Nhiều phiên chợ tuần rằm, lễ Tết, những nải chuối quả lẻ thường được chọn nhanh hơn, bán giá cao hơn. Đằng sau sự chênh lệch này không chỉ là thói quen mua bán, mà còn là một hệ thống quan niệm tâm linh và phong thủy đã ăn sâu vào đời sống thờ cúng của người Việt.
1. Số lẻ tượng trưng cho sinh khí và sự “mở” trong tâm linh
Trong quan niệm dân gian, số lẻ gắn với dương khí, tượng trưng cho sự vận động, sinh sôi và khởi đầu. Khi đặt lên bàn thờ, nải chuối quả lẻ được xem như mang theo dòng năng lượng “đang mở”, giúp kết nối giữa cõi trần và cõi linh, giữa con cháu và tổ tiên.
Ngược lại, số chẵn thường được gắn với tính “đóng”, bị xem là số âm, biểu trưng cho sự đủ đầy nhưng tĩnh tại. Trong sinh hoạt thường ngày, số chẵn không mang ý nghĩa xấu, nhưng trong không gian thờ cúng, nhiều gia đình vẫn ưu tiên số lẻ để thể hiện mong cầu vận khí tiếp tục lưu chuyển, phúc lộc không dừng lại ở một điểm cố định.
Chính vì vậy, vào dịp rằm, mùng một hay lễ Tết, người mua thường tìm nải chuối có 13, 15 hoặc 17 quả. Nhu cầu tập trung vào một nhóm sản phẩm cụ thể khiến giá nải chuối số lẻ nhích cao hơn, đặc biệt ở những chợ truyền thống và khu vực đông người thờ cúng.
2. Hình thế phong thủy của nải chuối trên mâm lễ
Trong phong thủy thờ cúng, chuối không chỉ là trái cây, mà còn là biểu tượng của bàn tay nâng đỡ. Các quả chuối xếp cong lên, ôm trọn các lễ vật khác như bưởi, phật thủ hay táo, tạo thành thế “tụ khí”, giữ tài lộc và may mắn trong nhà.
Nải chuối số quả lẻ thường tạo hình cân đối hơn khi bày mâm. Một quả ở vị trí trung tâm giúp bố cục có trục, các quả hai bên tỏa ra như cánh, tạo cảm giác vững và đầy. Người bày lễ tin rằng hình thế này giúp dòng khí trên bàn thờ không bị lệch, tránh tán lộc và giữ sự hài hòa cho không gian tâm linh.
Với nải chuối số chẵn, việc sắp xếp đôi khi khiến bố cục bị chia đều sang hai bên, thiếu điểm nhấn ở trung tâm. Dù không mang ý nghĩa xấu, nhưng trong thói quen thẩm mỹ phong thủy, nhiều gia đình vẫn ưu tiên số lẻ vì cảm giác “tụ” và “ôm” rõ ràng hơn.
Chính yếu tố hình thế này khiến những nải chuối số lẻ, dáng đẹp, cong đều, quả xanh già vừa độ thường được người bán tách riêng, định giá cao hơn, nhất là khi nhu cầu bày mâm lễ tăng mạnh.
3. Tâm lý cầu may và hiệu ứng thị trường dịp lễ rằm, Tết
Bên cạnh yếu tố tâm linh, tâm lý cầu may đóng vai trò lớn trong việc định giá. Dịp lễ rằm, mùng một hay Tết, người mua không chỉ tìm trái cây để ăn, mà còn để “mua lộc”. Một nải chuối đẹp, đủ số lẻ theo quan niệm được xem như một phần của lời cầu chúc cho cả gia đình trong tháng mới hoặc năm mới.
Khi nhiều người cùng hướng tới một chuẩn mực, thị trường tự hình thành sự phân tầng. Nải chuối quả lẻ, dáng đều, màu đẹp trở thành “hàng chọn”, trong khi nải quả chẵn hoặc dáng kém cân đối được xếp vào nhóm phổ thông. Sự khác biệt này không đến từ chất lượng ăn uống, mà từ giá trị biểu tượng gắn với nghi lễ.
Người bán, đặc biệt ở các "thị trường" mà sức mua lớn, người mua có thu nhập cao và hướng tới tâm linh thì họ thường nắm rõ tâm lý này. Họ sắp xếp riêng nải chuối “đi lễ”, treo ở vị trí dễ thấy, kèm mức giá cao hơn. Người mua, trong không khí lễ rằm hay cận Tết, sẵn sàng trả thêm để có cảm giác an tâm và trọn vẹn về mặt tinh thần.
Theo thời gian, thói quen này được lặp lại qua nhiều thế hệ, tạo thành một chuẩn mực ngầm: chuối số lẻ gắn với thờ cúng, chuối số chẵn gắn với tiêu dùng thường ngày. Chính chuẩn mực đó duy trì sự chênh lệch giá mỗi mùa lễ đến.
Nhịp sống hiện đại có thể thay đổi nhiều thói quen, nhưng với bàn thờ gia đình, những biểu tượng như nải chuối số lẻ vẫn giữ vị trí riêng. Không chỉ là trái cây, đó là cách người Việt gửi gắm mong cầu về sinh khí, tài lộc và sự kết nối giữa các thế hệ. Và khi niềm tin còn hiện diện, giá trị của nải chuối quả lẻ trên thị trường vẫn sẽ tiếp tục được “định giá” cao hơn mỗi dịp rằm, lễ, Tết.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
