Từng gắn với cuộc sống nhiều khó khăn và phụ thuộc vào nương rẫy, phụ nữ vùng cao hôm nay đang có những đổi thay rõ nét. Từ các mô hình sinh kế đến sự hỗ trợ trong cộng đồng, nhiều người đã tự tin làm kinh tế, chủ động chăm lo gia đình và từng bước làm chủ cuộc sống theo cách của riêng mình.
Trao sinh kế - Bước đầu để phụ nữ vùng cao tự chủ kinh tế
Nhiều năm trước, cuộc sống của phụ nữ vùng cao chủ yếu gắn liền với nương rẫy và các hoạt động sản xuất quy mô nhỏ. Thu nhập bấp bênh khiến không ít gia đình gặp khó khăn trong việc cải thiện đời sống và tạo dựng tương lai ổn định cho con cái.
Những chương trình hỗ trợ sinh kế trong thời gian gần đây đã mở ra cơ hội mới cho chị em ở nhiều địa phương. Từ các mô hình nuôi lợn bản, nuôi dê, nuôi gia cầm đến phát triển cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên, nhiều phụ nữ đã từng bước xây dựng nguồn thu nhập bền vững hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tập quán sản xuất truyền thống.
Điểm đáng chú ý là sự hỗ trợ không chỉ dừng lại ở con giống hay nguồn vốn ban đầu. Các lớp tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn chăn nuôi và sản xuất đã giúp phụ nữ vùng cao thay đổi cách làm ăn, biết tính toán hiệu quả sản xuất, đồng thời chủ động hơn trong việc phát triển kinh tế gia đình.
Các mô hình chăn nuôi, trồng trọt và hỗ trợ kỹ thuật đang mở ra cơ hội giúp phụ nữ vùng cao từng bước tự chủ kinh tế.
Mô hình "1+1" - Sức mạnh từ sự đồng hành
Nếu sinh kế giúp cải thiện đời sống vật chất thì sự kết nối cộng đồng lại tạo nên nền tảng để những thay đổi được duy trì lâu dài. Đây cũng là tinh thần cốt lõi của mô hình "1+1" đang được triển khai tại nhiều địa phương của tỉnh Quảng Ninh.
Mô hình được triển khai theo phương châm "chi hội mạnh giúp chi hội yếu", "hội viên có điều kiện hỗ trợ hội viên khó khăn". Thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi và hướng dẫn phát triển kinh tế hộ gia đình, nhiều phụ nữ đã có thêm động lực để vươn lên.
Không chỉ hỗ trợ phát triển kinh tế, mô hình còn tạo cơ hội để phụ nữ vùng cao tham gia các hoạt động văn hóa, bảo vệ môi trường và xây dựng đời sống cộng đồng. Sự gắn kết giữa các hội viên giúp lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, đồng thời tạo nên môi trường tích cực để chị em cùng phát triển.
Thay đổi lớn nhất không nằm ở kinh tế
Thu nhập được cải thiện là kết quả dễ nhìn thấy nhất từ các chương trình hỗ trợ. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn lại nằm ở sự thay đổi trong nhận thức và sự tự tin của người phụ nữ.
Từ tâm lý e dè, nhiều phụ nữ vùng cao đã chủ động tham gia các lớp tập huấn, câu lạc bộ cộng đồng và các hoạt động xã hội tại địa phương. Họ không còn xem mình chỉ là người chăm lo việc nhà mà bắt đầu nhận thức rõ hơn vai trò của bản thân trong sự phát triển của gia đình.
Thông qua các câu lạc bộ như "Cha mẹ nuôi con khỏe", nhiều phụ nữ đã được tiếp cận thêm kiến thức về dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và nuôi dạy con khoa học . Khi có thêm hiểu biết và kỹ năng, nhiều gia đình đã xây dựng được môi trường sống tích cực hơn, tạo điều kiện để trẻ em phát triển tốt cả về thể chất lẫn tinh thần.
Vai trò của phụ nữ nơi vùng cao đang ngày càng được khẳng định.
Trao quyền cho phụ nữ là cách phát triển bền vững nhất
Thực tế cho thấy, khi phụ nữ vùng cao có cơ hội tiếp cận nguồn lực và kiến thức, những thay đổi tích cực không chỉ diễn ra ở một cá nhân. Hiệu quả của quá trình trao quyền còn được lan tỏa đến cả gia đình và cộng đồng.
Người phụ nữ có thu nhập ổn định thường chủ động hơn trong việc chăm lo đời sống gia đình, đầu tư cho giáo dục của con cái và xây dựng kế hoạch phát triển lâu dài. Yếu tố này góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giúp gia đình hạnh phúc hơn. Bên cạnh đó, sự sẻ chia và đồng hành của chồng cũng tạo điều kiện để phụ nữ tự tin làm chủ cuộc sống.
Dù vẫn còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế và địa lý, những mô hình hỗ trợ hiện nay đang cho thấy hướng đi đúng đắn. Khi được trao cơ hội cùng niềm tin, phụ nữ vùng cao không chỉ thoát nghèo mà còn đóng góp vào quá trình phát triển bền vững của địa phương, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, nhân ái và phát triển bền vững hơn.
