Chanh là loại quả rất quen thuộc trọng mọi gia đình, có nhiều công dụng như làm nước uống, nấu ăn, mẹo vặt… Chanh rất dễ trồng, không cần diện tích lớn và có thể phát triển tốt trong chậu nếu được chăm sóc đúng cách và môi trường sinh trưởng hợp lý.
Chọn giống chanh phù hợp để trồng trong chậu
Muốn cây chanh sai quả, cần chú ý khâu chọn giống chanh. Bạn có thể chọn chanh ta, chanh không hạt hoặc chanh giấy, chanh vàng tùy theo nhu cầu sử dụng và điều kiện chăm sóc. Với không gian nhỏ, nên ưu tiên cây giống khỏe mạnh, thân không bị sâu bệnh, lá xanh và bộ rễ phát triển tốt.
Nếu muốn cây sớm cho quả, nên mua cây ghép tại các cơ sở cây giống uy tín. Cây ghép thường giữ được đặc tính của giống và có khả năng ra quả sớm hơn so với cây trồng từ hạt. Lúc mua nên hỏi rõ đặc điểm sinh trưởng hoặc yêu cầu khi trồng cây.
Chọn chậu rộng, thoát nước tốt
Cây chanh là loại cây có bộ rễ phát triển khá mạnh nên cần chậu đủ rộng để sinh trưởng lâu dài. Khi mới trồng, có thể chọn chậu đường kính khoảng 30–40 cm; khi cây lớn, nên chuyển sang chậu rộng khoảng 50–60 cm hoặc lớn hơn tùy kích thước cây. Hoặc ngay từ đầu nếu có đủ không gian, điều kiện thì trồng chậu to ngay cũng được.
Chậu cần có lỗ thoát nước ở đáy để tránh tình trạng nước đọng khiến rễ bị úng. Có thể đặt chậu trên chân kê để nước thoát dễ dàng, đồng thời thuận tiện cho việc vệ sinh và chăm sóc.
Không nên chọn chậu quá nhỏ vì đất nhanh khô, cây thiếu không gian phát triển và khó nuôi nhiều quả. Ngược lại, chậu quá lớn so với cây non cũng cần được quản lý tưới nước cẩn thận để tránh đất giữ ẩm quá lâu.
Chuẩn bị đất trồng tơi xốp, giàu dinh dưỡng
Chanh phát triển tốt trong đất tơi xốp, giàu chất hữu cơ và thoát nước tốt. Bạn nên trộn đất với trấu, phân bón sinh học, mùn cưa… vừa bổ sung dinh dưỡng vừa giúp đất tơi xốp.
Đất trồng cần sạch, không có mầm bệnh và không bị nén chặt. Trước khi trồng, nên trộn đều các thành phần rồi cho vào chậu, tránh sử dụng phân chuồng tươi vì có thể gây nóng rễ và ảnh hưởng đến cây.
Khi đặt cây vào chậu, cần giữ nguyên bầu rễ, lấp đất vừa đủ và không vùi cổ rễ quá sâu. Sau khi trồng, tưới nước nhẹ để đất ổn định quanh bầu cây. Trong vài ngày đầu, nên đặt cây ở nơi có ánh sáng nhẹ trước khi chuyển dần sang vị trí nhiều nắng.
Đặt cây nơi nhiều nắng để kích thích ra hoa, đậu quả
Ánh sáng là yếu tố quan trọng quyết định khả năng ra hoa và đậu quả của cây chanh. Vị trí đặt cây cần đủ nắng từ 6-8 tiếng mỗi ngày.
Nếu trồng ở nơi thiếu sáng, cây thường phát triển cành lá nhưng ít hoa, quả nhỏ hoặc dễ rụng, cây cũng không xanh tốt. Vì vậy, cần tránh đặt chậu trong góc nhà tối hoặc dưới mái che kín trong thời gian dài.
Ngoài ra, nên xoay chậu định kỳ để các phía của tán cây nhận ánh sáng tương đối đồng đều. Nếu cây quá rậm, có thể tỉa bớt cành yếu, cành khô và cành mọc vào trong tán để không khí lưu thông tốt hơn.
Tưới nước đúng cách, không để cây bị úng
Cây chanh cần có đủ nước để phát triển và đậu quả. Tuy nhiên bạn nên tươi ẩm đất, không để ngập úng vì sẽ làm thối rễ, vàng lá.
Cách đơn giản là kiểm tra lớp đất mặt trước khi tưới. Nếu đất đã se khô, có thể tưới từ từ cho đến khi nước bắt đầu thoát ra đáy chậu. Nếu đất vẫn ẩm, nên chờ thêm thay vì tưới theo một lịch cố định.
Không nên để đĩa hứng nước dưới đáy chậu chứa nước lâu ngày. Tình trạng úng rễ có thể khiến lá vàng, cây suy yếu, hoa rụng và khả năng đậu quả giảm rõ rệt.
Bón phân hợp lý để cây sai quả
Để chanh ra quả, mọng nước thì cần bón đủ phân. Trong giai đoạn phát triển cành lá, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc phân trùn quế với lượng phù hợp. Khi cây trưởng thành và chuẩn bị ra hoa, nên sử dụng loại phân dành cho cây ăn quả, có đủ các nguyên tố đa lượng và vi lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Không nên bón quá nhiều phân đạm vì cây có thể phát triển lá, cành mạnh nhưng ít hoa. Việc bón phân quá mức cũng làm hỏng bộ rễ của cây.
Khi cây đang mang nhiều quả, cần duy trì dinh dưỡng phù hợp để quả phát triển, nhưng không nên ép cây ra hoa liên tục bằng cách bón phân quá mức. Cây khỏe mạnh, có bộ lá tốt và được chăm sóc ổn định thường cho năng suất bền vững hơn.
Tỉa cành, phòng sâu bệnh và giữ quả phát triển tốt
Khi trồng chanh, cần loại bỏ những cành sâu mục, có bệnh, khô héo. Cây chanh cũng có thể bị côn trùng gây hại hoặc có rệp lá. Bạn nên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non và cành thường xuyên. Khi phát hiện sâu bệnh, cần xử lý sớm bằng biện pháp phù hợp, ưu tiên sản phẩm được phép sử dụng trên cây ăn quả và tuân thủ đúng hướng dẫn, thời gian cách ly nếu có.
Khi cây ra hoa, đậu quả nhiều, cần theo dõi tình trạng cành và sức khỏe tổng thể. Nếu cây còn nhỏ nhưng mang quá nhiều quả, có thể tỉa bớt để tránh kiệt sức, giúp những quả còn lại phát triển tốt hơn.
