Quả sung và một loài ong nhỏ có mối quan hệ gần như “đổi chác”: ong giúp cây sung thụ phấn, còn cây cung cấp nơi trú ẩn và nguồn thức ăn cho thế hệ ong tiếp theo.
Côn trùng trong quả sung thường là gì?
Thứ khiến nhiều người chú ý chính là ong sung, một nhóm ong cực nhỏ thuộc họ Agaonidae. Chúng thường chỉ dài khoảng vài milimet, nhỏ đến mức mắt thường khó quan sát rõ.
Điểm đặc biệt là ong sung không đơn thuần tìm đến quả sung để ăn. Một số loài sung có cấu trúc hoa mọc ngược nên nhìn tưởng quả và chúng ta hay gọi quả nhung thực chất là hoa sung. Ong cái chui vào bên trong qua một khe nhỏ ở đầu quả để tìm những hoa thích hợp và mang theo phấn hoa từ cây sung khác.
Sau khi vào bên trong, ong có thể thụ phấn cho hoa và đẻ trứng vào một số hoa phù hợp. Trứng phát triển thành ong non, sau đó ong trưởng thành rời khỏi quả để tiếp tục vòng đời.
Vì vậy, nếu bắt gặp một con ong sung rất nhỏ hoặc dấu vết của chúng trong quả sung, đó không nhất thiết là quả bị sâu phá hoại.
Tại sao quả sung lại có ong bên trong?
Đây là một trong những mối quan hệ cộng sinh thú vị của thế giới thực vật.
Ở nhiều loài sung, cây phụ thuộc vào ong sung để thực hiện quá trình thụ phấn. Hoa nằm sâu bên trong cấu trúc quả khiến nhiều côn trùng thông thường không thể tiếp cận. Ong sung có kích thước cực nhỏ và cơ thể thích nghi với việc chui vào bên trong qua khe mở tự nhiên của quả.
Đổi lại, cây sung cung cấp cho ong một nơi để sinh sản. Ong cái mang phấn hoa từ cây sung này sang cây khác, giúp những hoa bên trong được thụ phấn. Một số hoa lại trở thành nơi phát triển của ong non.
Đây là mối quan hệ tiến hóa rất chặt chẽ. Có những loài sung gần như gắn với một hoặc một vài loài ong sung nhất định, và vòng đời của hai bên liên kết với nhau.
Ăn quả sung có bị “ăn phải ong” không?
Không nên hiểu rằng cứ ăn quả sung là chắc chắn sẽ ăn phải một con ong nguyên vẹn.
Ở những loài sung có ong tham gia thụ phấn, ong trưởng thành có thể chết hoặc bị phân hủy bên trong quả. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa trong mỗi quả sung bán ngoài chợ đều có một con ong còn nguyên vẹn.
Với người bình thường, việc ăn quả sung có nguồn gốc và được xử lý bình thường không được xem là nguy cơ ngộ độc do ong sung.
Ong sung không phải là một loại “độc trùng” sống trong quả sung. Nếu có phần cơ thể côn trùng cực nhỏ còn lại trong quả, về bản chất đây là vấn đề sinh học tự nhiên chứ không phải quả sung đã bị nhiễm độc.
Nhiều người nghe câu “trong quả sung có ong” rồi nghĩ rằng quả sung chứa xác côn trùng độc hại. Đây là cách hiểu chưa chính xác.
Thực tế, câu chuyện thú vị hơn nhiều: quả sung là một cấu trúc sinh học đặc biệt, bên trong chứa rất nhiều hoa nhỏ và có mối quan hệ tiến hóa với ong sung. Côn trùng này không phải loại sâu bọ ngẫu nhiên chui vào quả để phá quả như nhiều người vẫn tưởng.
