Cây khế là loại cây phổ biến, quen thuộc khắp đất nước Việt Nam. Cây khế không chỉ cho quả chua ngọt để chế biến món ăn, nước uống mà còn có thể tạo bóng mát, làm đẹp cảnh quan nhà cửa, sân vườn.
Tuy nhiên, muốn cây khế phát triển khỏe mạnh, lá xanh tươi tốt quanh năm và sai trĩu quả, người trồng cần chú ý từ khâu chọn giống, đất trồng đến chế độ tưới nước, bón phân và cắt tỉa.
Chọn giống khế phù hợp
Hiện nay, khế có hai loại phổ biến là khế chua và khế ngọt. Tùy nhu cầu sử dụng và sở thích từng nhà, bạn có thể chọn giống phù hợp với diện tích vườn và điều kiện chăm sóc. Nếu muốn cây nhanh cho quả, nên chọn cây giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, bộ rễ phát triển tốt, thân không bị sâu bệnh.
Cây khế có thể trồng trực tiếp xuống đất hoặc trồng trong chậu lớn. Với không gian nhỏ, bạn có thể chọn cây ghép cho phù hợp.
Trồng cây ở nơi đủ ánh sáng
Khế là cây ưa sáng, thích hợp với vị trí có ánh nắng tương đối đầy đủ. Nếu trồng ở nơi quá râm mát, cây có thể phát triển nhiều lá nhưng ít hoa, ít quả. Vì vậy, nên chọn nơi thông thoáng, có ánh nắng khoảng 6 giờ mỗi ngày nếu điều kiện cho phép.
Đất trồng cần tơi xốp, giàu chất hữu cơ và có khả năng thoát nước tốt. Khi trồng trong chậu, nên chọn chậu có lỗ thoát nước, chậu to rộng cho bộ rễ phát triển. Có thể trộn đất với phân hữu cơ hoai mục và một ít vật liệu giúp tăng độ tơi xốp để tạo môi trường thuận lợi cho cây sinh trưởng.
Tưới nước vừa đủ, tránh để cây bị úng
Muốn lá khế xanh tốt quanh năm, cần duy trì độ ẩm ổn định cho đất. Khi thời tiết nắng nóng hoặc cây đang phát triển mạnh, nên kiểm tra đất thường xuyên để tưới nước kịp thời. Vào mùa mưa, cần giảm lượng nước tưới nếu đất đã đủ ẩm.
Không nên để cây khế bị khô hạn kéo dài, bởi tình trạng này có thể khiến lá héo, rụng và ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, đậu quả. Ngược lại, đất ngập nước lâu ngày dễ làm rễ thiếu oxy, suy yếu và phát sinh bệnh thối rễ.
Bón phân hợp lý để cây sai quả
Cây khế cần được bổ sung dinh dưỡng hợp lý theo từng giai đoạn. Người trồng có thể sử dụng phân hữu cơ hoai mục, phân trùn quế hoặc các loại phân bón phù hợp với cây ăn quả.
Trong giai đoạn cây phát triển cành lá, cần cung cấp dinh dưỡng cân đối. Khi cây chuẩn bị ra hoa và nuôi quả, nên chú ý bổ sung kali và lân theo hướng dẫn của sản phẩm. Thời gian cây đã trưởng thành không nên bón nhiều đạm vì cây sẽ tốt lá mà không đậu quả.
Với cây trồng trong chậu, nên chia lượng phân thành nhiều lần nhỏ, bón đúng liều lượng để hạn chế tích tụ muối trong đất và gây hại cho rễ.
Cắt tỉa cành, phòng trừ sâu bệnh
Sau mỗi đợt thu hoạch, nên loại bỏ cành khô, cành sâu bệnh, cành mọc chen chúc hoặc hướng vào bên trong tán. Việc cắt tỉa hợp lý giúp cây thông thoáng, nhận được nhiều ánh sáng và hạn chế môi trường thuận lợi cho sâu bệnh phát triển.
Thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non và cành để phát hiện sớm các dấu hiệu như lá bị đốm, vàng bất thường hoặc côn trùng gây hại. Khi phát hiện sâu bệnh, cần xác định đúng nguyên nhân và xử lý bằng biện pháp phù hợp.
Đặc biệt, không nên cắt tỉa quá mạnh khi cây đang ra hoa, đậu quả vì có thể ảnh hưởng đến năng suất.
Nói tóm lại, để cây khế vừa xanh tốt vừa sai quả, cần kết hợp đủ ánh sáng, tưới nước hợp lý, bón phân cân đối và duy trì bộ tán khỏe mạnh. Cây được chăm sóc đúng cách sẽ có điều kiện ra hoa, đậu quả tốt hơn, nhưng số lượng quả còn phụ thuộc vào giống, tuổi cây, thời tiết và điều kiện sinh trưởng.
