Trong những năm gần đây, phụ nữ tự chủ tài chính không còn là một khái niệm mang tính xu hướng mà đã trở thành mục tiêu của nhiều chị em trong quá trình phát triển bản thân. Từ việc chủ động tạo thu nhập, quản lý chi tiêu đến xây dựng các kế hoạch tích lũy dài hạn, ngày càng nhiều phụ nữ xem độc lập kinh tế là nền tảng để làm chủ cuộc đời.
Phụ nữ tự chủ tài chính góp phần nâng cao vị thế trong xã hội
Theo các số liệu thống kê, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động ở mức cao trên thế giới, vượt 70%. Bên cạnh đó, khoảng 26,5% doanh nghiệp hiện do nữ giới điều hành, phản ánh vai trò ngày càng lớn của phụ nữ trong hoạt động kinh tế cũng như hiệu quả của các chính sách thúc đẩy bình đẳng giới.
Việc phụ nữ tự chủ tài chính không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân mà còn tạo điều kiện để họ có nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp, chủ động hơn trong các quyết định về học tập, đầu tư, chăm sóc gia đình và định hướng tương lai. Sự độc lập về kinh tế cũng giúp phụ nữ tự tin hơn khi đối mặt với những biến động trong cuộc sống.
Không ít phụ nữ hiện đại lựa chọn xây dựng kế hoạch tài chính từ rất sớm. Họ dành một phần thu nhập để tiết kiệm, cân đối chi tiêu hợp lý và tìm kiếm những giải pháp giúp đồng tiền sinh lời thay vì chỉ tập trung vào tiêu dùng. Xu hướng này đang góp phần hình thành một thế hệ phụ nữ tự chủ tài chính với tư duy quản lý tài sản bài bản hơn.
Phụ nữ tự chủ tài chính chủ động xây dựng sự nghiệp và quản lý cuộc sống.
Độc lập kinh tế nhưng vẫn đối mặt với áp lực "gánh nặng kép"
Dù ngày càng thành công trong sự nghiệp, nhiều phụ nữ vẫn phải đối diện với áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình. Không ít người vừa là lao động chính tạo ra thu nhập, vừa đảm nhận phần lớn công việc nội trợ và chăm sóc con cái.
Theo thống kê của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), trung bình phụ nữ Việt Nam dành khoảng 5 giờ mỗi ngày cho các công việc gia đình. Con số này nhiều hơn nam giới từ 2 đến 2,5 giờ, cho thấy trách nhiệm trong gia đình vẫn chưa được phân chia một cách cân bằng.
Áp lực "vừa giỏi việc nước, vừa đảm việc nhà" khiến hành trình tự chủ tài chính của phái đẹp trở nên gian nan hơn nhiều so với vẻ ngoài hào nhoáng. Hệ quả là tình trạng kiệt sức tinh thần đang len lỏi vào cuộc sống của rất nhiều chị em công sở.
Một khảo sát về sức khỏe nghề nghiệp cho thấy gần 60% phụ nữ làm việc trong lĩnh vực văn phòng, kinh doanh từng trải qua cảm giác căng thẳng kéo dài vì khó cân bằng giữa công việc và gia đình. Đây cũng chính là lý do vì sao tự chủ tài chính cần đi cùng với việc bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần cho phụ nữ.
Quản lý tài chính cá nhân trở thành ưu tiên của phụ nữ hiện đại
Nắm bắt nhu cầu ngày càng lớn về quản lý tài chính cá nhân, nhiều ngân hàng thương mại đã chủ động thiết kế các sản phẩm, dịch vụ hướng đến nhóm khách hàng nữ. Hai nhu cầu được chú trọng nhất là tích lũy an toàn và chi tiêu thông minh, hiệu quả.
Đơn cử, nhân dịp 8/3, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đã triển khai chương trình ưu đãi trên nền tảng ngân hàng số ACB ONE trong khoảng một tuần nhằm đáp ứng nhu cầu tích lũy của khách hàng. Theo đó, người gửi tiền trực tuyến từ 100 triệu đồng được cộng thêm lãi suất lên đến 0,83%/năm, với các kỳ hạn linh hoạt từ 6 đến 12 tháng.
Cùng với đó là chương trình tích điểm thưởng tương đương 8,3% cho các giao dịch thẻ tín dụng liên quan đến mua sắm, ăn uống, du lịch. Những sản phẩm tài chính số này góp phần hỗ trợ đắc lực cho hành trình tự chủ tài chính của phụ nữ hiện đại.
Nhiều ngân hàng tung ra các gói ưu đãi tiết kiệm, thẻ tín dụng dành riêng cho khách hàng nữ.
AI mở ra cơ hội nhưng cũng tạo thêm thách thức
Cùng với quá trình chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi nhanh chóng thị trường lao động. Bên cạnh những lợi ích về năng suất, AI cũng đặt ra nhiều thách thức đối với lực lượng lao động nữ.
Theo nhận định của bà Trần Thị Nguyệt Oanh, Giám đốc Quản lý nguồn nhân lực HSBC Việt Nam, nhiều vị trí hành chính và hỗ trợ vốn có tỷ lệ nữ giới tham gia cao lại thuộc nhóm dễ bị tự động hóa. Điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến những lao động nữ trẻ mới bước vào thị trường việc làm.
Đặc biệt, nhóm Gen Z có nguy cơ mất đi những công việc đầu tiên vốn giúp tích lũy kinh nghiệm và xây dựng mạng lưới nghề nghiệp. Trong khi đó, các ngành nghề đang phát triển mạnh như AI, khoa học dữ liệu hay quản lý sản phẩm công nghệ vẫn có tỷ lệ nữ giới tham gia tương đối thấp.
Theo thống kê của McKinsey, cứ 100 nam giới được thăng chức lên vị trí quản lý đầu tiên thì chỉ có khoảng 81 phụ nữ đạt được cơ hội tương tự. Diễn đàn Kinh tế Thế giới cũng cho biết, năm 2024 phụ nữ nắm giữ khoảng 24,4% vị trí quản lý trên toàn cầu và chỉ chiếm 12,2% các vị trí lãnh đạo cấp cao trong nhóm ngành STEM.
Hành lang pháp lý đồng hành cùng phụ nữ trên con đường tự chủ tài chính
Để phụ nữ có thể yên tâm theo đuổi con đường tự chủ tài chính mà không bị vắt kiệt sức lao động, hệ thống pháp luật Việt Nam đã và đang xây dựng nhiều quy định bảo vệ toàn diện. Bộ luật Lao động quy định rõ về chế độ thai sản, giảm giờ làm cho lao động nữ nuôi con nhỏ, đồng thời nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới trong tiền lương và cơ hội thăng tiến.
Luật Bình đẳng giới khẳng định nguyên tắc chia sẻ trách nhiệm việc nhà giữa các thành viên trong gia đình, giúp phụ nữ giảm bớt gánh nặng kép. Trong khi đó, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình không chỉ bảo vệ phụ nữ trước vấn nạn bạo lực thể xác mà còn ngăn chặn các hình thức bạo lực tinh thần, bạo lực kinh tế, ép buộc lao động quá sức trong gia đình.
Hệ thống pháp luật Việt Nam ngày càng hoàn thiện nhằm bảo vệ quyền lợi lao động nữ.
Tự chủ tài chính cần đi cùng với cân bằng cuộc sống
Muốn tự chủ tài chính một cách bền vững, trước hết phụ nữ cần thay đổi tư duy về sự hoàn hảo. Không ai có thể thực hiện vẹn toàn mọi vai trò cùng lúc, vì vậy việc biết ưu tiên theo từng giai đoạn, từ bỏ áp lực "làm siêu nhân" là điều cần thiết.
Bên cạnh đó, chị em hãy thẳng thắn chia sẻ việc nhà với các thành viên trong gia đình thay vì mặc định là trách nhiệm của mình. Đồng thời, phái đẹp nên dành thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Khi áp lực được san sẻ, phụ nữ sẽ có thêm điều kiện để phát triển sự nghiệp mà vẫn duy trì chất lượng cuộc sống.
Giá trị của người phụ nữ hiện đại không nằm ở sự bận rộn hay hy sinh, mà ở khả năng cân bằng để vừa tự chủ tài chính, vừa giữ gìn sức khỏe và hạnh phúc gia đình. Đó mới chính là đích đến bền vững mà mỗi phụ nữ nên hướng tới.
