Trong nhiều ngôi nhà truyền thống Việt Nam, đặc biệt ở vùng đồng bằng Bắc Bộ và Trung Bộ, người ta dễ bắt gặp một bố cục quen thuộc: cây sung, cây vạn tuế và cây lộc vừng thường được trồng gần nhau. Thoạt nhìn tưởng chỉ là thú chơi cây cảnh, nhưng đằng sau đó là một hệ thống quan niệm phong thủy và triết lý sống đã được đúc kết qua nhiều thế hệ.
Dưới đây là ba lý do quan trọng giải thích vì sao người xưa lại chuộng cách trồng này.
1. Cây sung, vạn tuế, lộc vừng tạo thế “phúc, thọ, lộc” cân bằng
Trong quan niệm truyền thống, cây sung đại diện cho sự sung túc, đủ đầy. Tên gọi “sung” đã hàm nghĩa no ấm, viên mãn, cuộc sống không thiếu thốn. Sung thường được trồng trước nhà hoặc trong sân để hút khí lành, biểu trưng cho mong cầu gia đạo dư dả, con cháu đông vui.
Vạn tuế lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác. Đây là loài cây sinh trưởng chậm, sống rất lâu, tượng trưng cho sự trường thọ, bền bỉ và nền tảng vững chắc. Người xưa tin rằng trồng vạn tuế giúp gia đình giữ được gốc rễ lâu dài, vận khí không lên xuống thất thường, đời sau nối tiếp đời trước.
Lộc vừng là mảnh ghép cuối cùng trong bộ ba này. Hoa lộc vừng nở rủ, sắc đỏ hoặc hồng, gắn với chữ “lộc” và tài khí. Khi ba cây đứng cạnh nhau, người xưa coi đó là thế phong thủy hài hòa: sung túc đi cùng trường thọ, tài lộc được neo giữ trên nền tảng bền vững, không phải kiểu may mắn chớp nhoáng.
2. Sự bổ trợ âm – dương và nhịp sinh trưởng trong tự nhiên
Không chỉ xét về tên gọi, người xưa còn rất tinh tế khi quan sát đặc tính sinh trưởng của từng loài. Cây sung phát triển nhanh, tán rộng, lá xanh quanh năm, mang tính dương mạnh. Vạn tuế sinh trưởng chậm, dáng đứng trầm, thân cứng, mang tính âm ổn định. Lộc vừng nằm ở khoảng giữa, vừa mềm mại vừa có sức sống bền bỉ.
Khi trồng riêng lẻ, mỗi cây đều mang một trạng thái năng lượng rõ rệt. Nhưng khi đặt cạnh nhau, các trạng thái này được điều hòa. Sung giúp khu vực quanh nhà luôn có sinh khí, vạn tuế giữ cho năng lượng không tán loạn, còn lộc vừng đóng vai trò dẫn khí, giúp vận khí lưu thông nhẹ nhàng.
Người xưa rất tránh việc sân nhà chỉ có cây phát triển quá mạnh hoặc quá chậm. Sự kết hợp sung – vạn tuế – lộc vừng tạo ra nhịp sinh trưởng khác nhau, từ nhanh đến chậm, từ động đến tĩnh. Điều này được xem là biểu hiện của một gia đạo có trước có sau, có tiến có giữ, tránh cực đoan trong vận mệnh.
3. Thông điệp về cách giữ phúc lâu dài, không chạy theo may rủi
Điểm sâu xa nhất nằm ở triết lý sống. Sung dễ trồng, dễ lớn, cho cảm giác thành quả nhanh. Vạn tuế thì ngược lại, cần kiên nhẫn nhiều năm mới thấy rõ giá trị. Lộc vừng cũng không phải lúc nào cũng nở hoa rực rỡ, nhưng khi đã nở thì rất bền và đẹp.
Người xưa khi trồng ba cây này cạnh nhau không chỉ mong phong thủy tốt, mà còn tự nhắc mình về cách giữ phúc. Sung nhắc nhớ phải biết tạo ra sự đủ đầy. Vạn tuế dạy con cháu hiểu giá trị của thời gian và sự bền chí. Lộc vừng gợi ý rằng tài lộc chỉ bền khi đến đúng lúc, đúng nền tảng.
Trong bối cảnh xã hội xưa, nơi tài sản và danh phận không dễ đổi thay nhanh chóng, cách trồng cây này như một lời răn âm thầm: phúc khí không đến từ sự hấp tấp. Có sung mà không có vạn tuế thì dễ sớm nở tối tàn. Có lộc mà thiếu nền tảng thì khó giữ lâu. Ba cây đứng cạnh nhau chính là một hệ cân bằng mà người xưa gửi gắm cho đời sau.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí
