trang trí cầu kỳ, chỉ cần gọn gàng và sạch sẽ là đã đủ tạo cảm giác trang nghiêm. Thời điểm cúng nên chọn lúc gia đình đã chuẩn bị xong, tâm thế thoải mái, tránh làm trong lúc vội vàng hay bực bội.

Một lưu ý nhỏ là mâm cỗ cúng không nhất thiết phải quá nóng. Các món chỉ cần vừa ấm, hình thức đẹp, không bị nguội lạnh hay bày biện sơ sài. Sau khi cúng xong, cả nhà có thể cùng dùng bữa, coi đó như một bữa cơm sum họp trước thềm năm mới.

Kết bài

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo, suy cho cùng, không phải là thước đo sự đủ đầy của một gia đình, mà là cách mỗi người giữ gìn sợi dây nối giữa truyền thống và đời sống hiện đại. Chỉ cần dành thời gian chuẩn bị bằng sự chu đáo, chọn món phù hợp với điều kiện của mình và giữ tâm thế nhẹ nhàng khi vào bếp, mâm cỗ dù giản dị vẫn trọn vẹn ý nghĩa. Trong làn khói hương ngày 23 tháng Chạp, chính những điều bình dị ấy lại làm nên cảm giác ấm áp rất riêng, để một năm cũ khép lại trong yên lành và một năm mới được mở ra bằng sự an tâm, đủ đầy.