Cuối năm, khi công việc dần lắng lại, nhiều gia đình Việt có tục đi tạ mộ tổ tiên để bày tỏ lòng hiếu kính, mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu. Đây là nét đẹp tâm linh đã tồn tại lâu đời, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, không phải ai cũng nên trực tiếp đi tạ mộ vào dịp cuối năm. Có những người nếu cố đi, không những không thêm phúc mà còn dễ ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần và vận khí của chính mình lẫn gia đạo.
Người đang đau ốm, sức khỏe suy yếu – Tránh hao tổn dương khí
Theo quan niệm tâm linh, nghĩa địa là nơi âm khí nặng, đặc biệt vào thời điểm cuối năm khi thời tiết lạnh, ẩm, dương khí trong cơ thể con người vốn đã suy giảm.
Người đang:
-
Mới ốm dậy
-
Cơ thể suy nhược, mệt mỏi kéo dài
-
Người cao tuổi sức đề kháng kém
nếu cố đi tạ mộ dễ bị cảm lạnh, trúng gió, mệt mỏi nặng hơn, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Ông bà xưa cho rằng, con cháu khỏe mạnh, sống tốt đã là một cách báo hiếu, không nhất thiết phải tự mình ra mộ trong lúc cơ thể không đủ dương khí. Trong trường hợp này, gia đình có thể nhờ người khỏe mạnh đại diện hoặc làm lễ vọng tại nhà.
Phụ nữ đang mang thai – Giữ bình an cho cả mẹ và con
Phụ nữ mang thai được xem là người có khí trường nhạy cảm, dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh. Việc đi lại nhiều, đứng lâu ngoài trời lạnh, cộng thêm yếu tố tâm linh tại nghĩa địa khiến thai phụ dễ:
-
Mệt mỏi, tụt huyết áp
-
Bất an tinh thần
-
Ảnh hưởng không tốt đến thai nhi
Dân gian quan niệm, thai nhi là lộc Trời ban, cần được bảo vệ tuyệt đối. Vì vậy, phụ nữ đang mang thai thường được khuyên ở nhà, thành tâm khấn vái tổ tiên tại bàn thờ gia đình, lòng thành vẫn trọn vẹn mà không phạm điều kiêng kỵ.
Người đang có tang hoặc tinh thần bất ổn – Tránh “âm khí chồng âm khí”
Người vừa trải qua tang sự, cú sốc tinh thần hoặc đang chịu nhiều lo lắng, buồn phiền được cho là có khí trường yếu, dễ nhiễm âm khí.
Nếu tiếp tục đi tạ mộ cuối năm, nơi vốn đã mang nhiều năng lượng âm, dễ dẫn đến:
-
Tinh thần u uất kéo dài
-
Ngủ không yên, mộng mị
-
Gia đạo bất an, công việc trục trặc
Người xưa tin rằng, tâm không an thì lễ không trọn, đi mộ trong trạng thái bất ổn không những không thêm phúc mà còn dễ “rước lo” vào người.
Trong trường hợp này, nên đợi thời điểm thích hợp hơn hoặc nhờ người khác trong gia đình đứng ra lo việc tạ mộ.
Trẻ nhỏ dưới 6 tuổi – Tránh ảnh hưởng vía yếu
Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi, theo dân gian là vía còn non, dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết lạnh và môi trường âm khí nặng. Việc đưa trẻ đi tạ mộ cuối năm có thể khiến trẻ:
-
Quấy khóc, khó ngủ
-
Dễ ốm vặt sau khi về
-
Tinh thần bất an
Nhiều gia đình chia sẻ rằng sau khi cho trẻ đi mộ về, trẻ hay giật mình, ngủ không sâu. Vì vậy, ông bà ta thường dặn trẻ nhỏ không nên theo người lớn ra nghĩa địa, nhất là dịp cuối năm, tiết trời âm u.
Vậy ai là người phù hợp đi tạ mộ cuối năm?
Theo quan niệm dân gian, người đi tạ mộ nên là:
-
Người khỏe mạnh, tinh thần vững vàng
-
Thường là nam giới trụ cột hoặc con cháu trưởng thành
-
Người có tâm thành, hiểu nghi lễ
Quan trọng nhất không phải đông người hay đủ mặt, mà là lòng thành kính và sự chu đáo trong lễ nghi.
Đi hay không đi, điều cốt lõi vẫn là chữ “Tâm”
Ông bà xưa luôn nhấn mạnh:
“Tổ tiên chứng ở tâm, không chứng ở hình.”
Dù không trực tiếp đi tạ mộ, chỉ cần:
-
Giữ nếp nhà hòa thuận
-
Sống hiếu nghĩa, làm ăn chân chính
-
Nhớ ngày giỗ chạp, hương khói đầy đủ
thì phúc phần vẫn bền lâu, gia đạo vẫn hưng vượng.
