Đằng sau những cuộc ly hôn tuổi trung niên không phải lúc nào cũng là một biến cố lớn, mà có thể là hàng chục năm tổn thương âm thầm và khoảng cách cảm xúc kéo dài. Đặc biệt, ngày càng nhiều phụ nữ chủ động rời đi sau nhiều năm chịu đựng, tạo nên hiện tượng “vợ dứt áo ra đi”.
Ly hôn tuổi trung niên đang gia tăng tại nhiều quốc gia
Từng được xem là giai đoạn khó tan vỡ nhất, những cuộc hôn nhân kéo dài vài chục năm hiện cũng đang đối mặt với nguy cơ đổ vỡ. Những năm gần đây, ly hôn tuổi trung niên trở thành hiện tượng được quan tâm tại nhiều quốc gia khi ngày càng nhiều cặp vợ chồng quyết định kết thúc hôn nhân sau 20 - 30 năm chung sống.
Tại Mỹ, dữ liệu từ Cục Điều tra dân số cho thấy nhóm người từ 55 - 64 tuổi có tỷ lệ ly hôn cao hơn nhiều nhóm tuổi khác, ở mức khoảng 43%. Theo New York Times, tỷ lệ “ly hôn xám” (grey divorce) tại quốc gia này đã tăng từ khoảng 1/10 lên hơn 1/4 trong vòng hai thập kỷ, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong quan niệm về hôn nhân ở tuổi trung niên.
Xu hướng này cũng xuất hiện tại nhiều quốc gia châu Á. Số liệu của Cơ quan Thống kê Hàn Quốc năm 2022 ghi nhận số cặp vợ chồng muốn ly hôn sau hơn 30 năm chung sống tăng 7,5%. Tại Việt Nam, kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy các cặp vợ chồng ly hôn trong độ tuổi 40 - 50 chiếm 15%, trong khi nhóm trên 50 tuổi chiếm 9%.
Nhiều cuộc hôn nhân kéo dài hàng chục năm vẫn đi đến hồi kết khi bước vào tuổi trung niên.
Hôn nhân trung niên không đổ vỡ chỉ vì một biến cố
Nhiều người thường cho rằng một cuộc hôn nhân lâu năm chỉ kết thúc khi xuất hiện cú sốc lớn như ngoại tình, mâu thuẫn nghiêm trọng hay xung đột không thể giải quyết. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cho rằng nguyên nhân phía sau nhiều trường hợp ly hôn tuổi trung niên thường là quá trình rạn nứt âm thầm kéo dài trong nhiều năm.
Những khác biệt trong cách sống, sự thiếu chia sẻ về cảm xúc, áp lực gia đình hoặc cảm giác một người phải hy sinh quá nhiều nhưng không được ghi nhận có thể dần tạo ra khoảng cách giữa hai vợ chồng. Khi những vấn đề nhỏ liên tục bị bỏ qua, mối quan hệ có thể chuyển từ trạng thái gắn bó sang chỉ còn duy trì vì trách nhiệm.
Một trường hợp được chia sẻ trong chương trình về ly hôn tuổi xế chiều là bà T.M.K. (58 tuổi, sống tại TP.HCM). Sau hơn 30 năm kết hôn, bà quyết định ly hôn dù biết sẽ phải đối mặt với định kiến xã hội, phản ứng từ gia đình và những thay đổi trong cuộc sống.
Theo chia sẻ của bà K., điều khiến bà mệt mỏi không phải một sự việc đơn lẻ, mà là cảm giác kéo dài nhiều năm. Bà cho biết người chồng chỉ tập trung vào công việc, ít chia sẻ việc nhà và thiếu sự quan tâm trong đời sống vợ chồng.
Đằng sau một cuộc ly hôn tuổi trung niên có thể là nhiều năm tổn thương âm thầm chưa được giải quyết.
Hội chứng “vợ dứt áo ra đi”: Khi phụ nữ không còn chịu đựng
Cùng với xu hướng ly hôn tuổi trung niên gia tăng, hiện tượng “walkaway wives” (vợ dứt áo ra đi) đang được nhiều chuyên gia tâm lý và luật sư tại Anh quan tâm. Thuật ngữ này mô tả những trường hợp người vợ chủ động kết thúc hôn nhân sau một thời gian dài khi cảm thấy mối quan hệ không còn đáp ứng nhu cầu tình cảm và sự kết nối.
Theo thống kê của công ty luật Stowe Family tại Anh, khoảng 63% đơn ly hôn trong những năm gần đây do phụ nữ nộp đơn. Các chuyên gia nhận định, quyết định rời đi của nhiều người vợ không xuất phát từ sự bốc đồng, mà là kết quả sau một quá trình dài cố gắng thay đổi, giao tiếp và tìm kiếm sự đồng hành từ bạn đời nhưng không đạt được hiệu quả.
Nhà trị liệu gia đình LJ Jones cho rằng sự im lặng của người vợ trong giai đoạn cuối của hôn nhân đôi khi không phải dấu hiệu mọi thứ đã ổn, mà là lúc họ đã ngừng kỳ vọng vào sự thay đổi. Khi con cái trưởng thành, áp lực chăm sóc gia đình giảm xuống, nhiều phụ nữ bắt đầu đặt câu hỏi về giá trị bản thân và lựa chọn một cuộc sống phù hợp hơn.
Ngày càng nhiều phụ nữ trung niên lựa chọn bước ra khỏi cuộc hôn nhân không còn sự thấu hiểu.
Ly hôn tuổi trung niên dưới nhiều góc nhìn
Sự gia tăng của làn sóng ly hôn tuổi trung niên phản ánh nhiều thay đổi trong xã hội hiện đại, đặc biệt là cách con người nhìn nhận về hạnh phúc cá nhân. Với nhiều phụ nữ, khả năng độc lập tài chính và sự thay đổi trong quan niệm sống giúp họ có thêm lựa chọn thay vì tiếp tục duy trì một cuộc hôn nhân chỉ vì trách nhiệm hoặc áp lực từ bên ngoài.
Một số ý kiến cho rằng việc phụ nữ chủ động ly hôn cho thấy họ ngày càng nhận thức rõ hơn về giá trị bản thân. Khi tuổi thọ trung bình tăng lên, khoảng thời gian sau tuổi 50 cũng trở nên dài hơn, khiến nhiều người mong muốn có một cuộc sống chất lượng thay vì chỉ duy trì một mối quan hệ thiếu sự gắn kết.
Tuy nhiên, các chuyên gia xã hội học cũng cảnh báo rằng ly hôn không phải là lựa chọn đơn giản, bởi phía sau mỗi cuộc chia tay vẫn là những hệ lụy về tâm lý, tài chính và quan hệ gia đình. Một cuộc hôn nhân tan vỡ thường phản ánh quá trình hai người không còn tìm được tiếng nói chung, thay vì chỉ là quyết định của riêng một cá nhân.
