Gạo là thực phẩm dễ bảo quản nhưng cũng dễ trở thành nơi trú ngụ của mọt, nhất là khi để lâu trong điều kiện nóng ẩm. Vì thế, nhiều gia đình có một mẹo khá đơn giản: cho hạt tiêu vào túi nhỏ rồi đặt trong thùng gạo.
Hạt tiêu được dùng để hạn chế mọt gạo
Mùi cay nồng đặc trưng của hạt tiêu đến từ các hợp chất tạo mùi và vị cay, trong đó nổi bật là piperine. Mùi này có thể khiến một số loại côn trùng khó chịu và giúp giảm khả năng chúng tiếp cận khu vực bảo quản.
Đó cũng là lý do hạt tiêu từ lâu được sử dụng trong một số mẹo dân gian để bảo quản thực phẩm khô. Khi đặt một lượng nhỏ tiêu trong thùng gạo, mục đích chính thường là tạo mùi khiến mọt và một số côn trùng không muốn ở gần.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng: hạt tiêu không phải thuốc diệt mọt và cũng không thể bảo đảm thùng gạo hoàn toàn không có côn trùng. Hiệu quả còn phụ thuộc vào độ khô của gạo, vệ sinh thùng chứa và điều kiện nhiệt độ, độ ẩm.
Vì sao phải cho tiêu vào túi thay vì rắc trực tiếp?
Đây là chi tiết nhiều người dễ bỏ qua. Nếu rắc hạt tiêu trực tiếp vào gạo, tiêu có thể lẫn vào khi nấu, gây bất tiện và làm thay đổi mùi vị món ăn.
Cách hợp lý hơn là cho hạt tiêu nguyên hạt vào một túi vải sạch, túi giấy lọc thực phẩm hoặc túi lưới nhỏ rồi buộc kín. Sau đó đặt túi tiêu ở một vài vị trí trong thùng, tránh để túi bị rách hoặc hạt tiêu rơi trực tiếp vào gạo.
Không cần cho quá nhiều. Một lượng nhỏ tiêu nguyên hạt đã có mùi khá mạnh. Quan trọng hơn là túi đựng phải sạch, khô và không có mùi lạ. Nếu túi bị ẩm hoặc bẩn, mẹo bảo quản này có thể phản tác dụng.
Muốn gạo lâu bị mọt, đừng chỉ trông chờ vào hạt tiêu
Mọt gạo không xuất hiện chỉ vì thùng gạo thiếu hạt tiêu. Trứng hoặc ấu trùng côn trùng có thể đã tồn tại trong hạt gạo từ trước, sau đó phát triển khi gặp điều kiện thích hợp. Vì vậy, việc kiểm soát độ ẩm và vệ sinh nơi chứa gạo vẫn quan trọng hơn.
Thùng đựng gạo nên được làm sạch và để khô hoàn toàn trước khi cho gạo mới vào. Không nên đổ gạo mới liên tục lên phần gạo cũ mà không kiểm tra, bởi những hạt gạo còn sót lại có thể chứa mọt hoặc trứng mọt.
Nếu gạo đã xuất hiện nhiều mọt, có mùi bất thường, ẩm mốc hoặc biến đổi màu sắc, không nên cố xử lý bằng vài túi tiêu rồi tiếp tục sử dụng. Hạt tiêu chỉ nên được xem là một biện pháp hỗ trợ, không thay thế việc kiểm tra chất lượng thực phẩm.
Đặt thùng gạo đúng chỗ còn quan trọng hơn
Một sai lầm phổ biến là để gạo ở nơi gần bếp, sát tường hoặc khu vực thường xuyên có hơi nước. Nhiệt độ cao và độ ẩm lớn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại côn trùng phát triển.
Tốt nhất nên đặt thùng gạo ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và tránh nguồn nhiệt. Thùng chứa cũng cần có nắp kín để hạn chế côn trùng từ bên ngoài xâm nhập.
Nếu gia đình mua gạo với số lượng lớn, nên chia thành lượng vừa đủ dùng thay vì mở một thùng quá lâu. Với thời tiết nóng ẩm, việc mua lượng gạo phù hợp nhu cầu sử dụng thường giúp kiểm soát chất lượng dễ dàng hơn.
Hạt tiêu không phải cách duy nhất
Ngoài hạt tiêu, một số gia đình còn dùng lá nguyệt quế hoặc các loại gia vị có mùi mạnh trong mẹo bảo quản gạo. Điểm chung của những cách này là tận dụng mùi tự nhiên để hạn chế côn trùng, nhưng mức độ hiệu quả không giống nhau trong mọi điều kiện.
Điều đáng lưu ý là không nên tùy tiện cho các loại tinh dầu, hóa chất chống côn trùng hoặc chất bảo quản không dành cho thực phẩm vào thùng gạo. Gạo là thực phẩm ăn trực tiếp nên bất kỳ chất nào tiếp xúc với gạo cũng cần được cân nhắc về an toàn.
Vì vậy, nếu muốn thử mẹo túi hạt tiêu, hãy giữ cách làm thật đơn giản: tiêu nguyên hạt, túi sạch, thùng gạo khô và kín. Kết hợp với vệ sinh định kỳ và bảo quản đúng điều kiện sẽ thực tế hơn nhiều so với phụ thuộc hoàn toàn vào một mẹo dân gian.
