Theo quan niệm dân gian, cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng. Đây được xem là ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần và tâm linh của người Việt. Rằm tháng Giêng còn được gọi là Tết Nguyên Tiêu, lễ Thượng Nguyên.
Năm Bính Ngọ 2026, Rằm tháng Giêng rơi vào thứ Ba ngày 3/3 Dương lịch. Trong dịp này, nhiều gia đình chuẩn bị các mâm lễ để dâng lên thần linh, tổ tiên. Khi thực hiện nghi lễ thờ cúng, gia đình cần biết và tránh phạm phải 3 kiêng kỵ dưới đây.
Nhầm lẫn giữa mâm lễ mặn và mâm lễ chay
Khi làm lễ cúng ngày Rằm tháng Giêng hay bất cứ ngày lễ nào trong năm, gia chủ cần phân biệt rõ ở đâu nên dùng mâm lễ mặn, ở đâu phải dùng mâm lễ chay. Theo đó, với ban thờ Phật, mâm lễ dâng Phật nên là đồ chay để đảm bảo đúng ý nghĩa thanh tịnh, tránh sát sinh. Lễ cúng thường có hoa tươi, trái cây, bánh kẹo, chè, xôi và các món chay khác.
Trong khi đó, với bàn thờ gia tiên, thần linh, bàn thờ Thần Tài, gia chủ có thể chuẩn bị mâm cúng chay hoặc mặt tùy nhu cầu, điều kiện, miễn sau đảm bảo sự chu đáo, gọn gắng, sạch sẽ và trang nghiêm. Thông thường, các gia đình sẽ chuẩn bị mâm cỗ tương đối giống với ngày Tết, có xôi/bánh chưng, gà luộc, nem rán, canh măng…
Cần phân biệt rõ mâm cúng chay và mâm cúng mặn nên sử dụng ở đâu để đảm bảo sự trang nghiêm, phù hợp phong tục.
Sử dụng hoa quả gia, đồ trang trí xuống cấp
Rằm tháng Giêng là nằm trong khoảng thời gian mở đầu của năm mới nên bàn thờ cần sự tươi tắn, sáng sửa, đại diện cho sự khởi đầu mới. Nhiều gia đình cho rằng có thể sử dụng các loại hoa giả, quả giả để đặt lên bàn thờ giúp tiết kiệm và giữ được lâu. Tuy nhiên, theo quan niệm phong thủy, đồ giả không mang lại sinh khí, không thể hiện sự sinh sôi, đầy đủ, may mắn, không mang lại ý nghĩa tốt đẹp cho gia đình. Sử dụng hoa tươi, quả thật sẽ giúp mang lại màu sắc sinh động, hương thơm dịu nhẹ để không gian thờ cúng thanh sạch và trang nghiêm hết.
Sau Tết, hoa cúng bị héo, bị khô nên được hạ xuống khỏi bàn thờ càng sớm càng tốt. Trái cây và các món ăn dâng cúng ngày Tết cũng nên được hạ xuống, tránh để đồ hỏng trên bàn thờ. Vào ngày Rằm tháng Giêng, gia chủ sẽ bày hoa tươi, trái cây và các đồ cúng tươi mới để đảm boa sự trang nghiêm, thành kính.
Đồ cúng kém chất lượng
Đồ cúng gắn liền với ý nghĩa tâm linh nên gia chủ cần chuẩn bị cẩn thận. Việc cúng lễ không chú trọng vào giá trị cao mà tập trung vào việc thành tâm, thể hiện tấm lòng của gia chủ. Nên tránh để trái cây hỏng, dập nát, bánh kẹo quá hạn, đồ ăn ôi thiu lên bàn thờ. Những lễ vật tươi mới, sạch sẽ mới thể hiện được sự hiếu kính, sự trân trọng của con cháu đối với thần linh, tổ tiên trong nhà. Tùy theo điều kiện và phong tục địa phương, gia chủ có thể chuẩn bị đồ cúng cho phù hợp nhưng không nên lãng phí.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
