Ngồi vắt chéo chân giúp nhiều người cảm thấy thoải mái, lịch sự hoặc tự nhiên hơn. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng điều đáng lưu ý không nằm ở việc có vắt chéo chân hay không, mà ở thời gian duy trì tư thế và tần suất lặp lại. Nếu giữ nguyên tư thế này hàng chục phút đến hàng giờ mỗi ngày, cơ thể có thể chịu một số ảnh hưởng không mong muốn.
1. Có thể làm tăng áp lực lên cột sống và vùng hông
Khi vắt chéo chân, trọng lượng cơ thể thường dồn nhiều về một bên. Điều này khiến khung chậu hơi nghiêng, cột sống phải điều chỉnh để giữ thăng bằng.
Nếu chỉ ngồi trong thời gian ngắn, cơ thể hoàn toàn có thể thích nghi. Nhưng khi duy trì tư thế này nhiều giờ mỗi ngày trong thời gian dài, các nhóm cơ ở lưng, hông và vùng chậu dễ mất cân bằng, khiến một số người xuất hiện cảm giác đau lưng, mỏi hông hoặc cứng cổ vai gáy.
Những người vốn có vấn đề về cột sống, đau thần kinh tọa hoặc đau thắt lưng mạn tính càng nên hạn chế ngồi vắt chéo chân quá lâu.
2. Ảnh hưởng đến tuần hoàn máu ở chân nếu giữ tư thế quá lâu
Khi một chân đè lên chân còn lại, các mạch máu ở vùng khoeo hoặc đùi có thể bị chèn ép phần nào, làm giảm lưu thông máu tạm thời.
Đó là lý do nhiều người sau khi ngồi vắt chéo chân lâu thường thấy tê chân, kiến bò hoặc phải đứng lên vài phút mới trở lại bình thường.
Ở người khỏe mạnh, hiện tượng này thường chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, người bị suy giãn tĩnh mạch, tuần hoàn kém hoặc phải ngồi làm việc nhiều giờ nên thay đổi tư thế thường xuyên để giảm áp lực lên hệ tuần hoàn.
3. Có thể làm tăng huyết áp trong thời gian ngắn
Một số nghiên cứu ghi nhận rằng việc vắt chéo chân có thể khiến huyết áp tăng nhẹ trong lúc đang ngồi do thay đổi lưu lượng máu và phản ứng của hệ tim mạch.
Mức tăng này thường chỉ diễn ra tạm thời và huyết áp sẽ trở về bình thường khi đổi tư thế.
Tuy nhiên, với người đang theo dõi huyết áp hoặc đo huyết áp tại nhà, các hướng dẫn y khoa thường khuyến cáo nên ngồi hai chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân để kết quả chính xác hơn.
4. Dễ hình thành tư thế ngồi xấu nếu trở thành thói quen
Ít người nhận ra rằng vắt chéo chân thường đi kèm với việc nghiêng người, gù vai hoặc cúi đầu về phía màn hình.
Theo thời gian, những tư thế sai này có thể khiến cơ cổ, vai và lưng phải hoạt động không cân đối, gây đau mỏi sau nhiều giờ làm việc.
Điều này đặc biệt phổ biến ở nhân viên văn phòng, người học tập trước máy tính hoặc thường xuyên ngồi làm việc liên tục.
5. Không phải nguyên nhân trực tiếp gây giãn tĩnh mạch nhưng vẫn nên cẩn trọng
Có quan niệm cho rằng ngồi vắt chéo chân là nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch. Thực tế, bằng chứng khoa học hiện nay chưa khẳng định đây là nguyên nhân trực tiếp.
Giãn tĩnh mạch chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như tuổi tác, di truyền, béo phì, mang thai, đứng hoặc ngồi lâu trong thời gian dài.
Tuy vậy, việc ngồi bất động quá lâu – dù có vắt chéo chân hay không – đều không có lợi cho tuần hoàn. Vì thế, thay đổi tư thế và vận động nhẹ vẫn là lời khuyên quan trọng.
6. Làm thế nào để ngồi đúng và giảm tác hại?
Bạn không cần tuyệt đối tránh vắt chéo chân nếu cảm thấy thoải mái. Điều quan trọng là không giữ nguyên tư thế này quá lâu.
Nên đổi tư thế sau khoảng 20–30 phút, đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ mỗi 30–60 phút nếu phải ngồi làm việc kéo dài. Khi ngồi, hai bàn chân nên đặt phẳng trên sàn, lưng tựa vào ghế, đầu gối và hông tạo góc khoảng 90 độ để giảm áp lực lên cột sống.
Nếu thường xuyên bị đau lưng, tê chân, đau hông hoặc xuất hiện tình trạng sưng, tê kéo dài sau khi ngồi, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ cho rằng đó là do tư thế ngồi.
