Món ăn “lên ngôi” trên mâm cỗ ngày Tết
Những năm gần đây, các sản phẩm thực phẩm chế biến sẵn và đồ muối ngày càng phổ biến trên mâm cỗ Tết. Từ gà ủ muối, thịt bò muối đến chân giò muối, các món ăn này được nhiều gia đình lựa chọn nhờ ưu điểm tiện lợi, dễ bảo quản, tiết kiệm thời gian chế biến và hương vị đậm đà, mới lạ.
Tuy nhiên, phía sau sự tiện lợi ấy lại tiềm ẩn không ít nguy cơ cho sức khỏe. Theo PGS.TS.BS Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, việc tiêu thụ thường xuyên các thực phẩm muối và ăn liền có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ tim mạch, đặc biệt do hàm lượng muối (natri clorua – NaCl) trong các sản phẩm này thường ở mức cao.
PGS Niên cho biết, natri là yếu tố có mối liên hệ trực tiếp với tình trạng tăng huyết áp. Khi lượng muối đưa vào cơ thể vượt quá mức khuyến nghị, huyết áp dễ tăng cao, kéo theo nhiều hệ lụy cho tim mạch. Với những người đã mắc tăng huyết áp, việc ăn nhiều thực phẩm muối còn có thể gây ra các đợt tăng huyết áp cấp, khiến bệnh tiến triển nặng hơn dù đang điều trị ổn định.
Không chỉ dừng lại ở huyết áp, chế độ ăn thừa muối kéo dài còn tạo áp lực lớn lên tim, làm tăng nguy cơ suy tim và các biến chứng nguy hiểm khác. Đặc biệt, những người có bệnh nền như bệnh thận càng dễ gặp rủi ro khi tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu natri.
Đáng chú ý, vị chuyên gia cũng cảnh báo về một quan niệm sai lầm phổ biến của người tiêu dùng. Nhiều người cho rằng các món như gà ủ muối hay chân giò muối không quá mặn nên hàm lượng muối không đáng kể. Trên thực tế, trong quá trình ướp, chế biến và bảo quản, lượng natri tích tụ trong sản phẩm có thể cao hơn rất nhiều so với cảm nhận vị giác thông thường.
Lưu ý khi sử dụng thực phẩm muối trong dịp Tết
Để bảo vệ sức khỏe trong những ngày Tết, PGS.TS.BS Lâm Vĩnh Niên đưa ra một số khuyến cáo quan trọng khi sử dụng các loại thực phẩm muối và chế biến sẵn.
Với người có bệnh lý nền, đặc biệt là tăng huyết áp (kể cả đang được kiểm soát tốt), việc hạn chế tối đa hoặc tránh sử dụng các món muối là điều cần thiết. Kiểm soát lượng muối nạp vào cơ thể được xem là yếu tố then chốt giúp phòng ngừa biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Đối với người khỏe mạnh, các món muối chỉ nên dùng ở mức độ “ăn lấy vị”, không nên ăn nhiều trong cùng một bữa hoặc sử dụng liên tục trong ngày. Khẩu phần ăn cần được cân đối bằng cách tăng cường thực phẩm tươi, rau xanh và các món ít qua chế biến để giảm tổng lượng natri đưa vào cơ thể.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng cần đặc biệt chú ý đến an toàn thực phẩm. Dù đồ muối có khả năng bảo quản lâu hơn, nguy cơ hư hỏng vẫn có thể xảy ra. Nếu sản phẩm xuất hiện màu sắc bất thường, mùi lạ hoặc bề mặt có dấu hiệu nhớt, tuyệt đối không nên sử dụng.
PGS Niên lưu ý thêm, muối chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản chứ không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhiễm khuẩn nếu quy trình sản xuất, vận chuyển và bảo quản không đảm bảo. Vì vậy, người dân nên lựa chọn sản phẩm từ nguồn uy tín, kiểm tra kỹ nhãn mác và hạn sử dụng trước khi mua.
Trong không khí sum vầy ngày Tết, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, ưu tiên rau xanh, trái cây và thực phẩm tươi thay vì lạm dụng đồ chế biến sẵn. Cách ăn uống này không chỉ giúp bữa ăn nhẹ nhàng hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch cho cả gia đình.
Kết luận về thói quen ăn uống, PGS.TS.BS Lâm Vĩnh Niên nhấn mạnh rằng, muối là gia vị cần được kiểm soát chặt chẽ không chỉ trong dịp Tết mà cả trong sinh hoạt hằng ngày. Việc tập thói quen ăn nhạt hơn hôm nay chính là “lá chắn” bền vững cho huyết áp ổn định và trái tim khỏe mạnh trong tương lai.
