Dù không phải là một cái tên “hot” để thu hút giới truyền thông như các nghệ sĩ bây giờ nhưng NSƯT Nguyễn Trung Hiếu là một nghệ sĩ có sức sáng tạo bền bỉ. Anh đều đặn xuất hiện trong các bộ phim trên truyền hình được chiếu vào giờ vàng, đều đặn lồng tiếng cho rất nhiều bộ phim khác và anh còn đảm nhiệm vai trò Trưởng một đoàn kịch của Nhà hát kịch Hà Nội, kiêm thêm cả vai trò đạo diễn.
Người đàn ông không tuổi đa màu sắc
Trong đêm chung kết cuộc thi Hoa hậu Việt Nam năm 2012, khán giả “gặp lại” Trung Hiếu ở vai trò 1 trong 5 giám khảo chính.
Trước đó, trong cuộc họp báo trước đêm chung kết diễn ra tại Đà Nẵng, có nhà báo hỏi Ban tổ chức cuộc thi rằng lý do tại sao lại mời những nghệ sĩ như NSƯT Trung Hiếu, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến làm ban giám khảo người đẹp, bởi nhiều người e ngại rằng họ sẽ khó chọn ra được một hoa hậu xứng đáng.
Sau khi Ban tổ chức “an ủi” các nhà báo, Nguyễn Trung Hiếu đứng dậy thẳng thắn trả lời: “Công việc của tôi hàng ngày tiếp xúc với cái đẹp, thẩm định cái đẹp nên tôi tin rằng chúng tôi sẽ hoàn thành tốt vai trò của mình trong việc chọn ra một người đẹp xứng đáng cho ngôi vị hoa hậu năm nay”.
Câu trả lời của anh nhận được rất nhiều tràng pháo tay từ những vị khách có mặt trong khán phòng của buổi họp báo hôm ấy.
Nhìn vào những gì NSƯT Trung Hiếu đã làm được và đã cống hiến cho sân khấu cũng như màn ảnh, người ta có thể tin rằng sự lựa chọn của ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam năm nay không phải là không có cơ sở.
Nếu phải dùng một từ chính xác nhất để mô tả về NSƯT Trung Hiếu, có lẽ đó sẽ là cụm từ “ông cụ non”. Bề ngoài, anh trẻ hơn tuổi 40 của mình rất nhiều, nhưng từ cách nói chuyện, cách nghĩ và cả những sở thích thì lại “già đau, già đớn”.
Trung Hiếu thuộc tuýp người “biết nói chuyện”. Tức là, nếu mới gặp lần đầu sẽ không cảm thấy có nhiều khoảng cách nhưng dù thế nào đi nữa cũng đành chịu chết không thể tiệm cận được Trung Hiếu. Giống như một cái giếng nước rất trong xanh.
Người ta có thể vừa nhìn thấy cái bóng của mình ở đó. Rất gần. Nhưng cũng có thể nhìn thấy cả con trăng tròn vành vạnh nơi đáy giếng. Đôi khi, người ta tưởng nó nông, tưởng như có thể chạm vào được ánh trăng nơi đáy giếng. Và thử dùng một chiếc gàu để múc gọn mặt trăng đó, người ta sẽ chẳng bao giờ chạm đáy…
 |
| Dù không phải là một cái tên “hot” để thu hút giới truyền thông như các nghệ sĩ bây giờ nhưng NSƯT Nguyễn Trung Hiếu là một nghệ sĩ có sức sáng tạo bền bỉ. |
Cuộc đời nghệ thuật của Trung Hiếu giống như một hành trình thẳng băng tít tắp. Nó không có sự gập ghềnh của con đường núi, cũng không có những ổ gà xóc tung óc người ngồi trên xe.
Nhưng trên con đường đó vẫn có những trạm dừng, có cái cổ kính, có cái hiện đại và cũng có những cái phá cách để cho người ta phải nhớ về nó. Hiếu là người may mắn khi tham gia vào hành trình ấy.
Ít ai biết rằng NSƯT Nguyễn Trung Hiếu từng là học sinh chuyên toán của một trường chuyên nổi tiếng của tỉnh Thái Bình. Ngay cả khi học hết phổ thông, chàng trai ấy cũng không thể ngờ được rằng có một ngày, cuộc đời mình sẽ rẽ sang một hướng hoàn toàn khác là trở thành diễn viên như bây giờ.
Nếu ai đã từng học trường chuyên có lẽ sẽ hiểu được niềm kiêu hãnh và cũng là nghĩa vụ phải đỗ vào những trường đại học thuộc top đầu. Thời điểm Nguyễn Trung Hiếu thi đại học, anh vẫn được đăng ký dự thi vào nhiều trường đại học khác nhau.
Giống như nhiều bạn bè khác của mình, Hiếu thi đại học ngon lành như ăn kẹo và cùng một lúc đỗ vào cả 3 trường đại học: Luật, Kinh tế và Bách khoa.
Trong thời gian chờ kết quả của 3 trường đại học đã thi trước, Hiếu đăng ký vào trường Đại học Sân khấu Điện ảnh chỉ “thi cho vui” bởi lúc đó trường Sân khấu Điện ảnh thi sau 1 tháng, không ngờ, Trung Hiếu đỗ nốt. Nhưng ngay cả khi ấy, Trung Hiếu vẫn chưa có ý định sẽ trở thành một sinh viên của trường điện ảnh.
Quãng thời gian đi ôn “năng khiếu” trong trường đại học Sân khấu Điện ảnh, Trung Hiếu thấy rất vui. Khi đã có kết quả của cả 4 trường đại học, cả gia đình mới tổ chức một cuộc họp để cho Hiếu chọn trường.
Nhà Hiếu có 3 anh em trai, anh lớn học trường Bách khoa, anh thứ hai học trường Hàng hải nên nhiều cô bác là bạn bè của bố mẹ Hiếu khuyên: “Nhà có ba thằng con trai, thằng học Bách khoa, thằng học Hàng hải rồi, thôi thằng út làm nghệ sĩ theo nghề bố mẹ”.
Hiếu gật đầu cái rụp và trở thành sinh viên của lớp diễn viên.
Phải thừa nhận rằng, Trung Hiếu là một diễn viên may mắn. Bởi lẽ, trong số hàng trăm sinh viên của trường Đại học Sân khấu Điện ảnh ra đời mỗi năm, số trụ được và thành danh với nghề chỉ đếm được trên đầu ngón tay.
Trung Hiếu may mắn bởi vì ngay từ khi còn đang là sinh viên học năm thứ hai, anh đã lọt vào mắt xanh của nữ đạo diễn Bạch Diệp và có cơ hội xuất hiện trong một bộ phim nhựa được nhà nước đầu tư tiền tỷ - một giấc mơ với bất kỳ sinh viên điện ảnh nào khi ấy.
Lúc bấy giờ, đạo diễn Bạch Diệp làm phim “Hoa ban đỏ” – một bộ phim về đề tài chiến tranh, nội dung nói về chiến dịch Điện Biên Phủ. Bà lặn lội vào các trường nghệ thuật chọn diễn viên. Và may mắn, Hiếu được chọn vào vai nhân vật Bảy, một thanh niên cùng độ tuổi với Hiếu lúc bấy giờ.
Vai diễn đầu đời bao giờ cũng để lại nhiều kỷ niệm nhất đối với một diễn viên. Cảnh của Hiếu lại là cảnh khai máy cho “Hoa ban đỏ”. Cảm giác lần đầu tiên đứng trước ống kính với ekíp hàng trăm người đứng bao quanh khiến cho đôi chân Hiếu tưởng chừng không vững.
 |
Mải mê với những cuộc rong chơi của mình cho tới tận giờ này, kẻ lãng du ấy vẫn đang một mình và toét miệng cười trừ mỗi khi bố mẹ và bạn bè “nhắc nhở” chuyện vợ con. Đằng sau nụ cười tưởng như vô ưu ấy, vẫn là một NSƯT Nguyễn Trung Hiếu đầy tận tâm và nhiệt huyết với sân khấu và màn ảnh. |
Nhưng những tiếng nổ của bom đạn, khói lửa, tiếng người la hét giống như liều morphin. Nó giúp Hiếu chiến thắng nỗi sợ và quên đi tất cả mọi thứ để diễn. Số tiền cát-xê 5 triệu đồng vào thời điểm năm 1993 là cả một gia tài đối với một cậu sinh viên.
Vai diễn đầu đời lại là một vai diễn điện ảnh hoành tráng trong một bộ phim hoành tráng với số tiền đầu tư mà ngay cả các hãng phim tư nhân của Việt Nam hiện nay cũng phải mơ ước đã mở ra con đường thênh thang cho Trung Hiếu đến với điện ảnh.
Từ đó tới nay, gia tài của NSƯT Trung Hiếu có đến mấy chục phim truyền hình, hơn chục bộ phim điện ảnh và đều đặn như vắt chanh, mỗi năm từ 2 đến 3 vở kịch. Ở mỗi “trạm dừng” trên con đường ấy, Hiếu đều để lại những dấu ấn nhất định của mình.
Khán giả nhớ đến một Trung Hiếu hiền lành, thật thà chất phác trong những bộ phim nói về thanh niên nông thôn như “Lập nghiệp”, “Đồng quê xào xạc” và hàng loạt các bộ phim rải thảm trên truyền hình lúc bấy giờ khiến cho Hiếu bị đóng đinh vào những nhân vật hiền lành, thật thà chất phác ấy.
Diễn nhiều đến nỗi, lần nào lên nhà bạn ở Lạng Sơn chơi, ra chợ Đông Kinh, Hiếu cũng bị bà con… xoa đầu và được bán rẻ hàng điện tử Trung Quốc. Thế nhưng, sứ mệnh của người nghệ sĩ là chinh phục khác giả và vượt qua chính mình nên không phải nghệ sĩ nào cũng có thể làm được điều ấy.
Có những diễn viên đã bị “đóng đinh” với những vai hài như Xuân Hinh ở miền Bắc hay Hoài Linh ở miền Nam, họ thường ít thành công với những vai bi kịch bởi lẽ mỗi khi nhìn thấy mặt họ xuất hiện trên sân khấu, khán giả đã cười lăn cười bò.
Hay có những diễn viên như Hải Anh, Nguyễn Hải… chuyên trị những vai phản diện, họ khó lòng thành công với những vai chính diện bởi vẻ bề ngoài đặc trưng của mình. Nhưng Trung Hiếu thì làm được điều đó bởi anh có một thuận lợi là nhập vai từ bên trong chứ không để cho ngoại hình bên ngoài quyết định nhiều.
Quay ngoắt 180 độ, Hiếu vào vai Khang trong bộ phim truyền hình “Đường đời” – Nhân vật sau đó được báo giới bầu chọn là “đáng ghét” nhất trong năm. Trong vai diễn này Hiếu hoàn toàn thay đổi hình ảnh của mình.
Những người đã quen với hình ảnh Trung Hiếu ngoài đời và trong các bộ phim trước đó đều choáng váng trước sự đê tiện, bỉ ổi, xảo trá, tráo trở của nhân vật Khang. Trung Hiếu diễn đạt đến mức những bà con trước kia từng xoa đầu anh trên chợ Đông Kinh liền “từ mặt” và thề không bán hàng cho thằng Khang “mất dạy”.
Có lần Trung Hiếu đi uống bia với bạn bè, có một khán giả đến mời bia và bảo đề nghị cho “đấm một phát” để đỡ ức. Vai diễn thằng gù trong bộ phim “Ngõ lỗ thủng” một thời gian gây sốt trên truyền hình cũng là một trong những dạng nhân vật ấy mà Trung Hiếu đã thủ vai thành công, ghi được nhiều dấu ấn trong lòng khán giả.
Sau đó, NSƯT Trung Hiếu nhận được nhiều vai phản diện cả trong phim lẫn kịch. Còn những nhân vật kiểu cũ, tuyệt nhiên không thấy đạo diễn nào tìm đến Hiếu.
Thành công xuất sắc với Khang trong “Đường đời”, tướng cướp Bạch Đàn trong phim “Lời sám hối muộn màng” các vai diễn trong phim “Cuồng phong”, “Vệt nắng cuối trời” với nhiều sắc thái khác nhau, nhưng thành công nhất trong việc thể hiện sự đa chiều trong diễn xuất của Trung Hiếu thì phải kể đến vở kịch “Đứa con bị đánh cắp” của đạo diễn Doãn Hoàng Giang.
Trong cùng một vở diễn, Hiếu vào vai hai anh em sinh đôi: Một hiền lành, tử tế; một bát nháo, xấc xược và vai nào cũng “ngọt” như nhau. Vở diễn được công chúng đánh giá cao và khán giả đến xem kín rạp khi công diễn ở Sài Gòn – điều mà không phải vở kịch nào của sân khấu kịch miền Bắc cũng có thể làm được khi chinh phục các khán giả miền Nam.
Hiếu là người lồng tiếng trong tất cả các bộ phim mình tham gia. Nhưng ít người biết, Hiếu còn tham gia lồng tiếng đến 2/3 các bộ phim truyền hình ở miền Bắc. Khán giả khó mà quên được chất giọng lè nhè, nhừa nhựa của nhân vật Chu Văn Quyềnh trong phim “Đất và người”.
Câu “thường thôi” nhão nhớt rất đặc trưng của nhân vật này, sau đó trở thành một câu nói cửa miệng xuất hiện với tần xuất dày đặc trong các… quán nhậu.
Không dừng lại ở đó, Trung Hiếu còn thử sức mình trên cương vị của một đạo diễn. Dù đã ở cương vị Trưởng một đoàn kịch của Nhà hát kịch Hà Nội nhưng Trung Hiếu vẫn tiếp tục đi học.
Sau quãng thời gian miệt mài học đạo diễn tại trường Đại học Sân khấu Điện ảnh, anh vừa bắt đầu sự nghiệp đạo diễn với kịch bản “Người đàn bà không tên” (NSND Doãn Hoàng Giang chuyển thể từ tiểu tuyết “Madam X” của nhà văn Mỹ Michel Avallone).
Đây đồng thời cũng là bài tốt nghiệp khóa học đạo diễn Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội của Trung Hiếu và vừa mới được “trình làng” tại sân khấu Nhà hát kịch Hà Nội. Anh chia sẻ về vai trò và công việc đạo diễn của mình:
“Mỗi diễn viên khi đến thời kỳ nhất định, khi đã diễn sân khấu, diễn phim ảnh nhiều, thường muốn làm điều gì khác một chút. Làm diễn viên, mình chỉ việc lo cho vai mình thật hay, thật ấn tượng.
Nhưng là đạo diễn, mình phải dàn dựng cho người khác, lo cho vai của tất cả diễn viên, biết được ưu - nhược điểm của diễn viên để tiết chế mỗi người trong một tổng thể. Đạo diễn phải bao quát cục diện như một HLV trong trận bóng vậy.
Tôi thích được làm như thế! Cho nên, có vai hay, nhân vật yêu thích thì tôi vẫn đóng, mà tìm được kịch bản hay thì sẽ dàn dựng.”
Vẫn một mình miệt mài trên cung đường nghệ thuật
40 tuổi, NSƯT Trung Hiếu có một “gia tài” khổng lồ các vai diễn trong số đó có không ít những vai diễn để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả. “Gia tài” những vai diễn giúp anh được phong danh hiệu NSƯT và đảm nhiệm vai trò Trường một đoàn kịch tại Nhà hát kịch Hà Nội.
Là nghệ sĩ nhưng cuộc sống cá nhân của Trung Hiếu lại bình yên hơn cả một công chức. Hiếu là con út trong một gia đình hạnh phúc viên mãn. Con đường sự nghiệp của anh thẳng băng, không chông gai, không sóng gió.
Một cuộc sống quá suôn sẻ như thế hoặc sẽ khiến con người ta trở nên nhạt nhẽo, hoặc sẽ có những con sóng ngầm ẩn nấp đằng sau sự bình yên ấy. Những con sóng ngầm khiến người ta suy nghĩ, trăn trở rất nhiều nhưng lại không thể chia sẻ cùng ai và lúc nào anh ta cũng phải tìm kiếm chính mình.
Người ngoài sẽ băn khoăn: Anh đã có tất cả rồi, vậy anh còn tìm kiếm cái gì nữa? Một cuộc sống ổn định chẳng thể đảm bảo một sự tĩnh lặng của tâm hồn, đặc biệt đối với những người nghệ sĩ. Với Trung Hiếu, sự trăn trở đó là cần thiết, nó giúp ích cho anh nhiều hơn khi sống với những vai diễn đa chiều của mình.
Trung Hiếu có nhiều bạn bè cả trong và ngoài giới nghệ sĩ nhưng ít khi anh chia sẻ cùng ai những chuyện riêng tư. Anh thích giữ những cảm giác cho riêng mình và sống chung với nó. Chẳng thế mà trong suốt bao nhiêu năm làm nghệ thuật, Trung Hiếu là một người vô cùng kín tiếng trong chuyện tình cảm.
Không có bất cứ một nhà báo nào có thể khai thác được chuyện tình cảm riêng tư của cá nhân anh. Anh có thể rất thoải mái chia sẻ về công việc, về những vai diễn, về cuộc sống, về bố mẹ và gia đình lớn của anh nhưng để “moi” được chuyện tình cảm cá nhân của anh, người ta chỉ nhận được cái lắc đầu và nụ cười khéo léo.
Nếu có cố gắng gặng hỏi thì cũng chỉ là những câu trả lời chung chung, vô thưởng vô phạt mà ngay cả bản thân người viết cũng ngại đưa lên báo vì sợ nó làm nhạt bài viết của mình. Chỉ có một thông tin duy nhất mà người ta có thể khai thác được từ Trung Hiếu, đó là đến tận bây giờ anh vẫn còn đang là “lính phòng không”.
Người ta thường nói rằng, người nghệ sĩ hạnh phúc bởi họ nhạy cảm gấp nhiều lần người thường. Thế nhưng đó là mặt phải, còn mặt trái của tấm huy chương thì không phải ai cũng nghĩ tới: Vì họ nhạy cảm hơn những người bình thường nên nỗi buồn của họ sẽ sâu sắc hơn những người bình thường.
Vậy nên người nghệ sĩ rất cần sự sẻ chia, sự đồng cảm. Nếu không chia sẻ được cùng ai, người ta sẽ rất dễ rơi vào tâm trạng cô đơn ngay cả giữa chốn đông người. Để vượt qua những khoảnh khắc cô đơn ấy, mỗi người lại có một cách thức riêng để làm dịu tâm hồn của chính mình.
Có những người nghệ sĩ gửi tâm sự của mình vào giọng hát, người khác lại gửi tâm tư vào tiếng đàn, người khác nữa lại trút hết vào những vai diễn trên sân khấu nhưng Nguyễn Trung Hiếu lại có một cách vô cùng đặc biệt:
Anh tìm đến thư pháp để tự cân bằng bản thân mình. Những con chữ có thể giải toả được tất cả những tâm trạng ấy. Cổ nhân có câu “nét chữ nết người” là một cách để nói về tính cách của con người biểu hiện qua chữ nghĩa.
Chỉ cần nhìn vào những con chữ, người ta cũng có thể thấy được khí phách, tâm trạng và nhiệt huyết của một con người thể hiện qua những con chữ ấy.
Trước đây, Trung Hiếu tham gia vào câu lạc bộ thư pháp Hà Nội và cũng đã từng là một “ông đồ” có tiếng viết chữ đẹp trong giới chơi thư pháp.
Vào những năm 2007, 2008, nếu ai thường xuyên tới Văn Miếu sẽ có lúc vô cùng ngạc nhiên, thích thú khi bắt gặp chàng diễn viên Trung Hiếu khăn đóng áo the, mài mực viết chữ như bao ông đồ khác. Thế nhưng thời gian này, Trung Hiếu thường tự viết chữ một mình ở nhà trong những lúc tĩnh hơn.
Với những người yêu chữ và chơi chữ, ai cũng có một quan niệm sống cho mình thông qua những con chữ. Trong giới chơi thư pháp, nhiều người thờ chữ Tâm, chữ Đức, chữ Nhẫn. Còn Trung Hiếu thích chữ Du trong từ Lãng Du bởi anh quan niệm rằng cuộc đời là một cuộc dạo chơi, một cuộc lãng du.
Với thư pháp, Trung Hiếu cũng đến với nó như một cuộc chơi để giải phóng tâm tư của mình. Ngay cả điện ảnh, sân khấu cũng thế. Lúc nào Hiếu cũng nghĩ mình là một kẻ lãng du rong chơi trong thế giới ấy nhưng “nghề chơi cũng lắm công phu” và không có nghĩa rằng mình không hết lòng, tận dạ với nó.
Trong cuộc dạo chơi ấy, Trung Hiếu còn có những sở thích khác nữa. Đó là thói quen “mượn” ống kính của bố mẹ, xách máy đi ngao du và chụp ảnh phong cảnh, vẽ chân dung sơn dầu.
Tất cả những thứ đó, Trung Hiếu giữ cho riêng mình, không làm màu, không khoa trương. Đó là một thế giới riêng mà sau mỗi giờ làm việc mệt mỏi, anh lại có thể đắm mình trong đó.
Mải mê với những cuộc rong chơi của mình cho tới tận giờ này, kẻ lãng du tham lam ấy vẫn đang một mình và toét miệng cười trừ mỗi khi bố mẹ và bạn bè “nhắc nhở” chuyện vợ con. Đằng sau nụ cười tưởng như vô ưu ấy, vẫn là một NSƯT Nguyễn Trung Hiếu đầy tận tâm và nhiệt huyết với sân khấu và màn ảnh.
Không chỉ dừng lại ở đó, người đàn ông “tham lam” ấy vẫn còn nhiều chuyến lãng du khác trong cuộc đời đầy thi vị này.
- Tuấn Hải
[links()]
