Từ ngày 1/1/2026, khi Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực, người lao động đang tham gia bảo hiểm thất nghiệp sẽ được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đúng quy định pháp luật.
Tuy nhiên, luật mới loại trừ hai trường hợp không được nhận trợ cấp thất nghiệp:
-
Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.
-
Người lao động nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Quy định này tạo nên sự khác biệt so với Luật Việc làm 2013. Theo luật hiện hành, chỉ những người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức hằng tháng mới không được nhận trợ cấp thất nghiệp. Điều đó có nghĩa là người lao động đã đủ điều kiện nghỉ hưu nhưng chưa nộp hồ sơ hưởng lương hưu vẫn có thể nhận trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, nhóm đối tượng này sẽ không còn được hưởng chế độ này nữa.
Ngoài việc không được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu cũng không được nhận trợ cấp thôi việc. Theo khoản 1 Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, trợ cấp thôi việc được chi trả khi người lao động làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên và chấm dứt hợp đồng đúng quy định. Nhưng khoản trợ cấp này không áp dụng đối với hai trường hợp:
-
Người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về BHXH.
-
Người lao động tự ý bỏ việc từ 5 ngày làm việc liên tục trở lên mà không có lý do chính đáng.
Từ ngày 1/1/2026, ngoài việc không còn được nhận trợ cấp thôi việc theo quy định hiện hành, người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ không còn được nhận trợ cấp thất nghiệp. Quy định mới trong Luật Việc làm 2025 được xem là bước hoàn thiện chính sách, bảo đảm sự thống nhất, công bằng và đúng mục tiêu sử dụng quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Theo các chuyên gia, bảo hiểm thất nghiệp được tạo lập để hỗ trợ người lao động khi mất việc và chưa có nguồn thu nhập ổn định; vì vậy, việc loại trừ nhóm đã đủ điều kiện hưởng lương hưu ra khỏi diện nhận trợ cấp là phù hợp về nguyên tắc. Thực tế thời gian qua vẫn xảy ra trường hợp một số người lao động dù đã đủ tuổi và thời gian đóng BHXH để nhận lương hưu nhưng vẫn xin trợ cấp thất nghiệp trước khi nộp hồ sơ nghỉ hưu. Điều này không chỉ tạo áp lực cho quỹ bảo hiểm thất nghiệp mà còn gây bất bình đẳng với những người thực sự mất việc và không có nguồn thu khác.
Tuy vậy, nhiều ý kiến cho rằng để chính sách triển khai hiệu quả và mang tính nhân văn, cơ quan quản lý cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nhóm lao động sắp nghỉ hưu hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của họ. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ chuyển tiếp nhằm tránh tình trạng người lao động rơi vào khoảng trống thu nhập trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục hưởng lương hưu.
