Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo không yêu cầu sự cầu kỳ, mâm cao cỗ đầy, sơn hào hải vị. Tuy nhiên, gia chủ cũng không nên chuẩn bị qua loa, sơ sài. Có một số món gia chủ không nên dâng cúng để tránh phạm đại kỵ, làm mất đi ý nghĩa của việc thờ cúng.
Những món không nên bày lên mâm cỗ cúng ông Công ông Táo
Một trong những món đại kỵ không nên đặt lên bàn thờ vào ngày ông Công ông Táo chính là cá rán.
Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà, không nên đặt cá rán trên mâm cúng Táo quân vì cá chép cúng được dùng để phóng sinh, rước các Táo về thiên đình. Cúng cá rán sẽ mâu thuẫn với các phong tục truyền thống.
Nhà nghiên cứu văn hóa, PGS.TS Nguyễn Thanh Tú cũng có quan điểm tương tự. Theo đó, khi cúng Táo quân, phải sử dụng cá sống. Việc cúng cá rán mặc dù không vi phạm nhưng cũng không đúng với mẫu gốc của phong tục.
Lễ cúng ông Công ông Táo có thể dùng lễ chay hoặc lễ mặn đều được, tùy theo quan niệm và điều kiện của mỗi gia đình. Khi chuẩn bị các lễ vật dể dâng cúng, gia chủ nên chú trọng tới sự thành tâm, chỉn chu. Theo quan niệm dân gian, gia chủ dù chuẩn bị chu đáo cũng nên tránh một số món như thịt chim, thịt vịt, thịt chó, thịt dê, trứng vịt lộn... Những món này đều được cho là thực phẩm không may mắn đối với nghi lễ thờ cúng.
Đối với mâm ngũ quả, gia chủ nên tránh sử dụng các loại quả giả. Quả giả có màu sắc, hình dáng tương đối giống với quả thật nhưng lại không có mùi vị. Sử dụng trái cây giả sẽ không thể hiện được sự thành kính. ngoài ra, gia chủ cũng không nên đặt một số loại quả có gai, mùi nồng như sầu riêng, mít...
Trước thời điểm làm lễ, người thực hiện lễ cúng nên tắm rửa, thay quần áo sạch sẽ, không ăn các món có ý nghĩa không tốt đối với việc cúng ông Công ông Táo như tiết canh, cá chép, thịt rùa, ba ba, thịt mèo, thịt chó, rắn... Ngoài ra, cũng nên hạn chế ăn các thực phẩm có mùi như hành, tỏi, mắm tôm, mắm tép... vì một số người cho rằng những loại này có thể làm ảnh hưởng đến sự trang nghiêm của nghi lễ.
Chuẩn bị lễ vật, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo
Lễ vật cúng ông Công ông Táo gồm có trầu cau, trái cây tươi, hoa tươi, trà, rượu, hương, đèn, tiền vàng, giấy sớ, 3 con cá chép sống, bộ mũ áo, hia giấy.
Đối với mâm cỗ cúng ông Công ông Táo, gia chủ có thể chuẩn bị tùy theo phong tục địa phương và điều kiện gia đình. Trong đó, mâm cỗ ở miền Bắc thường có gà luộc, xôi/bánh chưng, nem, canh măng, giò lụa/chả, thịt đông...
Một số gia đình có thể chuẩn bị cỗ chay thay cho cỗ mặn.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.