Buổi sáng, một gói xôi nóng với chút muối vừng, ruốc, thịt kho hay pate là lựa chọn quen thuộc của nhiều người. Xôi vừa tiện mua, dễ ăn lại tạo cảm giác no bụng, đủ sức làm việc trong nhiều giờ. Thế nhưng, không phải ai cũng phù hợp với món ăn này, đặc biệt nếu ăn liên tục mỗi ngày.
Vậy ăn xôi vào buổi sáng có tốt không? Câu trả lời phụ thuộc vào khẩu phần, cách chế biến và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
1. Ăn xôi buổi sáng giúp cung cấp năng lượng cho cơ thể
Xôi được làm chủ yếu từ gạo nếp, chứa nhiều tinh bột. Đây là nguồn cung cấp carbohydrate, giúp cơ thể tạo năng lượng để duy trì các hoạt động thể chất và trí não trong buổi sáng.
So với một số món ăn sáng nhẹ bụng, xôi thường tạo cảm giác chắc bụng và no lâu hơn. Đặc biệt, khi ăn cùng trứng, thịt, đậu xanh hoặc các loại hạt, bữa sáng có thể cung cấp thêm protein và một số dưỡng chất cần thiết.
Tuy nhiên, cần hiểu rằng cảm giác no lâu không đồng nghĩa với việc xôi là món ăn đầy đủ dinh dưỡng. Nếu chỉ ăn một gói xôi trắng hoặc xôi ngọt, cơ thể chủ yếu nhận được tinh bột, trong khi lượng chất xơ và protein có thể chưa đáp ứng tốt nhu cầu.
2. Ăn xôi thường xuyên có thể khiến lượng đường trong máu tăng
Một trong những điều cần lưu ý khi ăn xôi là thành phần tinh bột. Gạo nếp sau khi nấu chín có cấu trúc tinh bột dễ tiêu hóa, có thể làm đường huyết tăng đáng kể sau ăn.
Mức độ tăng đường huyết còn phụ thuộc vào khẩu phần, cách chế biến, món ăn kèm và khả năng chuyển hóa của từng người.
Đặc biệt, người mắc bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường nên thận trọng với món ăn này. Ăn một lượng lớn xôi vào buổi sáng, nhất là xôi ngọt có thêm đường, đậu xanh nghiền hoặc nước cốt dừa, có thể khiến việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn.
Không có nghĩa là người tiểu đường tuyệt đối không được ăn xôi, nhưng cần kiểm soát lượng ăn và theo dõi phản ứng đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
3. Xôi ăn kèm nhiều topping có thể làm tăng lượng calo
Xôi vốn giàu tinh bột, nhưng lượng năng lượng của một bữa xôi còn phụ thuộc rất nhiều vào thực phẩm ăn kèm.
Một gói xôi trắng có thành phần khá đơn giản. Trong khi đó, xôi xéo thêm hành phi, mỡ gà; xôi mặn có lạp xưởng, pate, ruốc, thịt kho hoặc xôi ngô thêm đường, nước cốt dừa có thể chứa lượng calo cao hơn đáng kể.
Nếu thường xuyên ăn khẩu phần lớn, ít vận động và không cân đối với các bữa ăn còn lại, cơ thể dễ dư thừa năng lượng, lâu dài có thể dẫn đến tăng cân.
Ngoài ra, những món ăn kèm nhiều muối, chất béo bão hòa cũng không có lợi nếu sử dụng quá thường xuyên.
Vì vậy, nếu thích ăn xôi, nên chú ý đến cả phần xôi lẫn những món ăn đi kèm, thay vì chỉ quan tâm đến lượng gạo nếp.
4. Những người nên hạn chế ăn xôi vào buổi sáng
Không phải ai cũng cần kiêng xôi. Tuy nhiên, một số nhóm người nên chú ý hơn khi lựa chọn món ăn này.
Người mắc bệnh tiểu đường cần kiểm soát khẩu phần tinh bột, bởi xôi có thể khiến đường huyết tăng sau ăn.
Người đang thừa cân, béo phì nên hạn chế những phần xôi lớn, đặc biệt là xôi có nhiều mỡ, hành phi, pate và các loại topping giàu năng lượng.
Người thường xuyên bị đầy bụng, khó tiêu cũng nên quan sát phản ứng của cơ thể. Gạo nếp có thể gây cảm giác nặng bụng ở một số người, nhất là khi ăn quá nhiều hoặc ăn kèm thực phẩm nhiều dầu mỡ.
Người mắc bệnh dạ dày không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn xôi. Tuy nhiên, nếu ăn xôi thường xuyên gây khó chịu, chướng bụng hoặc đầy hơi thì nên giảm lượng ăn và lựa chọn món khác phù hợp hơn.
5. Ăn xôi buổi sáng thế nào để tốt cho sức khỏe?
Nếu yêu thích món ăn này, bạn vẫn có thể đưa xôi vào thực đơn bữa sáng mà không cần quá lo lắng. Điều quan trọng là ăn đúng lượng và kết hợp thực phẩm hợp lý.
Trước hết, không nên ăn một phần xôi quá lớn. Khẩu phần phù hợp còn tùy thuộc vào nhu cầu năng lượng, tuổi tác, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Thứ hai, nên kết hợp xôi với thực phẩm giàu protein như trứng luộc, thịt nạc hoặc một lượng đậu phù hợp. Có thể ăn thêm rau xanh, dưa chuột để bổ sung chất xơ, giúp bữa sáng cân đối hơn.
Thứ ba, nên hạn chế các loại xôi có quá nhiều mỡ, hành phi, lạp xưởng, pate hoặc đường. Nếu ăn xôi thường xuyên, cũng nên thay đổi thực đơn bằng những món khác như phở, bún, bánh mì trứng, cháo hoặc khoai lang kết hợp với trứng và sữa không đường.