Ngày đầu bước chân vào công ty mới, tôi từng nghĩ chỉ cần làm việc chăm chỉ, có năng lực và biết cư xử thì sớm muộn cũng sẽ được ghi nhận. Nhưng tôi không ngờ, có một ngày, tuổi con giáp của mình lại trở thành điều khiến tôi cảm thấy khó khăn khi đi làm.
Tôi vào công ty với khá nhiều kỳ vọng. Những ngày đầu, công việc diễn ra thuận lợi. Tôi hoàn thành các nhiệm vụ được giao, chủ động tìm kiếm khách hàng và thường xuyên được cấp trên đánh giá tốt về năng lực. Thậm chí, có lần sếp còn khen tôi nhanh nhẹn, biết xử lý tình huống và có tinh thần trách nhiệm.
Tôi từng nghĩ mình đã tìm được một nơi làm việc phù hợp.
Thế nhưng, sau vài tháng, một sự cố xảy ra và mọi thứ dường như bắt đầu thay đổi.
Hôm ấy, tôi vừa đi gặp khách hàng trở về. Khi cửa thang máy mở ra, tôi tình cờ gặp sếp đang chuẩn bị đi ký kết một hợp đồng quan trọng. Sếp bước vào thang máy với vẻ mặt khá căng thẳng, khác hẳn vẻ vui vẻ thường ngày.
Sau đó, tôi mới biết buổi ký kết không diễn ra như dự kiến. Đối tác bất ngờ từ chối hợp tác vào phút cuối, khiến kế hoạch của công ty bị ảnh hưởng.
Chuyện kinh doanh không thành vốn chẳng phải điều hiếm gặp. Hợp đồng có thể đổ bể vì nhiều nguyên nhân, từ điều khoản chưa thống nhất đến thay đổi quyết định của đối tác. Tôi cũng chẳng nghĩ sự việc ấy có liên quan gì đến mình.
Nhưng rồi một lời đồn bắt đầu xuất hiện trong công ty.
Có người nói tuổi của tôi khắc với con giáp của sếp. Hôm ấy, sếp gặp tôi trước khi đi ký kết nên mới gặp chuyện không may.
Ban đầu, tôi nghe xong chỉ cười cho qua. Tôi nghĩ đó có thể chỉ là câu chuyện đùa lúc trà nước. Sếp cũng không trực tiếp nói gì với tôi, càng không có ai chính thức nhắc đến chuyện tuổi tác.
Nhưng từ sau hôm ấy, tôi cảm nhận rõ thái độ của sếp có phần khác trước.
Những việc trước đây tôi được chủ động xử lý thì nay thường phải thông qua người khác. Những đề xuất từng được lắng nghe cũng dần ít nhận được phản hồi. Có lúc tôi hoàn thành công việc rất tốt nhưng sự ghi nhận không còn như trước.
Tôi không dám chắc tất cả những thay đổi ấy đều xuất phát từ lời đồn. Có thể công ty có những vấn đề nội bộ mà tôi không biết. Nhưng khi một lời nói vô căn cứ cứ lặp đi lặp lại, người trong cuộc rất khó tránh khỏi cảm giác bị nghi ngờ.
Điều khiến tôi mệt mỏi hơn cả là một lần tình cờ biết được phòng nhân sự đang tuyển thêm nhân viên. Tôi thấy mọi người trao đổi về tuổi của các ứng viên trước cả khi xem xét kỹ hồ sơ và kinh nghiệm làm việc.
Có người còn hỏi ứng viên sinh năm nào, thuộc con giáp gì, có hợp với tuổi lãnh đạo hay không.
Lúc ấy, tôi mới thực sự hiểu rằng mình có thể không phải người duy nhất cảm thấy áp lực vì chuyện này.
Tôi bắt đầu tự hỏi: Nếu một người có năng lực, làm việc nghiêm túc, không vi phạm kỷ luật và luôn hoàn thành nhiệm vụ, liệu chỉ vì sinh vào một năm tuổi nhất định mà họ có thể bị đánh giá thấp hơn?
Tôi đã cố gắng làm việc thêm một thời gian. Nhưng càng ngày, tôi càng cảm thấy mình phải dè dặt trong từng hành động. Một cuộc gặp tình cờ cũng khiến tôi suy nghĩ, một lời nhận xét của đồng nghiệp cũng làm tôi băn khoăn.
Cuối cùng, tôi chủ động xin nghỉ.
Tôi không muốn tiếp tục làm việc trong một môi trường mà bản thân luôn phải lo lắng về một điều mình không thể thay đổi và điều đó lại rất mơ hồ. Tôi sinh năm nào là chuyện đã định, nhưng năng lực và thái độ làm việc mới là những thứ tôi có thể cố gắng mỗi ngày.
Khi đi phỏng vấn ở công ty mới, tôi có một thói quen khá kỳ lạ. Trước khi nhận việc, tôi thường tìm cách hỏi tuổi của sếp.
Có lần, người phỏng vấn còn ngạc nhiên hỏi tôi tại sao lại quan tâm đến chuyện ấy. Tôi ngập ngừng một lúc rồi kể về trải nghiệm cũ, về lời đồn khắc tuổi và những tháng ngày luôn cảm thấy mình không được nhìn nhận công bằng.
Người đối diện nghe xong bật cười. Nhưng đó không phải tiếng cười chế giễu.
Họ nói với tôi rằng: “Nếu cứ phải chọn nhân viên theo tuổi con giáp thì chắc công ty khó tuyển được người mất. Người làm việc tốt, có trách nhiệm, biết phối hợp với đồng nghiệp mới là điều quan trọng. Còn hợp tuổi hay không, cứ để công việc trả lời”.
Một câu nói đơn giản nhưng khiến tôi nhẹ lòng rất nhiều.
Sau này, tôi nhận ra mình đã từng quá mệt mỏi vì cố gắng chứng minh bản thân trước những định kiến mà đáng lẽ không nên tồn tại trong công việc.
Ở công ty mới, tôi được giao nhiệm vụ phù hợp, được lắng nghe khi đưa ra ý kiến và được đánh giá dựa trên kết quả thực tế. Tôi cũng không còn phải lo lắng mỗi khi vô tình gặp sếp vào một ngày công việc không thuận lợi.
Tôi hiểu rằng không phải nơi làm việc nào cũng giống nhau. Có những người tin vào phong thủy, con giáp và sự tương hợp tuổi tác, đó là lựa chọn riêng của họ. Nhưng niềm tin cá nhân không nên trở thành căn cứ để phủ nhận năng lực hay đối xử thiếu công bằng với người khác.
Một hợp đồng thất bại không thể quy trách nhiệm cho tuổi của một nhân viên tình cờ gặp sếp trong thang máy. Một doanh nghiệp muốn phát triển cũng không thể chỉ dựa vào năm sinh của người lao động mà bỏ qua chuyên môn, kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm.
Bây giờ, tôi đã tìm được bầu trời của mình. Một nơi mà tôi được làm việc bằng năng lực, được tôn trọng bằng những gì mình đóng góp và không phải sống trong nỗi lo mình mang đến điều không may cho ai đó.
Đôi khi, rời khỏi một nơi không phù hợp không phải là thất bại. Đó là cách chúng ta tìm đến một môi trường biết trân trọng giá trị thật của mình.
Bạn đã bao giờ nghe thấy hay đã từng trực tiếp chứng kiến câu chuyện tương tự chưa? Bạn nghĩ thế nào về vấn đề này?
*Nội dung trong bài không nhắm tới một cá nhân, tổ chức cụ thể nào, chỉ là được viết lại dựa theo tình huống có thực để tất cả chúng ta cùng suy ngẫm và phản biện
