(Phunutoday) - Giá vàng mấy năm nay biến động mạnh nhưng chơi hụi vàng vẫn phát triển và nở rộ nhưng mức độ rủi ro ngày càng lớn. Mỗi năm đã có hàng trăm chủ hụi ôm cả trăm cây vàng, hay hàng chục tỷ đồng bỏ chạy khiến hàng loạt gia đình rơi vào cảnh lao đao, khốn cùng.
[links()]
Cả xóm quê chơi hụi vàng
Vừa tham gia vào hụi vàng mới, chị Nguyễn Tuyết Hạnh (Trực Ninh, Nam Định) người có kinh nghiệm chơi hụi cả chục năm nay chia sẻ: Chơi hụi dễ lắm, hụi có 2 loại là hụi có lãi và hụi không có lãi. Bây giờ dân tình chủ yếu chơi hụi có lãi nhưng mức độ nhỏ thôi.
Khi chơi hụi cần có một người đứng ra làm chủ là chủ hụi và mời các thành viên khác cùng chơi, không giới hạn về thành viên, gọi là một thành. Chủ hụi có trách nhiệm đi thu tài sản của con hụi có thể là vàng, tiền, thóc, gạo… tùy quy định.
Dây hụi cũng thỏa thuận số lượng tài sản góp, số kỳ góp, thời gian góp, kỳ mở hụi... Và khi có 1 người cần tiền sẽ phải đợi đến kỳ mở hụi để lấy tiền trước. Rồi dây hụi cứ xoay vòng cho đến khi mọi thành viên đều đã hốt hụi thì dây hụi này kết thúc.
Chị đưa ra ví dụ: Một dây hụi mười người, góp mỗi quý 2 chỉ vàng, mở hụi cuối tháng. Như vậy, đến kỳ mở hụi thứ nhất, tôi được hốt hụi thì tôi nhận được số vàng là: 2 chỉ vàng x 10 người bằng 20 chỉ (2 cây) vàng, trong đó có vàng tôi góp là 2 chỉ.
Ngoài ra, nếu có thỏa thuận thì tôi phải trích ra một số tiền hoa hồng cho chủ hụi. Qua việc chơi dây hụi này, tôi mượn được nguồn vốn gấp 10 lần đã góp để dùng vào việc riêng.
Qua kỳ thứ hụi thứ hai, các con hụi khác vẫn phải góp 2 chỉ vàng/ quý, riêng tôi phải đóng thêm tiền lãi theo quy định, như hụi của tôi là 300nghìn/quý. Đến kỳ mở hụi một người khác cũng sẽ được hốt hụi với số tiền tương tự tôi cộng với tiền lãi 300 nghìn của người hốt hụi trước. Hụi kết thúc khi tất cả các con hụi đều đã được hốt hụi.
“Tôi thấy chơi hụi rất dễ, ai cũng có thể chơi được, ai cũng có thể mở hụi được. Xóm tôi đa phần các chị em đều chơi hụi cả”, chị Hạnh thổ lộ.
Khi được hỏi về việc có sợ bể hụi không, chị Hạnh tin tưởng: “Kể ra thì cũng hơi sợ, nhưng mình chơi với bạn bè thân thiết, các chị em hàng xóm láng giềng với nhau, tin tưởng nhau thì mới chơi. Người chủ hụi bỏ chạy là vì người ta chơi nhiều dây quá, chơi nhiều đầu quá”.
Bà Hồng, một chủ hụi đã có kinh nghiệm cả chục năm nay tại xã Hải Hưng (Hải Hậu, Nam Định) cho biết: Xu hướng chơi hụi vàng khá phổ biến hiện nay mà chủ yếu là cánh phụ nữ chứ đàn ông họ ít chơi loại này lắm.
Thông thường những người trong một nhóm thường quen thân, người làng trên xóm dưới cả và họ chọn chủ hụi tin tưởng để giao vàng cho.
Tuy nhiên, do không nắm bắt được diễn biến thất thường của giá vàng nên không ít hộ gia đình khốn khổ khi phải còng lưng trả nợ cho khoản tiền phát sinh.
Trong khi đó, “lỡ đâm lao thì phải theo lao”, các thành viên hụi không thể bỏ dở việc góp hội bởi nếu bỏ giữa đường, khoản tiền họ bỏ ra xem như mất trắng.
Cái tát nảy đom đóm của chồng
[links()]
Cả xóm quê chơi hụi vàng
Vừa tham gia vào hụi vàng mới, chị Nguyễn Tuyết Hạnh (Trực Ninh, Nam Định) người có kinh nghiệm chơi hụi cả chục năm nay chia sẻ: Chơi hụi dễ lắm, hụi có 2 loại là hụi có lãi và hụi không có lãi. Bây giờ dân tình chủ yếu chơi hụi có lãi nhưng mức độ nhỏ thôi.
Khi chơi hụi cần có một người đứng ra làm chủ là chủ hụi và mời các thành viên khác cùng chơi, không giới hạn về thành viên, gọi là một thành. Chủ hụi có trách nhiệm đi thu tài sản của con hụi có thể là vàng, tiền, thóc, gạo… tùy quy định.
Dây hụi cũng thỏa thuận số lượng tài sản góp, số kỳ góp, thời gian góp, kỳ mở hụi... Và khi có 1 người cần tiền sẽ phải đợi đến kỳ mở hụi để lấy tiền trước. Rồi dây hụi cứ xoay vòng cho đến khi mọi thành viên đều đã hốt hụi thì dây hụi này kết thúc.
Chị đưa ra ví dụ: Một dây hụi mười người, góp mỗi quý 2 chỉ vàng, mở hụi cuối tháng. Như vậy, đến kỳ mở hụi thứ nhất, tôi được hốt hụi thì tôi nhận được số vàng là: 2 chỉ vàng x 10 người bằng 20 chỉ (2 cây) vàng, trong đó có vàng tôi góp là 2 chỉ.
Ngoài ra, nếu có thỏa thuận thì tôi phải trích ra một số tiền hoa hồng cho chủ hụi. Qua việc chơi dây hụi này, tôi mượn được nguồn vốn gấp 10 lần đã góp để dùng vào việc riêng.
Qua kỳ thứ hụi thứ hai, các con hụi khác vẫn phải góp 2 chỉ vàng/ quý, riêng tôi phải đóng thêm tiền lãi theo quy định, như hụi của tôi là 300nghìn/quý. Đến kỳ mở hụi một người khác cũng sẽ được hốt hụi với số tiền tương tự tôi cộng với tiền lãi 300 nghìn của người hốt hụi trước. Hụi kết thúc khi tất cả các con hụi đều đã được hốt hụi.
“Tôi thấy chơi hụi rất dễ, ai cũng có thể chơi được, ai cũng có thể mở hụi được. Xóm tôi đa phần các chị em đều chơi hụi cả”, chị Hạnh thổ lộ.
Khi được hỏi về việc có sợ bể hụi không, chị Hạnh tin tưởng: “Kể ra thì cũng hơi sợ, nhưng mình chơi với bạn bè thân thiết, các chị em hàng xóm láng giềng với nhau, tin tưởng nhau thì mới chơi. Người chủ hụi bỏ chạy là vì người ta chơi nhiều dây quá, chơi nhiều đầu quá”.
Bà Hồng, một chủ hụi đã có kinh nghiệm cả chục năm nay tại xã Hải Hưng (Hải Hậu, Nam Định) cho biết: Xu hướng chơi hụi vàng khá phổ biến hiện nay mà chủ yếu là cánh phụ nữ chứ đàn ông họ ít chơi loại này lắm.
Thông thường những người trong một nhóm thường quen thân, người làng trên xóm dưới cả và họ chọn chủ hụi tin tưởng để giao vàng cho.
Tuy nhiên, do không nắm bắt được diễn biến thất thường của giá vàng nên không ít hộ gia đình khốn khổ khi phải còng lưng trả nợ cho khoản tiền phát sinh.
Trong khi đó, “lỡ đâm lao thì phải theo lao”, các thành viên hụi không thể bỏ dở việc góp hội bởi nếu bỏ giữa đường, khoản tiền họ bỏ ra xem như mất trắng.
Cái tát nảy đom đóm của chồng
Lý giải về sự phổ biến của hình thức chơi hụi vàng, bà Hồng cho biết: Muốn mở một sạp hàng, đại lý hay muốn tậu một con xe máy hoặc muốn làm nhà… người dân không thể tìm đến ngân hàng vì sẽ phải thế chấp tài sản mới vay được.
Trong khi đó chơi hụi thì không cần chứng minh, hộ khẩu mà đến lúc cần thì hốt nhanh. Vì vậy, chơi hụi vàng vẫn phổ biến.
Đã hơn 5 năm trôi qua kể từ ngày chủ hụi Hoàng Thị Thảo huyện Yên Phong, Bắc Ninh bỏ nhà ra đi nhưng số phận các hụi viên vẫn còn đang chết dần chết mòn.
 |
| Những nạn nhân một vụ vỡ hụi. (Ảnh Khởi Nguyên/PLXH) |
Chị Hoàng Thị Nguyệt vẫn nhớ như in cái tát tai nảy lửa của chồng tại nhà bà Thảo lúc dây hụi bị bể. Với số tiền vàng đã đóng hơn 1 cây cả gia đình dành dụm, bỗng chốc đã không cánh mà bay.
Chị Nguyệt kể: “Hồi đó do gần nhà tôi lại là chị em họ nên bà Thảo hay lân la qua chơi. Biết nhà tôi dành dụm được bao nhiêu tiền đều mua vàng cất ở đó nên bà Thảo hỏi han rất nhiều về chuyện tiền, vàng rồi rủ rê góp hụi. Nghĩ rằng tiền giữ một chỗ cũng chẳng sinh lời nên không mảy may nghi ngờ gì, có bao nhiêu tôi đưa hết cho bà Thảo. Bây giờ nghĩ lại thấy mình ngu quá!”.
Còn bà Nguyễn Thị Phấn cũng ở huyện Yên Phong dành dụm được một số tiền kha khá cũng tham gia chơi.
Bà cho biết là đã hốt hụi được vài lần nhưng sau đó dây hụi mở ra nhiều nên cũng mang ra đóng hết. Bây giờ tất cả đều nạp cho bà Thảo hết rồi, đêm nằm tức ngủ không được! Con cái thì cằn nhằn, làm nhiều lúc nghĩ quẩn...
Bà Phấn cho biết thêm: “Có trường hợp mấy mẹ con trong nhà đều tham gia chơi hụi do bà Thảo làm chủ. Đến khi bể hụi mấy mẹ con trong nhà ôm nhau khóc mà không biết làm thế nào. Bao nhiêu năm ky cóp, ăn không dám ăn, đùng một cái mất cả mấy chục triệu. Xót lắm chứ!”.
Việc bể hụi không chỉ do chủ hụi mà nhiều khi do chính những thành viên trong hụi. Cách đây không lâu, cả xã Ngọc Liên, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương xôn xao khi chị M hốt hụi xong thì bỏ trốn, mang theo 4 cây vàng.
Dây hụi bị vỡ, các thành viên không tiếp tục đóng hụi nữa gây thiệt hại và ảnh hưởng đến các thành viên chơi hụi khác.
Theo luật sư Nguyễn Xuân Chung – Đoàn Luật sư TPHCM cho biết: Mọi người không nên coi hụi là hình thức đầu tư nhằm hưởng lãi suất cao. Thực tế, việc chơi hụi trước nay chỉ dựa vào niềm tin cá nhân mà không có tài sản bảo đảm cho việc giao dịch này, do vậy khi bể hụi, thiệt hại luôn ở phía người chơi. Đây là điều người dân cần lưu ý.
Để hạn chế những nguy cơ, tránh những thiệt hại như giật hụi, bể hụi, lừa đảo đáng tiếc xảy ra từ hoạt động chơi hụi, theo luật sư Chung người chơi hụi cần lưu ý: Thứ nhất, cần phải chọn lựa những người chủ hụi có độ tin cậy cao. Ngoài ra cũng cần phải chọn lựa những người cùng tham gia chơi hụi với mình phải có khả năng tham gia lâu dài và đóng hụi đầy đủ.
Thứ hai, tất cả các lần góp hụi hoặc thông tin của những thành viên tham gia chơi hụi cũng như những thỏa thuận giữa các thành viên với chủ hụi và những thỏa thuận giữa các thành viên với nhau cũng cần phải được lưu giữ cẩn thận tốt nhất nên lập văn bản, để sử dụng khi có tranh chấp xảy ra.
Và khi xảy ra tranh chấp về hụi thì các bên có thể thương lượng, hòa giải với nhau. Nếu không hòa giải, thương lượng với nhau được thì có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để đòi lại quyền lợi của mình.
Xuân Tiến
