Dao là vật dụng quen thuộc trong mọi căn bếp. Nhiều người cho rằng dao càng sắc càng nguy hiểm nên thường ngại mài dao. Thực tế, các chuyên gia về an toàn nhà bếp lại chỉ ra điều ngược lại: dao cùn mới là nguyên nhân dẫn đến nhiều tai nạn hơn trong quá trình chế biến thực phẩm.
1. Dao cùn cũng rất nguy hiểm hơn vì phải dùng nhiều lực
Khi lưỡi dao đã cùn, khả năng cắt giảm đáng kể. Để cắt được thực phẩm, người dùng buộc phải dùng nhiều sức hơn, đặc biệt với các loại có vỏ trơn hoặc cứng như cà chua, bí đỏ, khoai tây, hành tây hay thịt có da.
Việc tạo áp lực lớn khiến lưỡi dao dễ bị trượt khỏi bề mặt thực phẩm. Khi đó, dao có thể lao nhanh về phía bàn tay đang giữ nguyên liệu hoặc các ngón tay, làm tăng nguy cơ bị thương.
Không chỉ vậy, vì phải tì mạnh, người cắt thường mất khả năng kiểm soát hướng đi của lưỡi dao. Đây là lý do nhiều đầu bếp chuyên nghiệp luôn ưu tiên dùng dao sắc thay vì dao cùn.
2. Dao sắc vẫn nguy hiểm nếu sử dụng sai cách
Điều này không có nghĩa dao sắc hoàn toàn an toàn. Một lưỡi dao sắc có thể gây vết cắt sâu nếu bất cẩn, đặc biệt khi cắt quá nhanh, mất tập trung hoặc dùng sai kỹ thuật.
Tuy nhiên, điểm khác biệt là dao sắc cắt thực phẩm dễ dàng hơn nên người dùng không cần dùng quá nhiều lực. Nhờ đó, chuyển động của dao ổn định và dễ kiểm soát hơn, giảm khả năng trượt bất ngờ.
Vì vậy, mức độ nguy hiểm của dao sắc chủ yếu phụ thuộc vào thói quen sử dụng, tư thế cầm dao và sự tập trung khi chế biến thức ăn.
3. Những trường hợp dao cùn dễ gây tai nạn nhất
Dao cùn đặc biệt nguy hiểm khi cắt các loại thực phẩm có bề mặt trơn hoặc cứng. Lúc này lưỡi dao thường không "ăn" ngay vào thực phẩm mà dễ trượt sang bên.
Các tình huống như cắt quả bơ, bổ bí đỏ, thái cà chua, cắt bánh mì vỏ cứng hay lọc thịt đều có nguy cơ cao nếu dao không đủ sắc. Chỉ một cú trượt nhỏ cũng có thể khiến lưỡi dao chạm vào tay.
Ngoài ra, dao cùn còn khiến người dùng nhanh mỏi tay, làm giảm sự chính xác trong quá trình cắt thái, nhất là khi phải chuẩn bị nhiều nguyên liệu cùng lúc.
4. Muốn dùng dao an toàn, không chỉ cần dao sắc
Một con dao được mài đúng cách chỉ là một phần của việc đảm bảo an toàn trong bếp. Điều quan trọng hơn là sử dụng đúng kỹ thuật.
Hãy luôn dùng thớt chống trượt hoặc lót khăn ẩm dưới thớt để tránh xê dịch. Khi cắt, cuộn nhẹ các đầu ngón tay của bàn tay giữ thực phẩm để bảo vệ đầu ngón khỏi lưỡi dao.
Không nên vừa cắt vừa nhìn điện thoại, nói chuyện hoặc bế trẻ nhỏ. Sau khi dùng xong, cất dao vào giá hoặc hộp đựng chuyên dụng thay vì để lẫn trong chậu rửa vì rất dễ gây đứt tay khi lấy bát đĩa.
5. Bao lâu nên mài dao một lần?
Tần suất mài dao phụ thuộc vào mức độ sử dụng. Với gia đình nấu ăn hằng ngày, nên kiểm tra độ sắc định kỳ và mài lại khi thấy dao bắt đầu khó cắt thay vì chờ đến khi lưỡi dao quá cùn.
Bên cạnh việc mài, nên rửa sạch và lau khô dao ngay sau khi sử dụng để hạn chế gỉ sét, đồng thời tránh dùng dao bếp để chặt thực phẩm quá cứng nếu không đúng loại dao.
Một con dao được bảo dưỡng tốt không chỉ giúp chế biến món ăn nhanh hơn mà còn góp phần giảm đáng kể nguy cơ tai nạn trong căn bếp.