Nuôi con không phải là quản con từng phút. Có những việc cha mẹ càng nhúng tay sâu, trẻ càng khó hình thành khả năng tự chịu trách nhiệm.
Nếu muốn con lớn lên tự lập, hãy bắt đầu từ 3 việc này.
1. Không quản quá chặt chuyện học hành
Đây là việc nhiều cha mẹ khó buông nhất. Con chưa học đã nhắc, ngồi vào bàn lại hỏi đã làm bài chưa, học xong tiếp tục kiểm tra từng môn. Lâu dần, trẻ có thể hình thành tâm lý chỉ học khi được thúc giục.
Điều cha mẹ cần quản không phải từng trang vở, mà là trách nhiệm học tập của con. Có thể cùng con thống nhất thời gian học, mục tiêu và những việc cần hoàn thành, sau đó để trẻ tự sắp xếp cách thực hiện. Nếu con quên hoặc làm chưa tốt, hãy để con nhìn thấy kết quả và tự điều chỉnh.
Khi không còn người đứng sau liên tục nhắc nhở, trẻ buộc phải học cách ghi nhớ, lập kế hoạch và phân bổ thời gian. Đây chính là những kỹ năng quan trọng hơn việc hôm nay con được bao nhiêu điểm.
2. Không làm thay những việc con có thể tự làm
Cha mẹ thường làm thay vì nghĩ rằng con làm chậm, làm bẩn hoặc làm chưa đúng ý. Từ chuẩn bị quần áo, sách vở đến dọn đồ, sắp xếp góc học tập, nhiều việc trẻ hoàn toàn có thể tự làm lại được cha mẹ đảm nhiệm.
Làm thay một lần có thể nhanh hơn. Nhưng làm thay trong thời gian dài lại khiến trẻ ít có cơ hội rèn luyện khả năng tự phục vụ và giải quyết vấn đề. Khi gặp việc khó, trẻ cũng dễ hình thành thói quen tìm người khác giúp trước khi tự thử.
Vì vậy, với những việc phù hợp với độ tuổi, hãy để con tự làm và chấp nhận việc con có thể làm chưa hoàn hảo. Cha mẹ chỉ cần hướng dẫn khi thật sự cần thiết. Tự lập không bắt đầu từ những bài học lớn, mà bắt đầu từ việc tự chịu trách nhiệm với những việc nhỏ mỗi ngày.
3. Không can thiệp ngay vào mọi vấn đề của con
Con cãi nhau với bạn, cha mẹ lập tức gọi điện. Con gặp bài khó, cha mẹ tìm cách giải ngay. Con mắc lỗi, cha mẹ vội vàng đứng ra giải quyết. Phản ứng này xuất phát từ tình yêu thương, nhưng nếu lặp lại quá thường xuyên, trẻ sẽ khó học được cách tự đối mặt với vấn đề.
Thay vì lập tức giải quyết, cha mẹ có thể hỏi: “Con nghĩ mình nên làm gì?”, “Nếu làm lại, con sẽ xử lý thế nào?” hoặc “Con cần cha mẹ hỗ trợ phần nào?”. Những câu hỏi như vậy buộc trẻ phải suy nghĩ trước khi tìm đến sự trợ giúp.
Tất nhiên, không phải vấn đề nào cũng để trẻ tự xử lý. Những tình huống liên quan đến an toàn, sức khỏe, bạo lực hoặc vượt quá khả năng của trẻ vẫn cần người lớn can thiệp. Nhưng với những khó khăn phù hợp với lứa tuổi, cho con cơ hội tự giải quyết chính là đang trao cho con một bài học trưởng thành mà không trường lớp nào có thể dạy thay.
Bớt quản không có nghĩa là bớt yêu
Điều cha mẹ cần buông không phải là trách nhiệm, mà là thói quen kiểm soát mọi thứ thay con.
Một đứa trẻ trưởng thành không phải là đứa trẻ lúc nào cũng nghe lời và làm đúng theo yêu cầu của cha mẹ. Đó là đứa trẻ biết tự bắt đầu công việc, biết chịu trách nhiệm với lựa chọn và hiểu cách xử lý khi mọi chuyện không diễn ra như mong muốn.
Vì vậy, thay vì hỏi “Con đã làm chưa?” quá nhiều lần, hãy thử hỏi “Con định làm thế nào?”. Thay vì lập tức làm thay, hãy cho con thêm thời gian. Và thay vì giải quyết mọi rắc rối, hãy để con có cơ hội tự tìm cách tháo gỡ.
Cha mẹ càng biết lùi lại đúng lúc, con càng có không gian để bước lên.
