Mùa hè là thời điểm những nguyên liệu dân dã từ biển như sứa và cá cơm trở nên phong phú, dễ tìm. Với hương vị tươi ngon, giàu dưỡng chất và có thể chế biến theo nhiều cách, các loại hải sản này giúp mâm cơm thêm đa dạng, mang đến những món ngon gia đình vừa hấp dẫn vừa tiết kiệm.
Sứa biển và cá cơm - nguyên liệu dân dã cho các món ngon gia đình
Không cần những nguyên liệu đắt tiền, các gia đình vẫn có thể làm phong phú thực đơn bằng những loại hải sản quen thuộc. Sứa biển có độ giòn đặc trưng, trong khi cá cơm mang vị thơm đậm đà và có thể kết hợp với nhiều loại gia vị.
Hai nguyên liệu này đều có nhiều cách chế biến khác nhau, từ món trộn thanh mát đến các món kho, chiên, rim đậm vị. Nhờ đó, mọi người có thể dễ dàng biến tấu thành nhiều món ngon gia đình, giúp bữa cơm hè thêm phần đa dạng.
Sứa biển - món ăn giòn mát được ưa chuộng ngày hè
Sứa biển xuất hiện nhiều ở các vùng ven biển Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh miền Trung. Mùa sứa thường kéo dài từ khoảng tháng 3 đến tháng 5 hằng năm. Sau khi được đánh bắt, sứa được xử lý sớm để giữ chất lượng và loại bỏ màng nhầy cùng tạp chất trên cơ thể.
Với kết cấu trong suốt, nhiều nước và ít chất béo, sứa có thể trở thành nguyên liệu cho những món ăn nhẹ, thanh mát. Loại hải sản này cũng cung cấp protein cùng một số khoáng chất như canxi, sắt và i-ốt.
Bí quyết sơ chế sứa để giữ độ giòn ngon
Sau khi được làm sạch, phần chân và mũ sứa cần được xử lý kỹ để loại bỏ chất nhầy cũng như tạp chất. Theo cách sơ chế được người dân miền Trung chia sẻ, phần chân sứa được dùng muối chà kỹ để loại bỏ tạp chất, còn phần mũ sứa được dùng cát biển đánh sạch màng nhầy.
Sau đó, sứa được ngâm trong nước lá ổi đã đun sôi để nguội khoảng 2 tiếng. Cách làm này giúp khử cảm giác ngứa đặc trưng của sứa, đồng thời tạo độ giòn tự nhiên.
Tiếp theo, sứa được cắt thành những miếng vừa ăn rồi tiếp tục ngâm và rửa cho đến khi đạt độ trong, sạch cần thiết. Trước khi trộn, sứa phải thật ráo nước để phần nước trộn (sốt) có thể bám đều lên nguyên liệu.
Nộm sứa: món ngon gia đình thanh mát, dễ ăn
Nộm sứa là một trong những cách chế biến phổ biến, đặc biệt thích hợp trong những ngày thời tiết nóng. Sứa giòn sần sật kết hợp cùng hoa chuối, quả vả, rau thơm, lạc rang và ớt tạo nên món ăn có nhiều tầng hương vị.

Nộm sứa giòn sần sật, thanh mát kết hợp cùng hoa chuối, rau thơm và lạc rang, thích hợp cho các món ngon gia đình ngày hè.
Phần nước trộn quyết định khá nhiều đến độ ngon của món nộm. Nước mắm, đường, nước cốt chanh hoặc giấm, tương ớt, tỏi và ớt có thể được pha theo tỷ lệ phù hợp, ví dụ:
- 3 muỗng canh nước mắm
- 2 - 3 muỗng canh đường
- 2 muỗng canh nước cốt chanh hoặc giấm
- 1 muỗng canh tương ớt, cùng tỏi và ớt băm nhuyễn.
Cách pha này giúp cân bằng giữa vị mặn, ngọt, chua và cay. Nếu muốn món ăn đầy đặn hơn, gia đình có thể thêm tôm, thịt luộc hoặc giò chả. Tuy nhiên, không nên cho quá nhiều nguyên liệu để tránh làm mất đi vị giòn mát đặc trưng của sứa.
Cá cơm, loại cá nhỏ nhưng giàu dưỡng chất
Cá cơm là một trong những nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm Việt, đặc biệt tại các tỉnh ven biển. Giá cá cơm tươi tại nhiều tỉnh ven biển miền Trung chỉ khoảng 10.000 - 17.000 đồng/kg, tùy mùa và kích cỡ.
Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho biết trong 100g cá cơm tươi có khoảng 20g protein, 147mg canxi và 3,25mg sắt, cùng các khoáng chất như selen, kẽm, phốt pho, axit béo omega-3. Bên cạnh đó, cá cơm cũng giàu EPA và DHA.
Cá cơm tươi có thể chế biến thành món kho, chiên hoặc rim, trong khi cá cơm khô thường được dùng để làm các món ăn đậm đà. Hương vị đặc trưng của cá biển kết hợp với nước mắm, tiêu, ớt và đường tạo nên những món ăn rất bắt cơm.
Khi chọn cá cơm tươi, mọi người nên ưu tiên những con có thân ánh bạc, mắt trong và không có mùi bất thường. Với cá cơm khô, nên chọn sản phẩm khô ráo, không có dấu hiệu ẩm mốc và có màu sắc tự nhiên.
Cá cơm kho tiêu: món ăn bắt cơm từ nguyên liệu bình dân
Cá cơm kho tiêu không đòi hỏi nhiều nguyên liệu nhưng lại có hương vị đậm đà. Cá sau khi làm sạch có thể ướp cùng nước mắm, đường, tiêu, hành và tỏi trong 15 - 20 phút để gia vị thấm vào từng con cá.
Khi kho, nên giữ lửa nhỏ để thịt cá săn lại và nước dùng từ từ sánh kẹo. Một vài lát ớt tươi cùng tiêu xay cho vào cuối quá trình nấu sẽ giúp món ăn thơm cay và hấp dẫn hơn. Cá cơm kho tiêu ngon nhất khi dùng nóng với cơm trắng. Phần nước kho đậm vị có thể chan nhẹ lên cơm, tạo thành món ăn giản dị nhưng dễ khiến cả gia đình ăn sạch hết nồi cơm.

Cá cơm kho tiêu đậm đà, thơm cay, thịt cá săn chắc, ăn cùng cơm trắng tạo nên món ngon dân dã, bắt cơm.
Bên cạnh cá cơm kho tiêu, cá cơm khô có thể được chế biến thành món chiên giòn tẩm mè. Cá được rửa nhanh hoặc ngâm nước ấm khoảng 2 - 3 phút để giảm độ mặn, sau đó áo cùng bột gạo và bột bắp rồi chiên đến khi vàng giòn. Khi còn ấm, có thể rắc thêm mè rang và tiêu, dùng kèm tương ớt hoặc chanh.
Từ hải sản bình dân đến những món ngon gia đình hấp dẫn
Sứa biển và cá cơm đều là những nguyên liệu quen thuộc nhưng có khả năng biến tấu rất đa dạng. Nếu sứa thích hợp với các món nộm thanh mát, cá cơm lại nổi bật trong những món kho, chiên và rim đậm đà.
Từ những nguyên liệu có giá thành bình dân, mỗi gia đình hoàn toàn có thể chế biến thành nhiều món ngon gia đình khác nhau. Quan trọng nhất là lựa chọn nguyên liệu tươi ngon, sơ chế đúng cách và sử dụng gia vị vừa đủ để giữ được hương vị tự nhiên của thực phẩm.