Nghiên cứu trên hơn 350.000 người phát hiện điều bất ngờ
Cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người, đặc biệt vào buổi sáng. Không ít người duy trì thói quen uống một đến hai tách mỗi ngày để tỉnh táo và làm việc hiệu quả hơn. Tuy nhiên, những lợi ích tiềm năng của cà phê có thể không chỉ dừng lại ở đó.
Theo tờ The Paper (Trung Quốc), ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy thói quen uống cà phê có liên quan đến sức khỏe gan, trong đó đáng chú ý là khả năng giảm nguy cơ mắc bệnh xơ gan.
Một nghiên cứu quy mô lớn sử dụng dữ liệu từ UK Biobank (Ngân hàng Sinh học Anh) đã theo dõi hơn 350.000 người trong hơn 10 năm nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa lượng cà phê tiêu thụ và nguy cơ mắc bệnh gan.
Kết quả cho thấy, những người uống cà phê với lượng cao hơn trong phạm vi nghiên cứu có xu hướng đối mặt với nguy cơ mắc bệnh gan thấp hơn.
Để tìm hiểu sâu hơn, các nhà khoa học tiếp tục phân tích protein trong huyết tương của khoảng 44.000 người. Qua đó, họ xác định 74 loại protein có mối liên hệ với cả lượng cà phê tiêu thụ và nguy cơ xơ gan.
Những protein này liên quan đến các quá trình sinh học quan trọng như phản ứng viêm, cơ chế bảo vệ tế bào gan và quá trình xơ hóa. Phát hiện này gợi ý cà phê có thể tác động đến nhiều cơ chế liên quan đến sức khỏe gan.
Một phân tích tổng hợp khác, kết hợp 5 nghiên cứu đoàn hệ và 4 nghiên cứu bệnh chứng, với khoảng 430.000 người tham gia và gần 20.000 trường hợp xơ gan, cũng ghi nhận kết quả đáng chú ý.
Theo đó, khi lượng cà phê tiêu thụ mỗi ngày tăng thêm 2 tách, nguy cơ mắc xơ gan được ghi nhận thấp hơn khoảng 44%.
Tuy nhiên, đây là mối liên hệ thống kê, chưa chứng minh uống cà phê trực tiếp ngăn ngừa hoặc điều trị bệnh gan. Những yếu tố như cân nặng, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả.
5 nguyên tắc uống cà phê để tận dụng lợi ích cho gan
1. Ưu tiên cà phê nguyên chất, hạn chế đường
Cà phê đen, cà phê pha phin hoặc Americano không thêm đường là những lựa chọn phù hợp nếu muốn hạn chế năng lượng nạp vào cơ thể.
Ngược lại, một số loại cà phê hòa tan 2 trong 1, 3 trong 1 có thể chứa nhiều đường và bột kem thực vật. Tiêu thụ quá nhiều đường trong thời gian dài có thể góp phần gây thừa cân, rối loạn chuyển hóa và tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan.
2. Uống vừa phải, không lạm dụng caffeine
Người trưởng thành khỏe mạnh thường được khuyến nghị giới hạn tổng lượng caffeine ở mức không quá 400mg mỗi ngày, tương đương khoảng 3-4 tách cà phê tùy cách pha.
Phụ nữ mang thai nên giới hạn caffeine ở mức 200mg mỗi ngày. Người nhạy cảm với caffeine cũng cần giảm lượng uống nếu xuất hiện tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh, lo âu hoặc mất ngủ.
3. Ưu tiên uống vào buổi sáng
Caffeine có thể tồn tại trong cơ thể nhiều giờ sau khi uống và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Một nghiên cứu trên 40 người cho thấy sử dụng 200mg caffeine trước giờ ngủ khoảng 6-8 tiếng vẫn có thể làm thay đổi hoạt động điện não khi ngủ, đặc biệt ở giai đoạn ngủ sâu.
Vì vậy, nên ưu tiên uống cà phê vào buổi sáng, hạn chế sử dụng vào chiều muộn và buổi tối.
4. Không nhất thiết uống khi bụng đói
Cà phê có thể kích thích tiết axit dạ dày, gây ợ nóng, trào ngược hoặc cảm giác cồn cào ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Nếu thường gặp tình trạng này, nên uống sau bữa sáng, giảm độ đậm hoặc lựa chọn loại ít caffeine hơn.
5. Không dùng cà phê để uống thuốc hoặc giải rượu
Caffeine có thể tương tác với một số loại thuốc, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và tác dụng của thuốc. Người đang điều trị bệnh nên dùng nước lọc để uống thuốc và hỏi bác sĩ về những tương tác có thể xảy ra.
Đặc biệt, cà phê không có tác dụng giải rượu. Caffeine chỉ khiến người uống cảm thấy tỉnh táo hơn chứ không làm giảm nồng độ cồn trong máu hay khôi phục khả năng phản xạ.
Cà phê không thay thế các biện pháp bảo vệ gan
Những phát hiện trên cho thấy cà phê có thể là một phần của thói quen sinh hoạt có lợi cho sức khỏe gan. Tuy nhiên, đây không phải thức uống chữa bệnh hay giải pháp thay thế điều trị y tế.
Để bảo vệ gan lâu dài, mỗi người vẫn cần hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên và kiểm soát các bệnh lý chuyển hóa.
Người mắc gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc xơ gan cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Việc có nên uống cà phê và sử dụng với lượng bao nhiêu cũng cần căn cứ vào tình trạng sức khỏe cụ thể.
