Trồng gừng tại nhà không quá khó, nhưng để một khóm gừng phát triển mạnh, đẻ nhiều nhánh và cho nhiều củ lại cần chú ý từ khâu chọn giống đến đất, nước và ánh sáng.
Đặc biệt, nếu trồng gừng trong chậu với mục đích vừa làm cây gia vị vừa mang ý nghĩa phong thủy, việc chăm đúng cách càng quan trọng. Cây khỏe, lá xanh, củ phát triển tốt mới tạo được một chậu cây đẹp và đầy sức sống.
Chọn củ giống khỏe, nhiều mắt mầm
Muốn gừng đẻ nhiều nhánh, trước hết phải bắt đầu từ củ giống tốt. Nên chọn những củ gừng già, chắc tay, không bị dập úng, thối hoặc có dấu hiệu nấm bệnh. Củ có nhiều mắt mầm khỏe thường có khả năng phát triển thành nhiều chồi hơn.
Không nhất thiết phải chọn củ quá lớn. Một đoạn củ giống vừa phải nhưng có nhiều mắt mầm rõ, căng khỏe có thể cho nhiều chồi nếu được trồng trong điều kiện phù hợp. Trước khi trồng, có thể để củ ở nơi thoáng vài ngày để vết cắt se lại nếu củ được chia thành từng đoạn.
Theo quan niệm dân gian, gừng có đặc tính cay, ấm và mang sức sống mạnh nên thường được liên tưởng đến nguồn năng lượng tích cực, sự ấm cúng và sung túc. Tuy nhiên, đây là quan niệm phong thủy dân gian, không nên xem việc trồng gừng như một cách bảo đảm tài lộc.
Đất phải tơi xốp, thoát nước thật tốt
Một trong những nguyên nhân khiến gừng ít nhánh, củ nhỏ là đất quá bí hoặc giữ nước lâu. Gừng phát triển dưới đất nên phần củ cần môi trường tơi xốp để rễ và thân củ có không gian mở rộng.
Có thể dùng đất trồng rau sạch trộn với phân hữu cơ hoai mục và một thành phần giúp tăng độ thoáng như trấu hun hoặc xơ dừa đã xử lý. Chậu nhất định phải có lỗ thoát nước ở đáy. Nếu nước bị ứ lâu, củ gừng rất dễ bị thối.
Đừng vì muốn cây nhanh lớn mà bón quá nhiều phân ngay từ đầu. Đất giàu dinh dưỡng nhưng bí chặt chưa chắc tốt bằng đất vừa đủ dinh dưỡng, thoáng khí và thoát nước nhanh.
Tưới vừa đủ, đừng để gừng “ngâm chân”
Gừng cần độ ẩm để phát triển nhưng không chịu được tình trạng úng kéo dài. Đây là điểm nhiều người trồng tại nhà dễ mắc phải: thấy cây thuộc nhóm cây nhiệt đới nên liên tục tưới nước, cuối cùng củ lại bị mềm và thối.
Nguyên tắc đơn giản là giữ đất ẩm vừa phải, không để bề mặt khô trắng trong thời gian dài nhưng cũng không để chậu lúc nào cũng sũng nước. Khi lớp đất mặt bắt đầu se khô, có thể tưới lại và kiểm tra khả năng thoát nước của chậu.
Vào những ngày mưa hoặc thời tiết ẩm, nên giảm tưới. Ngược lại, khi trời nóng và đất khô nhanh, cần theo dõi thường xuyên hơn. Tưới theo tình trạng đất sẽ hiệu quả hơn việc cố định một lịch tưới cứng nhắc.
Có đủ ánh sáng, cây mới khỏe và đẻ nhánh
Gừng không nhất thiết phải đặt dưới nắng gay gắt cả ngày. Cây có thể phát triển tốt ở nơi có ánh sáng tự nhiên đầy đủ, đặc biệt là ánh sáng buổi sáng hoặc khu vực có nắng nhẹ.
Nếu đặt chậu ở nơi quá tối, cây thường vươn dài, thân yếu, lá xanh nhạt và khả năng phát triển củ cũng bị hạn chế. Khi cây có đủ ánh sáng, bộ lá khỏe sẽ giúp cây tích lũy năng lượng để nuôi thân rễ bên dưới.
Nếu trồng gừng trong chậu ở ban công hoặc sân nhà, nên chọn vị trí vừa thông thoáng vừa có ánh sáng. Không nên đặt chậu ở góc quá kín chỉ vì quan niệm phong thủy mà bỏ qua nhu cầu sinh trưởng thực tế của cây.
Bón phân đúng thời điểm để kích cây phát triển củ
Khi cây đã bén rễ và bắt đầu phát triển mạnh, có thể bổ sung phân hữu cơ hoặc nguồn dinh dưỡng phù hợp với cây trồng. Không nên bón phân quá đặc vì dễ làm tổn thương rễ, thậm chí khiến cây suy yếu.
Giai đoạn đầu nên ưu tiên giúp cây hình thành bộ rễ và thân lá khỏe. Khi cây phát triển ổn định, việc cung cấp dinh dưỡng cân đối sẽ hỗ trợ quá trình hình thành và phình to thân rễ.
Một mẹo quan trọng là phủ một lớp vật liệu hữu cơ mỏng trên bề mặt đất. Lớp phủ giúp đất giữ ẩm ổn định hơn và hạn chế đất bị nén chặt sau nhiều lần tưới. Khi thân rễ phát triển, có thể bổ sung thêm đất tơi xốp nếu cần, nhưng tránh vùi kín phần thân quá mức.
Điều cần nhớ nếu muốn gừng nhiều nhánh, nhiều củ
Không có một “mẹo phong thủy” nào có thể thay thế điều kiện sinh trưởng. Muốn một khóm gừng sai nhánh, củ phát triển tốt, yếu tố quyết định vẫn là giống khỏe, đất tơi xốp, chậu thoát nước, đủ ánh sáng và chế độ tưới, bón phân hợp lý.
Nếu trồng gừng trong chậu để vừa lấy củ vừa tạo điểm xanh cho nhà, nên ưu tiên một chậu đủ rộng và sâu thay vì chậu quá nhỏ. Khi có không gian cho thân rễ lan rộng, cây sẽ có điều kiện phát triển thành bụi đẹp và cho thu hoạch tốt hơn.
Về phong thủy, gừng thường được gắn với ý nghĩa ấm áp, mạnh mẽ và sức sống. Nhưng giá trị đáng kể nhất vẫn là việc tự tay chăm được một khóm cây xanh tốt, vừa có thêm nguồn gia vị trong nhà vừa tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên.