Su hào là loại rau củ dễ trồng, có vị ngọt mát, giòn ngon và có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Tuy nhiên, không ít người gặp tình trạng su hào phát triển chậm, củ nhỏ, xơ hoặc bị nứt khi gần đến ngày thu hoạch.
1. Chọn giống tốt, đất trồng tơi xốp
Muốn su hào cho củ to mập, trước tiên cần chọn giống phù hợp với điều kiện thời tiết và mùa vụ tại địa phương. Nên mua hạt giống có nguồn gốc rõ ràng, tỷ lệ nảy mầm cao, cây khỏe, ít sâu bệnh.
Có thể chọn giống su hào xanh hoặc tím tùy sở thích. Ưu tiên những giống có đặc điểm củ tròn đều, phần thịt chắc, ít xơ và thích nghi tốt với khí hậu nơi trồng.
Đất trồng su hào cần tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt. Có thể phối trộn đất sạch với phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ và một ít trấu hun để tăng độ thông thoáng.
Nếu trồng trong thùng xốp hoặc chậu, nên chọn vật dụng có chiều sâu phù hợp, đường kính đủ rộng và có lỗ thoát nước phía dưới. Su hào cần không gian để bộ rễ phát triển và củ phình to tự nhiên.
2. Gieo hạt và trồng cây đúng khoảng cách
Hạt su hào có thể gieo trực tiếp hoặc gieo trong khay ươm rồi chuyển cây con ra luống.
Nếu gieo trong khay, nên phủ một lớp đất mỏng lên hạt, tưới phun sương giữ ẩm. Khi cây có khoảng 3-4 lá thật, thân khỏe, rễ phát triển tốt thì có thể đem trồng.
Khi trồng, không nên vùi cây quá sâu. Phần thân nằm sát mặt đất cần được giữ thoáng để củ hình thành và phát triển thuận lợi.
Khoảng cách trồng nên phù hợp với giống, thông thường có thể để cây cách cây khoảng 25-30cm, hàng cách hàng 30-40cm. Không trồng quá dày vì cây thiếu ánh sáng, cạnh tranh dinh dưỡng, củ dễ nhỏ và phát triển không đồng đều.
3. Tưới nước đều đặn, tránh để củ bị nứt
Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng củ su hào.
Su hào cần độ ẩm ổn định để phát triển thân củ. Nếu đất thường xuyên khô hạn, củ sẽ phát triển chậm, dễ bị xơ và giảm độ giòn ngọt. Ngược lại, khi đất đang khô mà được tưới quá nhiều nước đột ngột, củ có thể hút nước nhanh, tăng trưởng không đồng đều và dễ nứt.
Vì vậy, nên tưới nước đều đặn, vừa đủ ẩm, đặc biệt trong giai đoạn củ bắt đầu phình to. Tốt nhất nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh tưới quá nhiều vào buổi tối khi thời tiết lạnh ẩm.
Vào những ngày mưa kéo dài, cần kiểm tra khả năng thoát nước của luống. Không để nước đọng quanh gốc vì dễ khiến rễ bị tổn thương, cây sinh trưởng kém.
4. Bón phân cân đối để củ phát triển to mập
Muốn su hào có củ to, chắc và ngọt, cần cung cấp dinh dưỡng đầy đủ trong suốt quá trình sinh trưởng.
Ở giai đoạn cây con, nên ưu tiên dinh dưỡng giúp cây phát triển bộ rễ và lá khỏe mạnh. Khi cây bắt đầu hình thành củ, cần bổ sung phân bón cân đối, đặc biệt chú ý kali để hỗ trợ quá trình phát triển và nâng cao chất lượng củ.
Có thể sử dụng phân hữu cơ hoai mục kết hợp phân bón phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng. Nên bón theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh bón quá nhiều đạm khiến cây phát triển lá mạnh nhưng củ kém chắc.
Không bón phân sát gốc hoặc để phân tiếp xúc trực tiếp với phần củ. Sau khi bón, có thể tưới nhẹ để dinh dưỡng hòa tan và giúp cây hấp thụ tốt hơn.
5. Làm cỏ, vun đất và phòng sâu bệnh
Trong quá trình trồng, cần thường xuyên làm cỏ để hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng. Có thể phủ một lớp rơm khô hoặc vật liệu hữu cơ sạch quanh gốc để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và giảm biến động nhiệt độ đất.
Tuy nhiên, không vun đất lấp kín phần thân củ đang phát triển. Su hào hình thành củ ở phần thân phía trên mặt đất nên cần để khu vực này thông thoáng.
Một số sâu bệnh thường gặp gồm sâu tơ, sâu xanh, rệp và bệnh thối nhũn. Nên kiểm tra mặt dưới lá thường xuyên, loại bỏ lá bệnh và giữ vườn thông thoáng. Nếu cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phải chọn sản phẩm phù hợp, tuân thủ đúng hướng dẫn và thời gian cách ly.
6. Thu hoạch đúng thời điểm để củ giòn ngọt
Không nên để su hào quá già mới thu hoạch. Khi củ đạt kích thước đặc trưng của giống, bề mặt căng, chắc, chưa xuất hiện dấu hiệu xơ hóa thì có thể thu hái.
Thông thường, su hào có thể thu hoạch sau khoảng 50-70 ngày kể từ khi trồng, tùy giống và điều kiện chăm sóc.
Nếu để củ quá lớn, quá già, phần thịt bên trong có thể bị xơ, giảm độ ngọt và kém ngon. Khi phát hiện củ đã đạt kích thước phù hợp, nên thu hoạch sớm, tránh để cây tiếp tục phình củ trong điều kiện thời tiết thay đổi thất thường.
Mẹo nhỏ: Muốn su hào củ to mập, không lo nứt, hãy nhớ ba nguyên tắc quan trọng: đất tơi xốp, tưới nước ổn định và bón phân cân đối. Chăm sóc đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp cây phát triển khỏe, cho những củ su hào tròn đều, chắc thịt, giòn ngọt và đẹp mắt.
