Khác với lão hóa tự nhiên, đường hóa diễn ra mạnh mẽ khi chế độ ăn chứa quá nhiều đường và thực phẩm chế biến. Các sản phẩm cuối của quá trình này, thường được gọi là AGEs, không chỉ làm suy yếu cấu trúc da mà còn thúc đẩy viêm mạn tính trong cơ thể. Điều này lý giải vì sao một số người dù chăm sóc da kỹ lưỡng bên ngoài nhưng vẫn trông kém tươi trẻ nếu chế độ ăn uống thiếu kiểm soát.
Theo nhiều nghiên cứu, tốc độ hình thành AGEs có mối liên hệ mật thiết với lựa chọn thực phẩm hằng ngày. Trong đó, có ba nhóm thực phẩm được xem là “bẫy lão hóa”, càng tiêu thụ thường xuyên thì làn da càng dễ xuống cấp.
Nhóm thực phẩm giàu đường và chỉ số GI cao
Các loại bánh ngọt, bánh quy, nước ngọt, trà sữa, cơm trắng hay bánh mì trắng đều thuộc nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao. Khi được nạp vào cơ thể, chúng làm đường huyết tăng nhanh, tạo điều kiện cho lượng đường dư thừa gắn kết với protein và thúc đẩy quá trình đường hóa. Việc tiêu thụ thường xuyên những thực phẩm này không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn khiến da nhanh mất độ đàn hồi và trông kém tươi sáng.
Thực phẩm chế biến ở nhiệt độ cao
Đồ chiên, nướng, barbecue hay các món áp chảo ở nhiệt độ cao thường có lớp màu nâu vàng hấp dẫn. Tuy nhiên, chính màu sắc này là dấu hiệu của phản ứng đường hóa đã xảy ra ngay trong quá trình nấu nướng. Khi ăn thường xuyên, các hợp chất này đi vào cơ thể, làm tăng gánh nặng oxy hóa và đẩy nhanh sự hình thành AGEs, từ đó khiến làn da lão hóa nhanh hơn.
Đường nhân tạo và siro fructose trong thực phẩm chế biến sẵn
Đường nhân tạo, siro fructose thường xuất hiện trong nước ngọt đóng chai, nước sốt, đồ ăn nhanh và nhiều loại thực phẩm công nghiệp. Đây là dạng đường tự do, dễ gây rối loạn chuyển hóa nếu tiêu thụ quá mức. Việc nạp nhiều loại đường này không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể mà còn làm tăng nguy cơ lão hóa da thông qua cơ chế đường hóa.
Để hạn chế tác động của đường hóa, các chuyên gia khuyến nghị xây dựng chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa và chất xơ, giúp ổn định đường huyết và giảm viêm. Rau xanh đậm như cải bó xôi, cải thìa hay cải xoăn cung cấp nhiều vitamin C và hợp chất thực vật có khả năng trung hòa gốc tự do.
Các loại đậu và ngũ cốc nguyên cám là nguồn protein thực vật và chất xơ lý tưởng, hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu. Bên cạnh đó, trái cây mọng, trái cây họ cam quýt, cà chua hay khoai lang cũng góp phần bảo vệ tế bào da và làm chậm phản ứng đường hóa.
Ngoài ra, trà xanh, các loại hạt và cá biển giàu omega-3 như cá hồi hay cá thu được đánh giá cao nhờ khả năng chống viêm, cải thiện độ nhạy insulin và gián tiếp hạn chế sự hình thành AGEs. Một số loại gia vị như quế, nghệ hoặc hương thảo cũng được cho là có lợi nếu sử dụng thường xuyên trong bữa ăn.
